İçeriğe geç

11. sınıf · Coğrafya · 4. hafta (5-9 Ekim 2026)

Web Tabanlı CBS ile Harita Okuma, Çözümleme ve Tematik Harita Üretimi: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
11. Sınıf · Coğrafya · 4. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Web Tabanlı CBS ile Harita Okuma, Çözümleme ve Tematik Harita Üretimi

COĞ.11.2.1. Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme

HATIRLAYALIM
  • Web tabanlı CBS platformlarında nokta, çizgi ve poligon katmanları oluşturularak mekânsal öznitelik verileri sayısal haritalara dönüştürülür.
  • Katman filtreleme ve mekânsal sorgulama araçları, belirli kriterleri karşılayan coğrafi alanların harita üzerinde anında görselleştirilmesini sağlar.
  • Tematik harita lejantı, renk ve sembol hiyerarşisi ile haritadaki yoğunluk, dağılış ve risk kademelerini doğru okumayı temin eder.
1Eşleştirme

Mekânsal coğrafi detayları temsil edildikleri vektör geometri türüyle eşleştiriniz.

11. Nokta GeometriKuyu, Durak, İstasyon22. Çizgi GeometriYol, Akarsu, Fay Hattı33. Poligon GeometriOrman, Göl, Parsel Alanı44. Lejant RehberiSembol ve Renk Cetveli
a1. Nokta Geometrisi
d2. Çizgi Geometrisi
b3. Poligon Geometrisi
c4. Sayısal Lejant
a)Deprem istasyonu, yangın musluğu, su kuyusu ve zirve noktaları
b)İl idari sınırı, milli park sahası, sulak alan ve orman örtüsü
c)Haritadaki renk tonları ve sembollerin coğrafi anlam tablosu
d)Akarsu yatağı, fay hattı, otoyol güzergâhı ve demiryolu hattı
2Çoktan seçmeli

Görseldeki kentsel afet toplanma alanı tematik haritası incelendiğinde, toplanma yerlerinin seçiminde hangi iki kriterin gözetildiği anlaşılır?

KENTSEL AFET TOPLANMA ALANI TEMATİK ANALİZİ1. Yol ErişimiAna artere <200 m2. Fay GüvenliğiFay hattına >500 m3. Düz ZeminEğim < %5 güvenli4. Seçilen AlanPark ve Meydanlar
  1. ADeniz ticaret limanlarına olan uzaklık ile yeraltı petrol kuyuları
  2. BFabrika dumanlarının yoğunluğu ile demiryolu tünel derinlikleri
  3. CAna yollara kolay erişim imkânı ile fay zonu tampon sınırının dışı
  4. DBölgedeki maden ocaklarının sayısı ile havaalanı pist uzunlukları
3Çoktan seçmeli

Bir coğrafya öğrencisi web tabanlı CBS aracında 'eğimi yüzde yirmiden büyük olan orman arazileri' sorgusunu çalıştırdığında haritada hangi alanlar filtrelenir?

MEKÂNSAL VERİ FİLTRELEME VE SORGU İŞLEMİSorgu KriteriEğim > %20 VE OrmanMantıksal VE OperatörüFiltrelenen ParsellerYalnızca şartı sağlayanlarHaritada Vurgulanır
  1. AHer iki coğrafi kriteri aynı anda taşıyan ortak kesişim parselleri
  2. BBölgedeki bütün düz tarım arazileri ve kuru nehir tabanları
  3. CŞehir merkezindeki yüksek katlı betonarme konut parselleri
  4. DYalnızca sıfır rakımlı kıyı kumulları ve plaj şeritleri
4Boşluk doldurma

Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.

WEB CBS KATMAN YÖNETİMİ VE SAYDAMLIK KONTROLÜÜst Katmanlar• Tematik Noktalar (Hastane)• Tematik Çizgiler (Yollar)Altlık Katman• Sayısal Yükseklik (DEM)• Yüksek Çözünürlüklü Uydu
sorgulama
  1. Web tabanlı CBS uygulamasında harita üzerindeki nesnelerin belirli şartlara göre filtrelenmesine mekânsal sorgulama işlemi denir.
5Boşluk doldurma

Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.

lejant
  1. Harita üzerinde gösterilen sembollerin ve renk tonlarının anlamlarını açıklayan rehber tabloya lejant denir.
6Çoktan seçmeli

Bir araştırmacının heyelan duyarlılık haritası hazırlarken eğim, yağış ve litoloji katmanlarını üst üste bindirmesinin temel amacı hangisidir?

