Canlılık İçin Enerjinin Önemi, ATP’nin Yapısı ve Enerji Aktarımındaki Rolü
BİY.10.1.1. Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğini sorgulayabilme
- Canlılar yaşamsal faaliyetleri için gereken enerjiyi besinlerden sağlar.
- ATP, bütün canlıların yaşamsal faaliyetlerinde kullandığı ortak enerji molekülüdür.
Görselde ATP molekülünün yapısı gösterilmiştir. Numaralı bölümlerin adlarını tabloya yazınız.
| No | Bölümün adı |
|---|---|
| 1 | Adenin (azotlu organik baz) |
| 2 | Riboz şekeri |
| 3 | Fosfat grupları |
Soldaki kavramları açıklamalarıyla eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.
Güneş enerjisinin bitkiyle beslenen bir hayvanın kaslarında kullanılmasına kadar geçen olayları 1'den 4'e kadar sıralayınız.
- 2Kimyasal enerji besin zinciriyle hayvana aktarılır.
- 4ATP'deki enerji kasta hareket enerjisine dönüşür.
- 3Hayvanın hücrelerinde besindeki enerji ATP'ye dönüştürülür.
- 1Bitki, ışık enerjisini besindeki kimyasal enerjiye dönüştürür.
Görseldeki kartlarda dört molekülün yapısı, 1. sorudaki şekillerle gösterilmiştir. Her kartın hangi molekülü gösterdiğini tabloya yazınız.
| Kart | Molekül |
|---|---|
| A | AMP |
| B | ATP |
| C | Adenozin |
| D | ADP |
Görseldeki tepkimeyle ilgili hangisi doğrudur?
- ADefosforilasyondur, enerji açığa çıkar.
- BFosforilasyondur, enerji kullanılır.
- CDefosforilasyondur, su kullanılır.
- DFosforilasyondur, su kullanılır.
Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Enerji yok olmaz, bir biçimden başka bir biçime dönüşür. | ✓ | |
| Hücredeki yapım tepkimelerinin çoğu enerji veren tepkimelerdir. | ✓ | |
| Yeryüzünün temel enerji kaynağı güneştir. | ✓ | |
| ATP yalnız hayvan hücrelerinde bulunur. | ✓ |
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki sözcüklerle doldurunuz. Bir sözcük artacaktır.
- Enerji açığa çıkaran tepkimelere ekzergonik tepkime denir.
- Gerçekleşmek için enerjiye gerek duyan tepkimelere endergonik tepkime denir.
- Enerji, iş yapabilme yeteneğidir.
Aşağıdaki yapılarda ATP'nin kullanıldığı yaşamsal faaliyeti tabloya yazınız.
| Yapı | ATP'nin kullanıldığı faaliyet |
|---|---|
| Kas | Kas kasılması |
| Sinir hücresi | Sinirsel iletim |
| Hücre zarı | Aktif taşıma |
Görselde bir kirpinin iki mevsimdeki durumu verilmiştir. Kirpi, kış uykusu boyunca enerji ihtiyacını nasıl karşılar?
- AGüneş ışığını doğrudan kullanarak
- BÖnceden vücudunda biriktirdiği besinlerden
- CKış boyunca bulduğu besinlerden
- DBaşka hayvanlardan aldığı ATP'den
ATP ile RNA'daki adenin nükleotidi arasındaki farkı yazınız.
Görseldeki moleküllerin hepsinin ATP'ye dönüşmesi için toplam kaç fosfat grubu bağlanmalıdır? İşlemle gösteriniz.
Görselde ATP döngüsü gösterilmiştir. 1 ve 2 numaralı oklarla gösterilen olayların adlarını tabloya yazınız.
| No | Olayın adı |
|---|---|
| 1 | Fosforilasyon |
| 2 | Defosforilasyon |
Bir öğrenci, görseldeki gibi ATP'si fazla olan hücrenin ATP'si azalan komşu hücreye ATP gönderdiğini söylüyor. Bu görüş doğru mudur? İki gerekçeyle açıklayınız.
Elektrikli bir otomobil ile bir sincabın enerji kullanımını karşılaştırınız. Her ifadenin kime ait olduğunu tabloya yazınız: otomobil, sincap ya da ikisi.
| İfade | Kime ait? |
|---|---|
| Hareket edebilmek için enerjiye gerek duyar. | İkisi |
| Enerjisini besinlerden sağlar. | Sincap |
| Şarj edilince enerji depolanır. | Otomobil |
| Besinlerdeki enerjiyi ATP'ye dönüştürür. | Sincap |
ATP döngüsündeki iki tepkimeyi karşılaştırarak tabloyu doldurunuz.
| Fosforilasyon | Defosforilasyon | |
|---|---|---|
| Enerji | Kullanılır | Açığa çıkar |
| Su | Açığa çıkar | Kullanılır |
| Tepkime türü | Endergonik | Ekzergonik |