İçeriğe geç

10. sınıf · Türk Dili ve Edebiyatı · 4. hafta (5-9 Ekim 2026)

Sözün Ezgisi: Şiir Dinletisi Hazırlama ve Sunma, Türkü Nazım Biçimini Dinleme/İzleme ve İsim Tamlamalarının İşlevi: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
10. Sınıf · Türk Dili ve Edebiyatı · 4. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Sözün Ezgisi: Şiir Dinletisi Hazırlama ve Sunma, Türkü Nazım Biçimini Dinleme/İzleme ve İsim Tamlamalarının İşlevi

Belirlenen bir tema çerçevesinde şiir dinletisi hazırlama ve sunma sürecini yönetir. · Şiir sunumunda vurgu, tonlama, durak, ulama ve beden dilini ahenk ve anlama uygun kullanır. · Şiir ve türkülerde isim tamlamalarının üslup ve duygu aktarımına katkısını çözümler.

HATIRLAYALIM
  • Şiir dinletisi; belirli bir tema (izlek) etrafında seçilen şiirlerin müzik ve sunumla dinleyiciye aktarılmasıdır.
  • Şiir sunumunda vurgu, tonlama, durak yerleri ve jest-mimikler şiirin duygusunu dinleyiciye geçiren ahenk unsurlarıdır.
  • İsim tamlamaları; belirtili (-ın/-in ... -ı/-i), belirtisiz (yalın ... -ı/-i) ve zincirleme (en az üç isim) olarak kurulur.
1Eşleştirme

Şiir dinletisi ve diksiyon unsurlarını tanımlarıyla eşleştiriniz.

Belirtili İsim TamlamasıTamlayan (-ın) + Tamlanan (-ı)Belirtisiz İsim TamlamasıYalın tamlayan + Tamlanan (-ı)Zincirleme İsim TamlamasıEn az üç ismin iç içe tamlamasıŞiir DinletisiVurgu, tonlama, tema ve sahneleme
c1. Vurgu
a2. Tonlama
b3. Ulama
d4. Durak
a)Duyguyu aktarmak için ses perdelerinin alçalıp yükselmesi
b)Ünsüzle biten sözcüğün ardından gelen ünlüye bağlanması
c)Sözcük veya dizedeki bir hecenin daha baskılı söylenmesi
d)Şiir okunurken nefes almak ve anlam için kısa duraklama
2Sıralama

Şiir dinletisi hazırlama basamaklarını sıraya diziniz.

ŞİİR DİNLİTESİ HAZIRLAMA VE SAHNELEME AKIŞI1. TemaAna temanın belirlenmesi2. SeçimTemaya uygun şiir seçimi3. ProvaMüzik ve diksiyon provası4. SunumSeyirci karşısında icra
  1. 4Seyirci karşısında ses tonu ve diksiyonla şiirleri sunma
  2. 3Şiirleri fon müziği ve ışık ögeleriyle eşleştirip prova yapma
  3. 1Dinletinin ana temasını (vatan, sevgi, gurbet) belirleme
  4. 2Temaya uygun şiirleri seçip sunum akış metnini oluşturma
3Çoktan seçmeli

'Gönül Dağı' türküsündeki 'dağların dumanı' ifadesi hangi tamlama türüdür?

ŞİİR SUNUMUNDA DİKSİYON VE AHENK ÖGELERİVurgu ve Tonlama: Duyguyu aktaran ses dalgalarıAnlamı kuvvetlendirir ve monotonluğu engellerDurak ve Ulama: Ses akışı ve nefes kontrolüŞiirin ezgisel ritmini dinleyiciye hissettirir
  1. ABelirtili isim tamlaması
  2. BBelirtisiz isim tamlaması
  3. CZincirleme isim tamlaması
  4. DNiteleme sıfatı tamlaması
4Kısa cevap

Şiir dinletisi hazırlığında şiirleri birbirine bağlayan ana düşünceye ne ad verilir?

İsim Tamlaması Türleri ve Örnek YapılarıBelirtili: Dağlar-ın duman-ıHer iki öge de tamlama eki alırBelirtisiz: Köy oda-sıSadece tamlanan iyelik eki alır
Dinleti teması (izlek) denir.
5Tabloyu tamamla

İsim tamlaması analiz tablosunu tamamlayınız.