  1. AToprağın tarımsal verimini yapay gübrelerle anında iki katına çıkarmak
  2. BRisk faktörlerinin çakıştığı tehlikeli yamaçları tespit edip önlem almak
  3. CBölgedeki turistik otel rezervasyonlarının yıllık gelirini hesaplamak
  4. DAkarsu debisini kontrol altına alacak yapay baraj gövdesini inşa etmek
7Eşleştirme

CBS harita katmanı işlemlerini karar destek işlevleriyle denk getiriniz.

WEB CBS TEMEL KATMAN İŞLEMLERİ TABLOSUİşlem AdıKullanılan AraçKullanım AmacıKatman GörünürlüğüGöz İkonu (Aç/Kapa)Karmaşıklığı AzaltmaSaydamlık (Opacity)Yüzde Kaydırıcı (%0-%100)Altlık Haritayı GörmeMekânsal TamponTampon Kuşak (Buffer)Koruma Sınırı Çizme
c1. Katman Görünürlüğü
b2. Saydamlık Ayarı
d3. Öznitelik Sorgusu
a4. Mekânsal Çakıştırma
a)Farklı coğrafi kriterleri birleştirerek sentez harita üretme
b)Altlık uydu görüntüsüyle tematik veriyi birlikte inceleme
c)Gereksiz detayları kapatarak harita okunabilirliğini artırma
d)Belirli nüfus veya alan büyüklüğündeki yerleri haritada seçme
8Çoktan seçmeli

Bir ildeki orman yangını risk alanları haritalanırken rüzgâr hızı, nem oranı ve bitki örtüsü katmanları kullanılmıştır. Bu analizde en yüksek risk puanı hangi sahalara verilir?

TEMATİK HARİTA OLUŞTURMA BASAMAKLARI1. Veri GirişiNokta ve poligon çizimi2. ÖznitelikTabloya sayısal değer girme3. SembolojiRenk ve boyut derecelendirme4. Çıktı PaylaşımıWeb harita bağlantısı açma
  1. AŞiddetli rüzgâr alan, düşük neme sahip ve kuru ibreli çam ormanlarına
  2. BSürekli yağmur alan, yüksek nemli ve geniş yapraklı gür kayın ormanlarına
  3. CYıl boyunca karla kaplı olan yüksek dağ çayırlarına ve buzul göllerine
  4. DGeniş akarsu deltalarında yer alan sulak pirinç tarımı tarlalarına
9Çoktan seçmeli

Web CBS ortamında bir sanayi bölgesi çevresine bir kilometrelik 'koruma kuşağı' çizilerek yerleşim planlanması hangi araçla gerçekleştirilir?

ORMAN YANGINI RİSK KADEME HARİTALAMASIKritik Risk KuşağıKızılçam + Düşük Nem (<%20)Şiddetli Rüzgâr (>40 km/h)Düşük Risk KuşağıGeniş Yapraklı Nemli OrmanYüksek Nem (>%65)
  1. AYükseklik basamaklarını renklendiren eş yükselti eğrisi aracı
  2. BHava sıcaklığı grafiğini çizen meteorolojik diyagram aracı
  3. CMaden rezervlerinin derinliğini hesaplayan sismik ölçüm aracı
  4. DMekânsal etki sınırını dairesel kuşakla belirleyen tampon (buffer) aracı
10Çoktan seçmeli

Web tabanlı haritaların mobil cihazlar üzerinden anlık veri girişine imkân tanıması afet yönetiminde en çok hangi aşamada fayda sağlar?

  1. AJeolojik kayaçların milyon yıllık fosil yaşlarının kütüphanede araştırılmasında
  2. BSaha ekiplerinin hasar ve acil yardım ihtiyaçlarını merkeze anında aktarmasında
  3. CTarihi seyyahların çizdiği el yazması krokilerin müzelerde sergilenmesinde
  4. DUluslararası sınır anlaşmazlıklarının Birleşmiş Milletler'de tartışılmasında
11Boşluk doldurma

Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.

WEB TABANLI HARİTA YAYIN DÖNGÜSÜAşama 1Saha VerisiAşama 2Bulut DepoAşama 3Canlı HaritaAşama 4Afet Müdahale
poligon
  1. CBS'de alan kaplayan göl, orman ve idari sınır gibi coğrafi detaylar poligon geometrisi ile temsil edilir.
12Açık uçlu

Web tabanlı CBS'de katman filtreleme işleminin karar vericilere sağladığı temel faydayı yazınız.

Karmaşık veriler arasından hedeflenen coğrafi kriterleri hızla ayrıştırır.