Web Tabanlı Coğrafi Bilgi Sistemleri (Web-CBS) Uygulamaları, Katmanlı Harita Üretimi ve Mekânsal Veri Analizi
Web-CBS platformlarının çalışma yapısını, vektör-raster veri modellerini ve katman mimarisini açıklar. · Tematik haritaları okur, katmanları çakıştırarak çözümler ve mekânsal dağılışlardan çıkarım yapar. · Altlık seçimi, katman ekleme, sembolleştirme ve sorgulama adımlarıyla tematik harita oluşturur.
- CBS; donanım, yazılım, veri, insan ve yöntem bileşenleriyle mekânsal veriyi öznitelik verisiyle birlikte işler.
- Vektör modelde unsurlar nokta, çizgi ve poligonla; raster modelde eşit boyutlu piksellerden oluşan ızgarayla gösterilir.
- Web-CBS tarayıcı üzerinden katman yönetimi, ölçek değiştirme ve sorgulama sağlar; çakıştırma, tampon bölge, ağ ve görünürlük temel analizlerdir.
Görselde bir Web-CBS uygulamasındaki üç katman verilmiştir. I, II ve III numaralı katmanlarda kullanılan vektör geometri türleri sırasıyla hangisidir?
- ANokta – çizgi – poligon
- BÇizgi – nokta – poligon
- CPoligon – çizgi – nokta
- DNokta – poligon – çizgi
Görselde bir arazinin raster yükselti katmanı verilmiştir. Bu katmanda 800 m ve üzerindeki hücreler sorgulandığında kaç hücre seçilir?
- A6
- B7
- C8
- D9
Web-CBS haritalarının basılı haritalara göre iki üstünlüğünü yazınız.
Web-CBS ile ilgili aşağıdaki ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Web-CBS'de veriler bulut sunucularda tutulur ve tarayıcı üzerinden kullanılır. | ✓ | |
| Web-CBS haritalarında katmanlar sabittir, kullanıcı açıp kapatamaz. | ✓ | |
| Sayısal yükselti modeli raster veriye örnektir. | ✓ | |
| Vektör veri modelinde şekillerin öznitelik tablosu bulunmaz. | ✓ |
Tabloda verilen coğrafi verilerin CBS'de hangi veri modeli ve geometriyle gösterileceğini yazınız.
| Coğrafi veri | Veri modeli | Geometri / birim |
|---|---|---|
| Su kuyuları | Vektör | Nokta |
| Fay hattı | Vektör | Çizgi |
| Tarım parseli | Vektör | Poligon |
| Hava fotoğrafı | Raster | Piksel |
Görselde akarsu çevresinde 500 m genişliğinde tampon bölge oluşturulmuştur. Taşkın riski nedeniyle tampon bölge içinde kalan yapılar hangileridir?
- AK ve M
- BL ve N
- CK, M ve P
- DYalnız L
Mekânsal analiz türlerini örnek uygulamalarıyla eşleştiriniz.
Görselde bir tesis için üç koşulu gösteren katmanlar ve hücre adları verilmiştir. Katmanlar çakıştırıldığında üç koşulu birlikte sağlayan hücre hangisidir?
- AA
- BC
- CE
- DH
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki uygun kavramlarla tamamlayınız. Kutudaki bir kavram kullanılmayacaktır.
- Tematik katmanların üzerine yerleştirildiği temel haritaya altlık harita denir.
- Bir nesnenin nüfus, uzunluk ya da debi gibi tanımlayıcı bilgileri öznitelik verisidir.
- Uydu görüntüleri ve radar verileri raster veri modeliyle saklanır.
- Analiz kuralları, CBS bileşenlerinden yöntem kapsamındadır.
Bir belediye yeni bir katı atık depolama alanı için yer seçecektir. Web-CBS'de hangi katmanları ve analizleri kullanabileceğini açıklayınız.
Web-CBS'de tematik harita oluşturma adımlarını doğru sıraya koyunuz.
- 1Haritanın amacı belirlenir ve altlık harita seçilir.
- 4Başlık, lejant, ölçek ve yön oku kontrol edilir.
- 2Veri katmanları eklenir, öznitelik bilgileri girilir.
- 3Sembolleştirme ve filtreleme yapılır.
- 5Harita bağlantı ya da görüntü olarak paylaşılır.
Görseldeki I ve II numaralı haritalarda farklı sembolleştirme yöntemleri kullanılmıştır. Bu yöntemlerle gösterilmeye en uygun veriler sırasıyla hangisidir?
- Aİllerin nüfus yoğunluğu – deprem büyüklükleri
- BDeprem büyüklükleri – illerin nüfus yoğunluğu
- CAkarsu ağı – il sınırları
- DUydu görüntüsü – kara yolları
İpuçlarına uyan kavramları yazınız. Turuncu kutulardaki harfler, haritadaki uzunlukların gerçekte kaç kat küçültüldüğünü gösteren oranı verecektir.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ÖLÇEK
Aşağıdakilerden hangisi Web-CBS uygulamalarına örnek değildir?
- ATKGM Parsel Sorgulama
- BAFAD Deprem Tehlike Haritası
- CMGM radar ekranları
- DBasılı fiziki Türkiye haritası