Allah-Âlem İlişkisi: Yaratılış, Gayb ve Şehâdet Âlemi
DKAB.10.1.2. Allah-âlem ilişkisini müşahede edebilme
- Âlem, Allah dışındaki tüm yaratılmışların (mahlukatın) bütünüdür; Allah Hâlık (yaratan), âlem ise mahluktur (yaratılan).
- Varlık alanı; duyu organlarıyla algılanabilen şehâdet âlemi ile duyuları aşan ve vahiy yoluyla bilinen gayb âlemi olarak ikiye ayrılır.
- Allah âlemi bir kez yaratıp kendi haline bırakmamış; her an kudreti, ölçüsü ve rahmetiyle yönetmeye (kayyûmiyet) devam etmektedir.
Varlık ve inanç kavramlarını tanımlarıyla eşleştiriniz.
İnsanın evrendeki nizamı tefekkür edip imana ulaşma basamaklarını sıralayınız.
- 4Âlemin bir Yaratıcının eseri olduğunu kavrayıp teslimiyetle iman etme
- 1Çevresindeki tabiatı, gökleri ve biyolojik çeşitliliği dikkatle gözlemleme
- 2Evrendeki hassas ölçü, matematiksel ahenk ve şaşmaz dengenin farkına varma
- 3Bu kusursuz sistemin tesadüfen var olamayacağı yönünde akıl yürütme
İslam inancına göre beş duyu organıyla algılanamayan, laboratuvarda ölçülemeyen ve yalnızca vahyin bildirmesiyle bilinen varlık boyutuna ne ad verilir?
- AGayb âlemi
- BŞehâdet âlemi
- CMaddi evren
- DFiziksel çevre
Kur'an-ı Kerim'de evrendeki mükemmel ahenk, ölçü ve ilahi düzeni ifade eden temel kavram nedir?
Allah'ın evrendeki her varlığı her an gözetip yönettiğini ve varlıkta tuttuğunu ifade eden esmâ-i hüsnâsı hangisidir?
- AEl-Mütekebbir
- BEl-Kayyûm
- CEl-Kahhâr
- DEl-Cebbâr
Allah-âlem ilişkisi ve yaratılış ilkeleriyle ilgili hükümleri değerlendiriniz.
| D | Y | |
| İslam inancında Allah evreni yaratmış ve her an yönetmeye devam etmektedir. | ✓ | |
| Melekler, ahiret ve cennet şehâdet âleminin doğrudan gözlenen varlıklarıdır. | ✓ | |
| Kur'an insanı göklerin ve yerin yaratılışını tefekkür etmeye çağırır. | ✓ | |
| Deizm anlayışındaki saatçi tanrı tasavvuru İslam tevhidiyle tam uyumludur. | ✓ |
Allah'ın yaratmayla ilgili isimlerini anlamlarıyla eşleştiriniz.
İslam düşüncesinde varlık telakkisiyle ilgili hükümleri değerlendiriniz.
| D | Y | |
| Allah evrendeki fiziksel ve biyolojik yasaları (sünnetullah) koymuştur. | ✓ | |
| Mahluk olan insan Allah ile eşit seviyede ontolojik güç sahibidir. | ✓ | |
| Tefekkür, insanın yaratılış harikalarını düşünerek ibadet etmesidir. | ✓ | |
| Gayb âlemine iman etmek İslam inanç esaslarının zorunlu gereğidir. | ✓ |
Aşağıdaki tabloda varlık âleminin iki boyutunu karşılaştırınız.
| Varlık Boyutu | Algılanma Yolu | Kapsadığı Varlıklar | İnsanın Bilgi Kaynağı |
|---|---|---|---|
| Şehâdet Âlemi | Duyu organları ve akıl | Güneş, dağlar, canlılar | Salim duyular ve bilim |
| Gayb Âlemi | Vahiy ve peygamber haberi | Melekler, cennet, cehennem | Sadık haber |
| İnsanın Konumu | Hem beden hem ruh | İki âleme de muhatap varlık | Akıl, vicdan ve vahiy |
| İlahi Müdahale | Kudret ve sünnetullah | Her an yaratma ve gözetme | Kayyûm ve Hâlık tecellisi |
Kur'an'da evrendeki doğal varlıkların birer 'âyet' olarak nitelendirilmesinin anlamı nedir?
İpuçlarından yararlanarak dini kavramları yazınız. Numaralı kutulardan 'GAYB' kelimesini bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: GAYB
Deizmin 'saatçi tanrı' anlayışının İslam'ın Allah-âlem inancıyla çelişme sebebi nedir?