İçeriğe geç

10. sınıf · Kimya · 6. hafta (19-23 Ekim 2026)

Mol Kavramı: Gazların Molar Hacmi, Tanecik-Kütle-Hacim İlişkileri ve Karışım Hesaplamaları: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
10. Sınıf · Kimya · 6. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Mol Kavramı: Gazların Molar Hacmi, Tanecik-Kütle-Hacim İlişkileri ve Karışım Hesaplamaları

Saf maddelerin mol sayısı, tanecik sayısı, kütlesi ve gaz hacmi arasındaki ilişkileri tümdengelimsel akıl yürüterek belirler. · Normal koşullarda (0°C, 1 atm) ve standart/oda koşullarında (25°C, 1 atm) ideal gazların molar hacmini kullanarak hesaplamalar yapar. · Bileşiklerde atom-mol dağılımını, izotoplarda ortalama atom kütlesini ve gaz karışımlarında mol problemlerini çözer.

HATIRLAYALIM
  • Üçlü mol bağıntısı: n = NNA = mMA = VNK22,4 (Normal koşullar: 0 °C, 1 atm'de 1 mol gaz = 22,4 L).
  • Standart (oda) koşullarında (25 °C, 1 atm) 1 mol ideal gaz 24,5 L hacim kaplar; bu değerler yalnız GAZ fazı için geçerlidir.
  • 1 mol CxHyOz bileşiğinde x mol C, y mol H, z mol O olmak üzere toplam (x + y + z) mol atom bulunur.
1Eşleştirme

Mol kavramındaki nicel dönüşüm bağıntılarını ve sabitleri açıklamalarıyla eşleştiriniz.

MOL - KÜTLE - HACİM BAĞINTILARITanecik -> Moln = N / N_AKütle -> Moln = m / M_ANK Gaz Hacmi0°C, 1 atm: 22,4 L/molOda Koşulu Hacim25°C, 1 atm: 24,5 L/mol
c1. n = VNK22,4
a2. n = VOK24,5
b3. n = mMA
d4. Avogadro Yasası
a)Standart oda koşullarında (25 °C, 1 atm) gazın molünü bulma
b)Kütlesi ve mol kütlesi bilinen saf maddenin molünü bulma
c)Normal koşullarda (0 °C, 1 atm) ideal gazın mol sayısını bulma
d)Aynı şartlarda eşit mol sayılı gazların eşit hacim kaplaması
2Çoktan seçmeli

Toplam 1,2 mol atom içeren SO3 gazı kaç gramdır ve NK'da kaç L hacim kaplar? (S: 32, O: 16)

BİLEŞİKTE ATOM MOLÜNDEN KÜTLE HESABI (SO₃)Atom Sayısı Analizi (1 mol SO₃ = 4 mol atom)Toplam 1,2 mol atom içeren SO₃ gazın(SO₃) = 1,2 / 4 = 0,3 mol SO₃Kütle ve NK Hacim Hesabı (M_A = 80)m = 0,3 · 80 = 24 gram SO₃V_NK = 0,3 · 22,4 = 6,72 Litre
  1. A32 g ve 8,96 L
  2. B24 g ve 6,72 L
  3. C24 g ve 22,4 L
  4. D80 g ve 6,72 L
3Çoktan seçmeli

Doğada %75 oranında 35Cl ve %25 oranında 37Cl izotopu bulunan klorun ortalama atom kütlesi kaçtır?

  1. A35,2
  2. B35,5
  3. C36,0
  4. D36,5
4Çoktan seçmeli

Normal koşullarda 11,2 L hacim kaplayan CH4 gazı kaç gramdır ve toplam kaç mol atom içerir? (C: 12, H: 1)

NK GAZ HACMİNDEN KÜTLEYE GEÇİŞ (CH₄)1. Adım: Hacimden Mol BulmaNK'da V = 11,2 L CH₄ gazın = 11,2 / 22,4 = 0,5 mol CH₄2. Adım: Molden Kütle ve Atomm = 0,5 · 16 = 8 gram CH₄Toplam atom = 0,5 · 5 = 2,5 mol atom
  1. A8 gramdır, 2,5 mol atom içerir
  2. B16 gramdır, 5 mol atom içerir
  3. C8 gramdır, 0,5 mol atom içerir
  4. D4 gramdır, 2,5 mol atom içerir
5Kısa cevap

Normal koşullarda (0 °C ve 1 atm) 1 mol H2O'nun hacmi neden 22,4 Litre değildir?

MOLAR HACİMDE FİZİKSEL HÂL KURALIGaz Fazındaki Maddeler0°C, 1 atm'de 1 mol He(g), O₂(g)22,4 Litre hacim kaplarSıvı ve Katı Faz (Örn: H₂O)0°C, 1 atm'de H₂O sıvı/katı hâldedir!1 mol H₂O(s) ≈ 18 mL (22,4 L DEĞİL!)
22,4 L molar hacim yalnız gazlar içindir; 0 °C ve 1 atm'de H2O gaz değil sıvı/katı fazda olduğundan yaklaşık 18 mL gelir.
6Tabloyu tamamla

Gaz örneklerine ait mol, kütle, NK hacmi ve toplam atom molü tablosundaki boşlukları tamamlayınız. (H:1, C:12, N:14, O:16)

Madde ve MiktarıKütlesi (gram)NK'daki Hacmi ve Atom Molü
0,5 mol O2 gazı16 gram11,2 L — 1,0 mol atom
0,2 mol NH3 gazı3,4 gram4,48 L — 0,8 mol atom
1,5 mol CO2 gazı66 gram33,6 L — 4,5 mol atom
0,4 mol CH4 gazı6,4 gram8,96 L — 2,0 mol atom
7Doğru mu, yanlış mı?

