Nükleik Asitlerin Keşfi, Önemi ve Genetik Materyalin Organizasyonu
Nükleik asitlerin keşif sürecini (Miescher, Griffith, Avery, Hershey ve Chase deneyleri) açıklar. · DNA'nın yönetici ve kalıtsal materyal olduğunu kanıtlayan deneysel bulguları yorumlar. · Genetik materyalin hücre içindeki organizasyonunu (nükleotit, kod, gen, DNA, kromozom) küçükten büyüğe ilişkilendirir.
- Avery ve arkadaşları yalnız DNAaz eklenen özütte transformasyonun durduğunu göstererek kalıtsal maddenin DNA olduğunu kanıtlamıştır.
- Hershey ve Chase deneyinde faj protein kılıfı 35S, DNA'sı ise 32P ile işaretlenmiş; bakteriye yalnız 32P girmiştir.
- Genetik birimler küçükten büyüğe: Organik Baz < Nükleozit < Nükleotit < Kod (Üçlü Şifre) < Gen < DNA < Kromozom şeklinde sıralanır.
Nükleik asitlerin keşfine katkı sağlayan bilim insanlarını çalışmalarıyla eşleştiriniz.
Nükleik asit deneyleri ve genetik organizasyonla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Griffith deneyinde canlı kapsülsüz (R) bakteriler tek başına fareye verildiğinde fare ölür. | ✓ | |
| Hershey-Chase deneyinde enfeksiyon sonunda bakteri hücresinin içinde yalnız 32P izotopuna rastlanmıştır. | ✓ | |
| Azotlu organik baz ile beş karbonlu şekerin glikozit bağıyla birleşmesine nükleozit denir. | ✓ | |
| Canlıların gelişmişlik düzeyi arttıkça kromozom sayısı da daima doğru orantılı artar. | ✓ |
Görseldeki Avery deneyinde ısıtılarak öldürülmüş S bakteri özütüne hangi enzim eklendiğinde canlı R bakterileri S formuna dönüşmez ve fare yaşar?
- ADNAaz (DNA sindirici enzim)
- BProteaz (Protein sindirici enzim)
- CRNAaz (RNA sindirici enzim)
- DLipaz (Yağ sindirici enzim)
Hershey ve Chase deneyinde bakteriyofajın protein kılıfını ve DNA'sını ayırt etmek için neden 35S ve 32P izotopları seçilmiştir?
Griffith'in zatürre bakterileriyle (S: kapsüllü, R: kapsülsüz) yaptığı deney tablosunu tamamlayınız.
| Enjekte Edilen Bakteri Suşu | Kapsül Özelliği | Deney Sonucu (Fare) |
|---|---|---|
| Canlı S suşu | Polisakkarit kapsüllü | Fare zatürreden ölür |
| Canlı R suşu | Kapsülsüz | Fare sağlıklı yaşar |
| Isıtılarak öldürülmüş S suşu | Yapısı bozulmuş kapsüllü | Fare sağlıklı yaşar |
| Ölü S suşu + Canlı R suşu | Transformasyon gerçekleşir | Fare ölür (kanda canlı S bulunur) |
Görseldeki genetik materyal organizasyon birimlerini küçükten büyüğe (basitten karmaşığa) doğru sıralayınız.
- 2Kod / Triplet (Üçlü nükleotit şifresi)
- 4Kromozom (DNA ve histon proteinlerinden oluşan yapı)
- 1Nükleotit (Baz + Şeker + Fosfat yapı birimi)
- 3Gen (Belirli bir polipeptidi şifreleyen anlamlı birim)
Görseldeki genetik birimlerden hangisi ökaryot hücrelerde DNA'nın histon proteinleri etrafına sarılarak yoğunlaşmasıyla oluşan nükleoprotein yapıdır?
- AKromozom (Kromatin)
- BNükleozit
- CÜçlü şifre (Kod)
- DDeoksiribonükleotit
DNA ve genetik birimlerle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Aynı türe ait sağlıklı bireylerin DNA'larındaki nükleotit çeşitleri (A, T, G, C) aynıdır. | ✓ | |
| Bir canlının farklı dokularındaki vücut hücrelerinde genlerin nükleotit dizilimi birbirinden farklıdır. | ✓ | |
| Miescher, keşfettiği çekirdek asidine ilk olarak 'nüklein' adını vermiştir. | ✓ | |
| Avery deneyinde proteaz enzimi eklenen tüpte transformasyon durmuştur. | ✓ |
1940'lı yıllara kadar bilim dünyasında kalıtsal materyalin DNA değil proteinler olduğunun düşünülmesinin temel nedenini kısaca açıklayınız.
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kavramlarla tamamlayınız.
- Bakterilerin dış ortamdan DNA parçası alarak yeni kalıtsal özellik kazanmasına transformasyon denir.
- DNA üzerinde bir amino asidi şifreleyen üçlü nükleotit dizisine kod adı verilir.
- Ökaryot hücrelerde DNA molekülü histon proteinleri etrafına sarılarak paketlenir.
Genetik organizasyon kavramlarını tanımlarıyla eşleştiriniz.
İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: GEN