Çevre ve İnsan İlişkisi: Çevre Etiği Yaklaşımları
FEL.11.1.2. Çevre sorunlarıyla ilgili felsefi düşünce ortaya koyabilme
- Çevre etiği; insanın doğayla, diğer canlılarla ve gelecek nesillerle kurduğu ahlaki ilişkiyi felsefi açıdan sorgular.
- İnsan merkezcilik (antroposentrizm) doğayı yalnızca insanın faydalanacağı bir araç sayarken; ekosentrizm ve derin ekoloji doğaya içsel değer atfeder.
- Hans Jonas'ın 'Sorumluluk İlkesi', teknolojinin yıkıcı gücüne karşı gelecek kuşakların varoluş hakkını ahlaki bir ödev olarak temellendirir.
Sol sütundaki çevre etiği yaklaşımlarını sağ sütundaki felsefi tanımlarıyla eşleştiriniz.
Bir maden şirketinin 'Bu ormanı kesip maden çıkarmalıyız, çünkü insan refahı ve ekonomik büyüme her şeyden üstündür' savunusu çevre
- ADoğaya içsel değer tanıyan derin ekolojiye
- Bİnsanı tek ahlaki özne kabul eden insan merkezci (antroposentrik) yaklaşıma
- CTüm canlıların eşitliğini savunan biyosentrizme
- DToprak etiğini merkeze alan ekosentrizme
Hans Jonas'ın 'Gelecekteki insan hayatının imkânını tehlikeye atmayacak şekilde davran!' buyruğuyla özetlenen Sorumluluk İlkesi'nin
- ABugünkü nesillerin sınırsız tüketim özgürlüğünü savunması
- BGelecek kuşaklara yaşanabilir bir çevre bırakmanın bugünkü insana ahlaki bir ödev olması
- CTeknolojik üretimin doğadaki bütün kurallardan bağımsız yürütülmesi
- DÇevre sorunlarının yalnızca piyasa mekanizmalarıyla çözülebileceği
Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.
- Aldo Leopold'un insanın doğanın hâkimi değil, biyotik topluluğun eşit bir yurttaşı olduğunu savunduğu felsefi ilkeye toprak etiği denir.
Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.
- Bir varlığın başka bir amaca hizmet etmeksizin, sırf var olduğu için taşıdığı ontolojik değere içsel değer denir.
Biyosentrik (canlı merkezci) etik anlayışın en ayırt edici niteliği hangisidir?
- AAhlaki değerin yalnızca düşünebilen insan türüyle sınırlı olması
- BHissetme veya yaşama kapasitesine sahip her canlı varlığın ahlaki saygıyı hak etmesi
- CCansız fabrikaların doğadaki canlı türlerinden daha değerli kabul edilmesi
- DDoğal felaketlerin tamamen insan zihninin bir yanılsaması sayılması
Arne Naess'in geliştirdiği 'Derin Ekoloji' yaklaşımının 'Sığ Ekoloji'den en temel yöntemsel ayrımı hangisidir?
- ASorunları sadece teknolojik yamalarla geçiştirmeyip insan merkezci dünya görüşünü kökten reddetmesi
- BOrman yangınlarını doğal afet saymayıp tamamen göz ardı etmesi
- CGelişmiş ülkelerin çevre kirliliğini gelişmemiş ülkelere taşımasını onaylaması
- DBütün hayvan türlerinin insan kontrolü altında evcilleştirilmesini istemesi
Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.
- İnsanın doğadaki canlı ve cansız tüm unsurlarla kurduğu ilişkide ahlaki sorumluluğu temel alan felsefe disiplinine çevre etiği denir.
Ekosentrik (çevre merkezci) yaklaşımın insan merkezcilikten temel farkını yazınız.
Sol sütundaki çevre anlayışlarını sağ sütundaki felsefi yaklaşımla eşleştiriniz.
Görseldeki ekolojik ayak izi ve karbon dengesi diyagramı incelendiğinde, çevre etiği açısından yapılması gereken temel ahlaki dönüşüm hangisidir?
- ATüketim çılgınlığını ve doğayı sömürme alışkanlığını ahlaki olarak sınırlandırmak
- BDoğadaki tüm yabani canlıları yapay kafeslere hapsetmek
- CFosil yakıt tüketimini sınırsız şekilde teşvik etmek
- DDoğayı sadece uzaydan seyredilecek bir manzara olarak görmek
İnsanın doğayla ilişkisinde 'efendi-köle' ilişkisi yerine 'birlikte var olma ve dayanışma' ilişkisi kurması felsefi olarak neyi gerektirir?
- ADoğanın sınırsız bir kaynak değil, korunması gereken ortak bir yuva olduğunu kavramayı
- BBütün bilimsel araştırmaları ve teknolojik ilerlemeleri tamamen durdurmayı
- CŞehir hayatını terk edip herkesin ilkel kabileler gibi yaşamasını
- DDoğal dengenin bozulmasını kaçınılmaz ve engellenemez bir kader saymayı