Mekânsal Sorunlara Coğrafi Çözümler (Sünger Şehirler, Mumbai, Müsilaj) ve Web Tabanlı CBS Uygulamaları
COĞ.11.1.1. Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme · COĞ.11.2.1. Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme
- Sünger şehir modeli; geçirgen zeminler, yağmur bahçeleri ve yeşil çatılarla kentsel sel riskini azaltıp suyun yeraltına doğal süzülüşünü sağlayan ekolojik çözümdür.
- Marmara Denizi'ndeki müsilaj ve Mumbai'deki aşırı kentsel yoğunluk; havza ölçeğinde çok kriterli mekânsal analizlerle çözülebilecek coğrafi çevre sorunlarıdır.
- Web tabanlı CBS; bulut bilişim altyapısıyla raster ve vektör katmanlarını internet tarayıcısında haritalandırma, analiz etme ve paylaşma kolaylığı sağlar.
Sol sütundaki mekânsal çözüm ve CBS kavramlarını sağ sütundaki işlevleriyle eşleştiriniz.
Görseldeki kentsel hidroloji modeline göre, geleneksel betonlaşmış şehirlerin yerine 'sünger şehir' uygulamasına geçilmesinin en temel coğrafi faydası hangisidir?
- AŞehir içi yollarda asfalt kalınlığını artırarak suyun hızla akmasını sağlamak
- BYüzey akışını azaltıp yağmur suyunu yer altı akiferlerine kazandırmak
- CKentsel su ihtiyacını tamamen komşu havzalardan karşılamak
- DTüm tarım arazilere yüksek katlı yerleşim binaları inşa etmek
Marmara Denizi'ndeki müsilaj sorununu çözmek için atık su havzalarının koordinatlı analizinde kullanılan bilişim aracına ne denir?
Mekânsal çözümler ve CBS teknolojilerine ilişkin ifadeleri Doğru (D) veya Yanlış (Y) olarak işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Sünger şehir yaklaşımı yalnızca kurak bölgelerde uygulanır, yağışlı kentlere uygun değildir. | ✓ | |
| Web tabanlı CBS uygulamaları kullanıcıların mekânsal verilere çevrim içi erişimini sağlar. | ✓ | |
| Öz nitelik tablosu; haritadaki mekânsal varlıkların sayısal ve sözel bilgilerini içerir. | ✓ | |
| Vektör verilerde nehirler nokta ile, meteoroloji istasyonları ise poligon ile gösterilir. | ✓ |
CBS'de bir harita katmanındaki nesnelerin ad, nüfus, alan gibi sözel bilgilerini tutan yapıya ne denir?
Tabloda verilen mekânsal sorunları, vaka alanını ve coğrafi çözüm önerisini inceleyerek boş hücreleri tamamlayınız.
| Mekânsal Sorun Vaka Analizi | Örnek Coğrafi Saha | Önerilen Coğrafi Çözüm |
|---|---|---|
| Kentsel ani sel ve su baskını | Sünger Şehir (Wuhan) | Geçirgen kaldırımlar ve yağmur bahçeleri |
| Denizel kirlilik ve müsilaj | Marmara Denizi Havzası | İleri biyolojik atık su arıtımı ve havza denetimi |
| Aşırı nüfus ve gecekondulaşma | Mumbai Metropolü | Çok merkezli kentsel planlama ve altyapı ıslahı |
| Tarımsal taban suyu kirliliği | Ergene Havzası | Arıtma tesisleri ve organik tarım teşviki |
Web tabanlı CBS ile mekânsal bir çevre sorununu haritalandırma adımlarını sıraya koyunuz.
- 4İnteraktif tematik haritanın üretilerek karar vericilerle paylaşılması
- 1Sorun sahasına ait koordinatlı raster ve vektör veri setlerinin temini
- 3Öz nitelik tabloları üzerinden mekânsal sorgulama ve çakıştırma yapılması
- 2Verilerin bulut tabanlı CBS platformuna katmanlar hâlinde yüklenmesi
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı kutulardaki harflerle şifre kavramı bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: BULUT
Görseldeki CBS katman yapısında nehirler, il sınırları ve göller vektör formatta hangi geometrik tiplerle sırasıyla doğru eşleştirilmiştir?
- ANehir: Nokta — İl Sınırı: Çizgi — Göl: Poligon
- BNehir: Çizgi — İl Sınırı: Çizgi — Göl: Poligon (Alan)
- CNehir: Poligon — İl Sınırı: Nokta — Göl: Çizgi
- DNehir: Piksel — İl Sınırı: Poligon — Göl: Nokta
Sol sütundaki veri türlerini sağ sütundaki CBS gösterim formatlarıyla eşleştiriniz.
Web CBS ve masaüstü CBS karşılaştırmasına ilişkin yargıları Doğru (D) veya Yanlış (Y) olarak işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Web tabanlı CBS haritaları tarayıcı üzerinden her an güncellenebilir ve paylaşılabilir. | ✓ | |
| Masaüstü CBS yazılımları bulut depolama olmadan internet bağımlı çalışır. | ✓ | |
| Sünger şehir modeli kentsel ısı adası etkisini de yeşil alanlarla hafifletir. | ✓ | |
| Müsilaj oluşumunda yalnızca doğal deniz dalgaları etkilidir, insan atıklarının rolü yoktur. | ✓ |
Sünger şehir tasarımının geleneksel beton şehir altyapısına göre en büyük çevresel üstünlüğü nedir?