Türkiye Ekonomisinde Hizmet Sektörü ve Gelecekte Şehir-Ekonomi
Türkiye ekonomisinde hizmet sektörünün (ulaşım, ticaret, turizm, finans, eğitim, sağlık) GSYH ve istihdam içindeki payını analiz eder. · Gelecekte şehirleşme ve ekonomi alanlarında yaşanacak dönüşümleri (akıllı şehirler, Endüstri 4.0, dikey tarım) değerlendirir. · Sürdürülebilir şehir modelleri ile Cittaslow (Sakin Şehir) kavramını Türkiye'den örneklerle açıklar.
- Günümüzde Türkiye'de GSYH ve istihdam içinde sektörel sıralama Hizmet (~%60+) > Sanayi (~%28) > Tarım (~%7) şeklindedir.
- Tarımın GSYH içindeki oransal payı azalsa da modern yöntemler sayesinde tarımsal üretim miktarı Cumhuriyet'ten günümüze katlanarak artmıştır.
- Türkiye'nin ilk Cittaslow (Sakin Şehir) unvanlı yerleşmesi 2009 yılında ağa katılan İzmir-Seferihisar ilçesidir.
Şehir ve ekonomiyle ilgili modern kavramları açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Hizmet sektörü ve geleceğin ekonomisiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Turizm sektörü sağladığı döviz girdisiyle dış ticaret açığının kapatılmasında önemli rol oynar. | ✓ | |
| Otomotiv ve demir-çelik fabrikaları üçüncül ekonomik faaliyet (hizmet) grubunda yer alır. | ✓ | |
| Dikey tarım uygulamaları geleneksel tarıma göre %90-95 oranında su tasarrufu sağlar. | ✓ | |
| Türkiye'nin Cittaslow ağına katılan ilk sakin şehri İzmir'in Seferihisar ilçesidir. | ✓ |
Görseldeki verilere göre günümüzde Türkiye'nin GSYH ve istihdamında payı en fazla olandan en aza doğru sektörel sıralama hangisidir?
- AHizmet > Sanayi > Tarım
- BSanayi > Hizmet > Tarım
- CTarım > Sanayi > Hizmet
- DHizmet > Tarım > Sanayi
Cumhuriyet'ten günümüze Türkiye'de tarımın GSYH içindeki oransal payının azalması tarımsal üretim miktarının düştüğünü gösterir mi?
Hizmet sektörü alt kollarını ve geleceğin üretim modellerini Türkiye ekonomisindeki işlevlerine göre tamamlayınız.
| Alan / Model | Temel Özellik | Ekonomik ve Kentsel Katkısı |
|---|---|---|
| Ulaşım ve Lojistik | Boğazlar, YHT, otoyol ve limanlar | Kıtalar arası transit ticaret üssü olma |
| Turizm Sektörü | Bacası tütmeyen sanayi | Döviz girdisiyle cari açığı azaltma |
| Endüstri 4.0 | Yapay zekâ ve karanlık fabrikalar | Otonom robotlarla 7-24 verimli üretim |
| Dikey Tarım | Çok katlı hidroponik seralar | İklimden bağımsız ve az suyla kent içi gıda |
Görseldeki Sanayi Devrimi aşamalarını (Endüstri 1.0'dan 4.0'a) tarihsel gelişim sırasına diziniz.
- 2Endüstri 2.0: Elektrik enerjisi ve montaj hattıyla seri üretime geçiş
- 1Endüstri 1.0: Buhar gücü ve mekanik dokuma tezgâhlarının kullanımı
- 3Endüstri 3.0: Bilgisayar, elektronik ve otomasyon sistemlerinin kullanımı
- 4Endüstri 4.0: Yapay zekâ, IoT ve otonom robotlarla karanlık fabrikalar
Görseldeki Cittaslow (Sakin Şehir) ağına 2009 yılında katılarak Türkiye'nin ilk sakin şehri unvanını alan ilçemiz hangisidir?
- Aİzmir - Seferihisar
- BMuğla - Akyaka
- CÇanakkale - Gökçeada
- DArtvin - Şavşat
Türkiye'de hizmet sektörü ve kentleşmeyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Cumhuriyet'in ilk yıllarında Türkiye'de çalışan nüfusun en büyük kısmı tarım sektöründeydi. | ✓ | |
| Bölgeler arası iklim çeşitliliği Türkiye'de iç ticaret hacmini olumsuz etkiler. | ✓ | |
| Akıllı şehirlerde yenilenebilir enerji ve sıfır atık uygulamalarıyla karbon ayak izi azaltılır. | ✓ | |
| Endüstri 4.0 ile birlikte yapay zekâ ve siber güvenlik uzmanlığı gibi mesleklerin önemi artmaktadır. | ✓ |
Şehir merkezlerindeki çok katlı binalarda uygulanan 'dikey tarım' yönteminin geleneksel tarıma göre sağladığı iki temel avantajı yazınız.
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kavramlarla tamamlayınız.
- Ülkeye yüksek döviz girdisi sağlayan turizm sektörüne bacası tütmeyen sanayi denir.
- Dikey tarımda toprak yerine mineralce zengin su çözeltisi kullanılmasına hidroponik yöntem denir.
- Cihaz ve sensörlerin internet üzerinden veri alışverişi yapmasına Nesnelerin İnterneti (IoT) denir.
Ekonomik faaliyet kollarını ve teknoloji kavramlarını örnekleriyle eşleştiriniz.
İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: HİZ