Türkiye'nin İşlevsel Bölgeleri, Kalkınma Projeleri ve Ulaşımı Etkileyen Faktörler
Türkiye'nin işlevsel bölgelerini (yönetsel, hizmet, istatistiki ve plan bölgeleri) özelliklerine göre sınıflandırır. · Bölgesel kalkınma projelerinin (GAP, DAP, DOKAP, KOP, ZBK, YHGP) kapsadığı alanları ve ekonomik hedeflerini karşılaştırır. · Türkiye'de ulaşım sistemlerinin gelişimini etkileyen doğal ve beşerî faktörleri örneklerle analiz eder.
- İşlevsel bölgeler; yönetsel (81 il, ilçe), hizmet (DSİ, Karayolları, Meteoroloji), istatistiki (TÜİK Düzey 1-2-3) ve plan (kalkınma projeleri) bölgeleridir.
- GAP sulama ve HES, DAP hayvancılık ve kış turizmi, DOKAP Yeşil Yol ve yayla turizmi, KOP Mavi Tünel, ZBK taş kömürü ve Filyos Limanı odaklıdır.
Türkiye'nin işlevsel bölge türlerini karşılık gelen örnekleriyle eşleştiriniz.
Türkiye'nin bölgesel kalkınma projeleri tablosunu temel ekonomik hedefleriyle tamamlayınız.
| Kalkınma Projesi | Kapsadığı Başlıca Alan | Öne Çıkan Hedef ve Uygulama |
|---|---|---|
| GAP | Fırat-Dicle Havzası (9 il) | 22 baraj, 19 HES ile sulamalı tarım ve enerji üretimi |
| DOKAP | Doğu Karadeniz Kuşağı | Yeşil Yol ile yayla turizmi, çay ve fındıkta kalite artışı |
| ZBK | Zonguldak-Bartın-Karabük | Taş kömürü ve demir-çelik modernizasyonu, Filyos Limanı |
| DAP | Doğu Anadolu Bölgesi (15 il) | Mera ıslahı, büyükbaş hayvancılık ve kış turizmini geliştirme |
Bölgesel kalkınma projelerinin (GAP, DAP, DOKAP, KOP vb.) Türkiye'de bölgeler arası ekonomik denge ve iç göç üzerindeki
Görseldeki bölgesel kalkınma projelerinden hangisi Göksu Nehri sularını Mavi Tünel ile tarım alanlarına aktarmayı ve obruk
- AKOP (Konya Ovası Projesi)
- BGAP (Güneydoğu Anadolu Projesi)
- CDOKAP (Doğu Karadeniz Projesi)
- DZBK (Zonguldak-Bartın-Karabük Projesi)
Türkiye'de ulaşım hatlarının doğu-batı yönünde kolay uzanırken kuzey-güney yönünde tünel ve geçitlere ihtiyaç
Görseldeki ulaşım projelerinden hangisi Karadeniz kıyısını Doğu Anadolu'ya bağlayan kuzey-güney yönlü dağlık engeli
- AOvit ve Zigana Tünelleri
- BMarmaray Tüp Geçidi
- C1915 Çanakkale Köprüsü
- DOsmangazi Köprüsü
İşlevsel bölgeler, kalkınma projeleri ve ulaşımla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| İşlevsel hizmet bölgelerinin (DSİ, Karayolları vb.) sınırları il sınırlarıyla birebir çakışmak zorundadır. | ✓ | |
| Türkiye'de en fazla ili (15 il) kapsayan bölgesel kalkınma projesi Doğu Anadolu Projesi'dir (DAP). | ✓ | |
| TÜİK İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması'nda Düzey 3 birimleri Türkiye'deki 81 ili ifade eder. | ✓ | |
| Yeşilırmak Havzası Gelişim Projesi (YHGP); Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerini kapsar. | ✓ |
Kalkınma projeleri ve işlevsel bölgelerle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| GAP tamamlandığında pamuk, mısır ve soya gibi sanayi bitkilerinin üretiminde büyük artış sağlanmıştır. | ✓ | |
| Türkiye'de Cumhuriyet'in ilan edildiği 1923 yılından günümüze il sayısı hiç değişmemiştir. | ✓ | |
| Bölgesel kalkınma projelerinin temel amaçlarından biri bölge dışına yapılan göçleri azaltmaktır. | ✓ | |
| Yeryüzü şekillerinin sade olduğu İç ve Güneydoğu Anadolu'da yol yapım maliyeti Doğu Karadeniz'den yüksektir. | ✓ |
İpuçlarına karşılık gelen proje kısaltmalarını yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: GAP
Görseldeki TÜİK İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (İBBS) kademelerini ve ülke bütününü birim sayısına göre azdan çoğa sıralayınız.
- 3İBBS Düzey 2 Alt Bölgeleri (26 alt bölge)
- 1Türkiye Ülke Bütünü (1 ulusal birim)
- 2İBBS Düzey 1 Bölgeleri (12 istatistiki bölge)
- 4İBBS Düzey 3 İl Birimleri (81 il)
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kavramlarla tamamlayınız.
- Bir odak noktası etrafında idari veya ekonomik işlevlerle bağlanan alanlara işlevsel bölge denir.
- DOKAP kapsamında yaylaları birbirine bağlayarak ekoturizmi geliştiren projeye Yeşil Yol adı verilir.
- ZBK projesi kapsamında Batı Karadeniz'de lojistik gücü artırmak için Filyos Limanı inşa edilmiştir.
Türkiye'de ulaşımı etkileyen unsurları ve projeleri özellikleriyle eşleştiriniz.