Gazların molar hacmi ve bileşiklerde mol ilişkileriyle ilgili ifadeleri Doğru/Yanlış olarak belirleyiniz.

AVOGADRO YASASI VE ATOM-MOL ANALİZİAvogadro YasasıAynı T ve P altındaEşit mol gaz = Eşit hacimC₃H₈O Bileşiği (1 mol)3 mol C + 8 mol H + 1 mol OToplam 12 mol atom içerirOrtalama Atom KütlesiΣ(İzotop Kütlesi × %Bolluk)100'e bölünerek bulunur
DY
Oda koşullarında (25 °C, 1 atm) 1 mol ideal He gazı 24,5 Litre hacim kaplar.✓
0,5 mol CO2 gazı toplam 0,5 mol atom içerir.✓
Aynı sıcaklık ve basınçta eşit hacimli ideal gazların mol ve tanecik sayıları eşittir.✓
1 tane 12C atomunun kütlesi 12 gramdır.✓
8Sıralama

Toplam atom sayısı (N) verilen bir C2H6 gaz örneğinin NK'daki hacmini bulma basamaklarını sıraya diziniz.

BİLEŞİKTE ATOM SAYISINDAN HACMİ BULMA1. Atom MolüToplam atom molünü bul2. Bileşik MolüFormül sayısına böl (n)3. Kütle Hesabım = n · M_A ile kontrol4. NK HacmiV = n · 22,4 L çarpımı
  1. 3Elde edilen bileşik mol sayısının gaz fazında olduğunu kontrol etme
  2. 1Verilen toplam atom sayısını Avogadro sayısına (NA) bölerek toplam atom mol sayısını bulma
  3. 4Bileşik mol sayısını (n) 22,4 L/mol ile çarparak normal koşullardaki hacmi hesaplama
  4. 21 mol C2H6 8 mol atom içerdiğinden, toplam atom molünü 8'e bölerek bileşik molünü (n) bulma
9Açık uçlu

NK'da 11,2 L hacim kaplayan He ve CH4 gaz karışımı 4,4 gramdır. Karışımdaki CH4 kaç moldür? (He: 4, CH4: 16)

GAZ KARIŞIMI PROBLEMİ (He ve CH₄)Verilen Karışım Bilgilerin_toplam = 0,5 mol (NK hacmi 11,2 L)m_toplam = 4,4 gram (He=4, CH₄=16)Denklem Çözümü (x mol CH₄)16x + 4(0,5 - x) = 4,4 -> 12x = 2,4x = 0,2 mol CH₄ ve 0,3 mol He
Toplam mol n = 11,222,4 = 0,5 mol. CH4 = x mol ise 16x + 4(0,5 - x) = 4,4 -> 12x = 2,4 -> x = 0,2 mol CH4.
10Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları uygun kimya kavramlarıyla tamamlayınız.

atomnormal1/N_Aizobar
  1. 0 °C sıcaklık ve 1 atm basınç şartlarına kimyada normal koşullar (NK) denir.
  2. Proton sayıları aynı, nötron sayıları farklı atomların ağırlıklı ortalamasına ortalama atom kütlesi denir.
  3. 1 akb kütle değeri gram cinsinden 1/N_A gram değerine eşittir.
11Eşleştirme

0,2 mol C2H6 (etan) gazına ait nicel büyüklükleri sayısal değerleriyle eşleştiriniz. (H: 1, C: 12)

0,2 MOL C₂H₆ GAZININ NİCEL ANALİZİBileşik Kütlesi0,2 · 30 = 6 gramNK'daki Hacmi0,2 · 22,4 = 4,48 LKarbon Atomu0,2 · 2 = 0,4 mol CToplam Atom0,2 · 8 = 1,6 mol atom
d1. Bileşiğin toplam kütlesi
b2. Normal koşullardaki (NK) hacmi
c3. İçerdiği karbon (C) atomu molü
a4. İçerdiği toplam atom molü
a)1,6 mol atom (0,2 × 8)
b)4,48 Litre (0,2 × 22,4 L)
c)0,4 mol C atomu
d)6 gram (0,2 × 30 g/mol)
12Şifreli kelime

İpuçlarından yararlanarak kavramları yazınız ve proton sayısı aynı, kütle numarası farklı atomları belirten şifreyi bulunuz.

Tanecikler arası çekim kuvveti ihmal edilen kuramsal gaz (..... gaz)İDEAL
Normal koşullarda 1 molü 22,4 L hacim kaplayan maddenin fiziksel hâliGAZ
6,02 × 1023 tane tanecikten oluşan madde miktarı birimiMOL
Elementin tüm kimyasal özelliklerini taşıyan en küçük yapı taşıATOM
0 °C sıcaklık ve 1 atm basınç şartlarının adıNORMAL
Laboratuvarda gazların toplandığı cam kap (Deney ....)TÜP

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: İZOTOP