Işık Enerjisi Kullanılarak Besin Sentezi: Fotosentezde Kullanılan ve Üretilen Maddeler ile Çevresel Faktörlerin Etkisi
Fotosentezin ışığa bağımlı ve ışıktan bağımsız tepkimelerindeki madde dönüşümlerini açıklar. · Radyoaktif izotop deneyleriyle atomların fotosentez ürünlerindeki dağılımını izler. · Çevresel faktörlerin (ışık, CO₂, sıcaklık) fotosentez hızına etkisini analiz eder.
- Işığa bağımlı evrede suyun fotoliziyle O₂, ATP ve NADPH üretilir; Calvin döngüsünde CO₂ indirgenerek glikoz sentezlenir.
- Ruben ve Kamen'in ağır oksijen (¹⁸O) deneyinde atmosfere verilen oksijenin sudan geldiği ispatlanmıştır.
- Liebig Minimum Kuralı'na göre fotosentez hızını ortamda miktarı en az olan faktör belirler.
Fotosentez evreleri ve olayları eşleştiriniz.
Karbondioksitteki karbon atomu radyoaktif ¹⁴C ile işaretlenen bir algde bu işaretli atoma ilk nerede rastlanır?
- ACalvin döngüsünde sentezlenen PGAL ve glikozda
- BTilakoit zarda fotoliz sonucu çıkan serbest O₂ gazında
- CIşığa bağımlı evrede üretilen ATP molekülünde
- DElektron taşıma sistemindeki klorofil a molekülünde
Fotosentez hızını ortamda en az bulunan faktörün belirlemesi ilkesine ne ad verilir?
Fotosentezde açığa çıkan serbest oksijenin kaynağı olan molekülü yazınız.
Fotosentezi etkileyen çevresel faktörlerle ilgili ifadeleri Doğru/Yanlış olarak belirleyiniz.
| D | Y | |
| Işık şiddeti belirli doygunluk noktasına kadar hızı artırır. | ✓ | |
| Sıcaklığın 60 °C'ye çıkması fotosentez enzimlerini daha aktif yapar. | ✓ | |
| Klorofil yeşil ışığı en az soğurduğu için bu dalga boyunda hız düşüktür. | ✓ | |
| CO₂ yoğunluğu sıfır olduğunda fotosentez maksimum hızda sürer. | ✓ |
Ruben ve Kamen'in ağır oksijen izotopu (¹⁸O) deneyinin biyolojideki önemini açıklayınız.
Fotosentez evreleri girdi ve çıktı tablosundaki boşlukları tamamlayınız.
| Evre Adı | Kloroplast Bölümü | Temel Girdi | Üretilen Çıktı |
|---|---|---|---|
| Işığa Bağımlı Evre | Tilakoit zar | H₂O, Foton | O₂, ATP, NADPH |
| Calvin Döngüsü | Stroma sıvısı | CO₂, ATP, NADPH | Glikoz (PGAL) |
| Fotoliz Süreci | Tilakoit boşluk | Su (H₂O) | Proton, Elektron, O₂ |
| Klorofil Uyarılması | Tilakoit zar | Foton (Işık) | Yüksek enerjili e⁻ |
Seralarda yapay ışıklandırma ve ortama kuru buz bırakılmasının temel amacı nedir?
- AFotosentezi sınırlayan faktörleri aşarak ürün verimini artırmak
- BBitkilerin terleme hızını düşürerek su kaybını tamamen engellemek
- CKloroplastların solunum yapmasını sağlayarak ısı üretmek
- DTopraktaki mineral emilimini durdurup kök uzamasını engellemek
Fotosentez faktörlerini genetik ve çevresel olarak eşleştiriniz.
Fotosentezde fotolizden glikoz sentezine kadarki basamakları sıraya diziniz.
- 2Elektronların ETS üzerinden aktarımıyla ATP ve NADPH üretimi
- 3CO₂ molekülünün kloroplast stromasında enzimlerce tutulması
- 1Klorofilin ışığı soğurması ve suyun fotolize uğraması
- 4ATP ve NADPH harcanarak 3 karbonlu PGAL üzerinden glikoz sentezi
Fotosentez enzimleriyle ilgili ifadeleri Doğru/Yanlış olarak belirleyiniz.
| D | Y | |
| Calvin döngüsü stromadaki enzimlerle yürütülür. | ✓ | |
| Işığa bağımlı evrede suyun parçalanması enzimsiz gerçekleşir. | ✓ | |
| Aşırı sıcaklıkta enzimlerin üç boyutlu yapısı denatüre olur. | ✓ | |
| Işıktan bağımsız evre gece kloroplast zarı parçalanınca olur. | ✓ |
İpuçlarından yararlanarak kavramları yazınız. Numaralı kutulardan 'FOTON' kelimesini bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: FOTON