İnsan ve Kader: Kavramların Birbiriyle İlişkisi
DKAB.11.1.1. Kader ve kaderle ilgili kavramları yapılandırabilme.
- Kader; Allah'ın evrendeki her şeyi bir ölçü, düzen ve yasaya göre takdir etmesidir; kaza ise takdir edilen olayların zamanı gelince gerçekleşmesidir.
- İnsanın cüzi iradesi ve aklı, onu eylemlerinden sorumlu kılar; sorumluluktan kaçmak için kader mazeret olarak gösterilemez.
- Tevekkül; hedefe ulaşmak için gereken tüm meşru sebepleri yerine getirip gayret ettikten sonra neticeyi Allah'a bırakıp O'na güvenmektir.
Sol sütundaki kaderle ilgili temel kavramları sağ sütundaki tanımlarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki evrensel yasa kartına göre, yer çekimi ve gezegenlerin yörünge hareketleri hangi yasa grubuna girer?
'Tedbir kuldan, takdir Allah'tan' sözünün tevekkül anlayışıyla ilişkisini bir cümleyle açıklayınız.
Görseldeki kader ve sorumluluk ilişkisi şemasına göre, tarlasına tohum ekmeyip kuraklığı bahane ederek 'Kaderim buymuş' diyen birinin tutumuyla ilgili hangisi doğrudur?
- ACüzi iradesiyle gereken emeği vermediği için sorumluluğu kadere yüklemesi hatalıdır.
- BDoğru bir tevekkül sergileyerek ilahi takdire rıza göstermiştir.
- CKülli irade karşısında insanın hiçbir çaba göstermesine gerek olmadığını ispatlamıştır.
- DDoğa olaylarının insan iradesiyle hiçbir bağlantısının olmadığını savunmuştur.
Kader ve insan ilişkisine dair ifadeleri Doğru (D) veya Yanlış (Y) olarak işaretleyiniz.
| D | Y | |
| İnsan akıl ve özgür iradeye sahip olduğu için eylemlerinden ahlaken sorumludur. | ✓ | |
| Rızık Allah'tan olduğu için insanın çalışıp gayret göstermesine gerek yoktur. | ✓ | |
| Biyolojik yasalar canlıların doğması, beslenmesi ve üremesini düzenleyen ilkelerdir. | ✓ | |
| Sağlığını korumayıp hastalanan birinin bunu yalnızca kaderle açıklaması doğru bir tutumdur. | ✓ |
Allah'ın evrendeki her şeyi bir ölçü, düzen ve plana göre belirlemesine ne ad verilir?
Tabloda verilen kaderle ilgili kavramları, insanın sorumluluğunu ve kaderle ilişkisini inceleyerek boş hücreleri tamamlayınız.
| Kavram | İnsanın Sorumluluğu | Kaderle İlişkisi |
|---|---|---|
| Emek ve Rızık | Helal kazanç için dürüstçe çalışmak | Rızkı takdir eden Allah, gayreti kulun iradesine bağlamıştır |
| Sağlık ve Hastalık | Bedenini koruyup hastalanınca tedavi olmak | Ömür takdirdir fakat sağlığı korumak iradeye bırakılmıştır |
| Başarı ve Başarısızlık | Azimle çalışıp planlı gayret göstermek | Başarı çalışmanın, başarısızlık ihmalkârlığın sonucudur |
| Tevekkül ve Tedbir | Tüm önlemleri aldıktan sonra Allah'a güvenmek | Tembellik ve tedbirsizlik tevekkül olarak adlandırılamaz |
Görseldeki kavram şemasında soru işareti (?) ile gösterilen, 'toplumların huzuru, adaleti ve ahlaki sürekliliğini düzenleyen ilahi yasalar' hangisidir?
- AFiziksel yasalar
- BBiyolojik yasalar
- CToplumsal yasalar
- DKozmolojik yasalar
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı kutulardaki harflerle şifre kavramı bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: KADER
Görseldeki adımları inceleyerek bir öğrencinin sınav sürecindeki doğru tevekkül basamaklarını sıralayınız.
- 3Sınav anında tüm dikkat ve gayretini göstererek soruları çözmesi
- 1Sınav hedefini belirleyip cüzi iradesiyle çalışma kararı alması
- 2Planlı ve disiplinli bir şekilde ders çalışıp emek sarf etmesi
- 4Gösterdiği emeğin ardından sonucu Allah'a havale edip tevekkül etmesi
Sol sütundaki ayet meallerini sağ sütundaki evrensel yasalarla eşleştiriniz.
Tevekkül, rızık ve ecel konularındaki yargıları Doğru (D) veya Yanlış (Y) olarak işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Ecel ve ömür Allah'ın takdiriyle belirlenmiş mutlak sınırlardır. | ✓ | |
| Tedbir almak kaderi değiştirmeye çalışmak sayıldığı için dinen hoş görülmez. | ✓ | |
| İyiliği veya kötülüğü seçebilme özelliği insana cüzi irade ile verilmiştir. | ✓ | |
| Toplumsal yasalar evrensel olmayıp sadece belirli dönemler için geçerlidir. | ✓ |