Bitkisel Hormonlar (Oksin, Giberellin, Sitokinin, Etilen, Absisik Asit) ve Bitki Gelişimine Etkileri
Bitkisel hormonların (fitohormonların) sentezlenme bölgelerini, taşınma yollarını ve hedef dokulardaki fizyolojik etkilerini açıklar. · Oksin, giberellin ve sitokinin hormonlarının hücre bölünmesi, büyüme, apikal dominansi ve doku kültüründeki işlevlerini karşılaştırır. · Etilen ve absisik asit (ABA) hormonlarının meyve olgunlaşması, yaprak dökümü, dormansi ve kuraklık stresine karşı geliştirdiği adaptasyonları analiz eder.
- Oksin büyüme ucundan aşağı kutupsal taşınarak hücre uzamasını ve apikal baskınlığı yönlendirir.
- Sitokinin kökte üretilip ksilemle taşınarak sürgün gelişimini ve hücre bölünmesini uyarır.
- Kuraklık stresinde absisik asit stomaları kapatır; olgunlaşan dokularda gaz halindeki etilen meyve olgunlaşmasını tetikler.
Aşağıdaki bitkisel hormonları üstlendikleri birincil fizyolojik görevlerle eşleyiniz.
Bitkisel hormonlara ilişkin aşağıdaki ifadelerde boş bırakılan yerleri kavram bankasından seçerek tamamlayınız.
- Meyvelerin olgunlaşma evresinde gaz halinde salgılanarak komşu meyveleri de etkileyen hormon Etilen_ olarak bilinir.
- Tohumun elverişsiz koşullarda çimlenmesini önleyen dormansi hali Absisik asit_ hormonuyla sürdürülür.
- Kuraklık esnasında bekçi hücrelerinden potasyum çıkışını sağlayarak stomaları kapatan fitohormon Absisik asit_ molekülüdür.
Kuraklık döneminde absisik asit hormonunun bekçi hücrelerinde yarattığı turgor değişimi stomanın durumunu nasıl etkiler?
Tek yönlü ışık alan bir yulaf koleoptilinde fototropizma hareketinin gerçekleşme mekanizmasıyla ilgili hangi yargı doğrudur?
- AOksin ışık görmeyen gölge tarafta birikerek o bölgedeki hücrelerin boyca.
- BIşık alan aydınlık taraftaki hücrelerin boyca uzama hızı gölgede kalan.
- CKoleoptil ucu ışığın geliş doğrultusuna bakılmaksızın yer çekimi yönüne.
- DUç meristemden aşağıya doğru hormon iletimi tamamen durarak hücre çeperi.
Doku kültürü ortamında parankima hücrelerinden farklılaşmış yeni organların oluşum sürecinde hangi durum gözlenir?
- AYalnızca temel besin çözeltisi kullanıldığında kallustan kök ve sürgün.
- BKültür ortamında oksin oranı sitokininden belirgin biçimde yüksek.
- CSitokinin derişiminin oksine oranla yüksek tutulduğu ortamlarda kallus.
- DBitki hücrelerinin genetik yapısı doku kültürü koşullarında başkalaşıma.
Bitkilerde yaprak dökümü (absisyon) sürecinde hormonların çalışma dengesiyle ilgili hangi değerlendirme uygundur?
- AYaşlanan yapraklarda oksin sentezinin artması yaprak sapındaki kopma.
- BYaprak ayasındaki oksin miktarı azalıp etilen derişimi yükseldiğinde sap.
- CSitokinin hormonu yaprak hücresindeki klorofil yıkımını hızlandırarak.
- DKöklerden yaprağa iletilen giberellin miktarının artışı yaprak sapındaki.
Çevresel etkenlere karşı bitkide gerçekleşen hormonal yanıtları doğru etki mekanizmalarıyla eşleştiriniz.
Bitkilerde apikal baskınlık (apikal dominansi) mekanizması incelendiğinde tepe tomurcuğunun etkisi nasıl açıklanır?
- ATepe tomurcuğu budandığında yan tomurcukların gelişimi büsbütün.
- BUç tomurcuktan salgılanan sitokinin hormonu kök yönünde ilerleyerek yan.
- CKöklerden gelen oksin yan tomurcukları uyararak ana gövdenin uzamasını.
- DTepe tomurcuğunda sentezlenen oksin alt kısımlara inerek gövdedeki yan.
Fitohormonların taşınım mekanizmaları ve etki ettikleri hedef hücreler hakkında hangi çıkarım yapılabilir?
- ABitkisel hormonların tümü özelleşmiş kanallarla taşınarak hedef hücrede.
- BHormon molekülleri hedef dokuda doğrudan genetik şifreyi değiştirerek yeni.
- COksin molekülleri parankima hücreleri üzerinden kutupsal ve enerji.
- DGaz halindeki etilen hormonu yalnızca bitki içerisindeki soymuk.
Bitki anatomisi ve hormon fizyolojisine ilişkin cümlelerdeki boşlukları uygun kavramla tamamlayınız.
- Tek çenekli tohumların çimlenmesinde ilk yaprakları koruyan koruyucu kın yapısına Koleoptil_ adı verilir.
- Mavi ışığı algılayarak oksin hormonunun asimetrik göçünü tetikleyen fotoreseptör Fototropin_ proteindir.
- Köklerde sentezlenen sitokinin hormonunun gövdeye iletilmesini sağlayan iletim dokusu Ksilem_ kanallarıdır.
Tarımsal üretimde yapay fitohormon uygulamalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?
- AYüksek derişimli sentetik oksinler geniş yapraklı yabancı otların yok.
- BDüşük dozda uygulanan etilen gazı seralardaki olgunlaşmamış yeşil.
- CBitkiye haricen verilen giberellin hormonu üzüm salkımlarının.
- DBudanan çeliklerin köklenmesi için hazırlanan çözeltilerde sadece absisik.
Bitki doku kültürü ve büyüme terimlerine ait boşlukları kavram bankasından seçerek doldurunuz.
- Laboratuvar doku kültüründe hormon uyarısıyla oluşan farklılaşmamış hücre kitlesine Kallus_ adı verilir.
- Tohumların uygun nem ve sıcaklık sağlanana dek metabolizmasını yavaşlattığı dinlenme evresine Dormansi_ denir.
- Sürekli bölünme yeteneğine sahip olan ve bitkisel hormonların ana üretim merkezi sayılan doku Meristem_ dokusudur.