Mekânsal Sorunlar Karşısında Coğrafya Bilimi ve Web Tabanlı CBS Uygulamaları
COĞ.11.1.1. Mekânsal sorunların çözümünde coğrafya biliminin katkılarını yapılandırabilme · COĞ.11.2.1. Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme
- Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS); donanım, yazılım, veri, insan ve yöntem bileşenlerinden oluşan çok katmanlı bir karar destek mekanizmasıdır.
- Mekânsal veriler vektör (nokta, çizgi, poligon) ve raster (piksel, hücre) olmak üzere iki temel veri modelinde depolanır.
- Tampon bölge (buffer) ve çakıştırma (overlay) analizleri afet risk yönetimi ve doğru yer seçimi kararlarında hayati önem taşır.
Sol sütundaki CBS bileşenlerini sağ sütundaki temel işlevleriyle eşleştiriniz.
Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.
- CBS ortamında harita üzerindeki her bir grafik nesneye ait ad, nüfus, alan ve derinlik gibi bilgilerin tutulduğu tabloya öznitelik tablosu denir.
Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.
- Web tabanlı CBS uygulamalarında harita arka planı olarak sıklıkla kullanılan yüksek çözünürlüklü fotoğraflara uydu görüntüsü denir.
Bir belediyenin taşkın risk haritası hazırlarken nehir yatağını 'çizgi', yerleşim birimlerini 'poligon' ve su kuyularını 'nokta' olarak
- APiksel tabanlı raster veri modeli
- BGeometrik detayları koordinatlarla saklayan vektör veri modeli
- CSadece metin içeren istatistiksel veri modeli
- DÜç boyutlu animasyon modeli
Taşkın riski taşıyan bir akarsu çevresinde 500 metrelik koruma kuşağı oluşturulup yapılaşmanın yasaklanması CBS'de hangi mekânsal
- AEn kısa yol ağ analizi
- BTampon bölge (buffer) analizi
- CSpektral yansıma analizi
- DJeotermal gradyent hesabı
Web tabanlı CBS platformlarının klasik basılı haritalara göre afet yönetiminde sağladığı en büyük üstünlük hangisidir?
- AFarklı kurumlardan gelen verilerin anlık güncellenmesi ve internet üzerinden eş zamanlı paylaşılabilmesi
- BSadece siyah-beyaz renkte çıktı vererek kâğıt tasarrufu sağlaması
- Cİnternet bağlantısı olmasa dahi küresel uyduları doğrudan yönlendirebilmesi
- DMekândaki yükselti farklarını tamamen ortadan kaldırarak düzleştirmesi
Sol sütundaki analiz kriterlerini sağ sütundaki yer seçimi katmanıyla eşleştiriniz.
Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.
- Farklı coğrafi katmanların sayısal ortamda üst üste getirilerek ortak kesişim veya birleşimlerinin alınması işlemine çakıştırma analizi denir.
Tampon bölge (buffer) analizinin kentsel afet yönetimindeki temel işlevini yazınız.
Görseldeki çok kriterli çakıştırma (overlay) analizinde eğim, jeoloji, ulaşım ve mülkiyet katmanları üst üste bindirilmiştir. Bu analiz
- ABölgenin yıllık ortalama sıcaklık değerini ölçmek
- BDoğal afet riskini en aza indirecek en uygun yerleşim alanını belirlemek
- CAkarsuyun debisini yapay olarak artırmak
- DMaden rezervlerinin dünya borsa fiyatlarını tahmin etmek
Sayısal Yükseklik Modeli (DEM) verisi kullanılarak bir havzanın eğim, bakı ve akış yönü haritaları türetilmiştir. Bu haritalar hangi mekânsal
- ATaşkın ve erozyon riskli alanların önceden modellenmesinde
- BYeraltı madenlerinin kimyasal bileşiminin tespit edilmesinde
- CGök taşlarının atmosferdeki sürtünme hızının hesaplanmasında
- DUluslararası deniz ticaret hukuku kurallarının belirlenmesinde
Büyükşehirlerde acil servis ambulanslarının ve itfaiye araçlarının olay yerine en hızlı şekilde ulaşabilmesi için web tabanlı CBS'de
- AEn kısa ve en hızlı rota belirleyen ağ (network) analizi
- BTek boyutlu spektral yansıma analizi
- CTekrarlı poligon bölme analizi
- DRadyokarbon yaş tayini analizi