Dize / İfadeTamlama TürüTamlayan ÖgeTamlanan Öge
Bozkırın tezenesiBelirtili İsim TamlamasıBozkır-ıntezenes-i
Köy odasıBelirtisiz İsim TamlamasıKöyoda-sı
Anadolu türkülerinin ezgisiZincirleme İsim TamlamasıAnadolu türküleri-ninezgi-si
Gurbet kuşuBelirtisiz İsim TamlamasıGurbetkuş-u
6Doğru mu, yanlış mı?

Şiir sunumu ve isim tamlamalarıyla ilgili ifadeleri Doğru/Yanlış olarak belirleyiniz.

Şiir Dinletisinde Sahne ve Sunum UnsurlarıTema (İzlek)Şiirleri birbirine bağlayan omurgaBeden DiliDoğal ve anlamı destekleyen jestlerFon MüziğiŞiirin sesini bastırmayan arka ahenk
DY
Şiir okunurken yapay jest-mimiklerden kaçınılmalı, doğal olunmalıdır.✓
Belirtisiz isim tamlamasında tamlayan ilgi eki (-ın/-in) alır.✓
Zincirleme isim tamlaması en az üç ismin birbirine bağlanmasıdır.✓
Şiir dinletisinde fon müziği okuyucunun sesini tamamen bastırmalıdır.✓
7Çoktan seçmeli

'Gözlerinin rengi geceye benzer / Rüzgârın kanadında savrulur yaprak' dizelerindeki tamlamaların türü nedir?

Zincirleme İsim Tamlaması Örneği ÇözümlemesiAnadolu TürküleriBelirtisiz isim tamlaması(Anadolu Türküleri)-ninTamlayan grubu oluştururEzgi-siTamlanan öge (Zincirleme Tamlama)
  1. AHer ikisi de belirtili isim tamlamasıdır
  2. BBirincisi belirtisiz, ikincisi zincirleme isim tamlamasıdır
  3. CHer ikisi de niteleme sıfat tamlamasıdır
  4. DBirincisi takısız, ikincisi belirtisiz isim tamlamasıdır
8Doğru mu, yanlış mı?

Şiir dili ve isim tamlamalarıyla ilgili ifadeleri Doğru/Yanlış olarak belirleyiniz.

DY
İsim tamlamaları şiirde soyut duyguları somutlaştırmaya yardımcı olur.✓
Türkülerde isim tamlamaları anlatımı zenginleştiren ahenk ögesidir.✓
Aralarına sıfat girmiş belirtili isim tamlaması dil bilgisinde imkânsızdır.✓
Şiir sunumunda ulama yapmak dinleyiciye akıcı bir melodi sağlar.✓
9Kısa cevap

Tamlayanı ek almamış, tamlananı ise iyelik eki (-ı/-i) almış tamlamaya ne ad verilir?

Belirtisiz isim tamlaması denir.
10Eşleştirme

İsim tamlaması türleri ile örnek ifadeleri eşleştiriniz.

İzlek (Tema)Dinletinin ana düşüncesiVurguHecenin baskılı söylenmesiTonlamaSes perdesinin değişimiUlamaÜnsüzden ünlüye akıcı geçiş
c1. Bülbülün çilesi
b2. Gül bahçesi
d3. Gül bahçesinin kapısı
a4. Yalnız ağaç
a)Sıfat tamlaması
b)Belirtisiz isim tamlaması
c)Belirtili isim tamlaması
d)Zincirleme isim tamlaması
11Şifreli kelime

İpuçlarından yararlanarak edebiyat terimlerini yazınız. Numaralı kutulardan 'AHENK' kelimesini bulunuz.

ANAHTAR KAVRAM ŞİFRE ŞERİDİ: A - H - E - N - K1A2H3E4N5K
Yazarı veya söyleyeni bilinmeyen halk edebiyatı geleneğiANONİM
Kültürü kuşaktan kuşağa aktaran millet topluluğuHALK
Türküye ruh katan melodi ve müzikal havaEZGİ
Ölçülü ve uyaklı dizelerden oluşan edebi anlatımNAZIM
Türkülerde bentlerin sonunda tekrarlanan bağlama dizesiKAVUŞTAK

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: AHENK

12Açık uçlu

Şiir ve türkülerde isim tamlamalarının imge ve duygu aktarma işlevini açıklayınız.

Kelimeler arasında özgün anlam bağları kurarak güçlü duygu ve imgeler yaratır.