II. Viyana’dan Karlofça’ya: Savaşın Siyasi ve Toplumsal Sonuçları
TAR.11.1.1. Osmanlı Devleti’nin 1683–1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme.
- 1683 II. Viyana Kuşatması'ndaki başarısızlık, Papa önderliğinde Osmanlı'ya karşı Kutsal İttifak'ın (Avusturya, Rusya, Lehistan, Venedik, Malta) kurulmasına zemin hazırladı.
- 16 yıl süren çok cepheli savaşlar ve 1697 Zenta yenilgisi sonucunda Osmanlı Devleti 1699 Karlofça ve 1700 İstanbul antlaşmalarını imzalamak zorunda kaldı.
- Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti batıda ilk kez büyük çapta toprak kaybetti, Orta Avrupa egemenliğini yitirdi ve taarruzdan savunma dönemine geçti.
Sol sütundaki Kutsal İttifak devletlerini Karlofça Antlaşması ile Osmanlı'dan aldıkları topraklarla eşleştiriniz.
II. Viyana Kuşatması ve Karlofça sürecine ilişkin ifadeleri Doğru (D) veya Yanlış (Y) olarak işaretleyiniz.
| D | Y | |
| II. Viyana Kuşatması'nı Sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa yönetmiştir. | ✓ | |
| Kutsal İttifak savaşları süresince Osmanlı Devleti yalnızca tek bir cephede mücadele vermiştir. | ✓ | |
| Karlofça Antlaşması İngiltere ve Hollanda'nın arabuluculuğuyla imzalanmıştır. | ✓ | |
| Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti Avrupa karşısında taarruz üstünlüğünü sürdürmüştür. | ✓ |
1700 İstanbul Antlaşması ile Rusya'ya bırakılarak Rusların Karadeniz'e ilk çıkışını sağlayan kale hangisidir?
1683 II. Viyana Kuşatması'nın ardından Papa'nın teşvikiyle Osmanlı Devleti'ne karşı kurulan ve 16 yıl süren çok cepheli savaşları başlatan ittifakın adı nedir?
- AÜçlü İtilaf Bloku
- BKutsal İttifak
- CRen Konfederasyonu
- DViyana Kongresi İttifakı
Görseldeki zaman şeridine göre Osmanlı'nın batıda ilk kez büyük çapta toprak kaybettiği 1699 antlaşması hangisidir?
Tabloda verilen tarihsel gelişmeleri, olayların içeriğini ve sonuçlarını inceleyerek boş hücreleri tamamlayınız.
| Tarihsel Olay | Temel Gelişme | Siyasi / Askerî Sonucu |
|---|---|---|
| 1683 II. Viyana Kuşatması | Osmanlı ordusunun Viyana önlerinde bozguna uğraması | Kutsal İttifak'ın kurulmasına zemin hazırladı |
| 1697 Zenta Muharebesi | Avusturya ordusunun Osmanlı kuvvetlerini mağlup etmesi | Osmanlı'nın barış istemesine ve Karlofça'ya yol açtı |
| 1699 Karlofça Antlaşması | Macaristan, Mora ve Podolya'nın kaybedilmesi | Osmanlı Devleti Orta Avrupa egemenliğini kaybetti |
| 1700 İstanbul Antlaşması | Rusya ile ikili barış antlaşması imzalanması | Azak Kalesi Rusya'ya bırakıldı, Ruslar Karadeniz'e indi |
II. Viyana Kuşatması'ndan Karlofça sürecine kadar yaşanan askerî ve siyasi olayları kronolojik olarak sıralayınız.
- 2Papa öncülüğünde Osmanlı'ya karşı Kutsal İttifak'ın kurulması (1684)
- 1Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın II. Viyana Kuşatması'nı başlatması (1683)
- 4Karlofça Antlaşması'nın imzalanması ve büyük toprak kaybı yaşanması (1699)
- 3Zenta Muharebesi'nde Osmanlı ordusunun ağır bir yenilgi alması (1697)
Karlofça Antlaşması'nın Osmanlı Devleti üzerindeki en temel stratejik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
- AOsmanlı'nın doğuda Safeviler karşısında tüm topraklarını geri alması
- BAskerî taarruz gücünü kaybederek mevcut toprakları koruma politikasına geçmesi
- CKaradeniz'in tamamen Osmanlı egemenliğine kilitlenmesi
- DFransa ile yapılan kapitülasyon antlaşmalarının tek taraflı feshedilmesi
Kutsal İttifak savaşları ve toplumsal etkilerine ilişkin yargıları Doğru (D) veya Yanlış (Y) olarak işaretleyiniz.
| D | Y | |
| 16 yıl süren uzun savaşlar Osmanlı hazinesinde büyük açıklar yaratmış ve vergileri artırmıştır. | ✓ | |
| Karlofça Antlaşması metninde Avusturya imparatoru ile Osmanlı padişahı protokolde eşit sayılmıştır. | ✓ | |
| Karlofça Antlaşması'na Rusya doğrudan imza koymuş ve 25 yıllık barışa dahil olmuştur. | ✓ | |
| Savaşlar sonucunda Macaristan'dan Osmanlı topraklarına doğru yoğun Müslüman göçü yaşanmıştır. | ✓ |
Sol sütundaki antlaşma maddelerini sağ sütundaki tarihsel sonuçlarıyla eşleştiriniz.
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı kutulardaki harflerle şifre kavramı bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ZENTA
Karlofça Antlaşması'nın ardından Osmanlı Devleti'nin 18. yüzyıl başındaki temel dış politika amacı ne olmuştur?