20. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti (Fikir Akımları, Siyasi-Askerî Gelişmeler, Ekonomik ve Sosyal Hayat)
İTA.12.1.2. 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nin siyasi, sosyal ve ekonomik durumunu analiz eder.
- Osmanlı Devleti'ni dağılmaktan kurtarmak için Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık fikir akımları savunulmuştur.
- İkinci Meşrutiyet'in ilanı (1908), 31 Mart Vakası (1909) ve Trablusgarp Savaşı (1911-1912) dönemin kaderini belirleyen gelişmelerdir.
- Mustafa Kemal Trablusgarp'ta Derne ve Tobruk'ta yerel halkı teşkilatlandırarak ilk askerî zaferlerini ve sömürgeciliğe karşı ilk mücadelesini vermiştir.
Görseldeki fikir akımlarını sağ sütundaki temel kurtuluş tezleriyle eşleştiriniz.
Görseldeki 20. yüzyıl başı siyasi gelişmelerine göre yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Mustafa Kemal Trablusgarp Savaşı'na 'Gazeteci Şerif Bey' sahte kimliğiyle katılmıştır. | ✓ | |
| Uşi Antlaşması ile Osmanlı Devleti Kuzey Afrika'daki son toprak parçasını kaybetmiştir. | ✓ | |
| İkinci Meşrutiyet'in ilanıyla Osmanlı tarihinde ilk kez tek partili sisteme geçilmiştir. | ✓ | |
| 31 Mart Vakası Osmanlı tarihinde rejime karşı çıkarılan ilk irticai ayaklanmadır. | ✓ |
Görseldeki Trablusgarp Savaşı haritasında İtalya'nın işgal girişimine karşı Mustafa Kemal ve arkadaşlarının bölgeye gizlice giderek yerel halkı örgütlediği merkezler gösterilmiştir. Mustafa Kemal'in Trablusgarp'taki bu başarısı onun hangi liderlik özelliğini kanıtlar?
- ATeşkilatçılık ve vatanseverlik vasfı
- BGeleneksel savunma taktiklerine bağlılığı
- CDiplomatik tavizler vermeye yatkınlığı
- DSömürgeci güçlerle uzlaşma arayışı
Görseldeki gazetede yer alan 31 Mart Vakası'nı bastırmak üzere Selanik'ten gelen ordunun adını yazınız.
20. yüzyıl başlarında devleti kurtarmak için savunulan fikir akımlarını inceleyerek tabloyu tamamlayınız.
| Fikir Akımı | Önemli Temsilcisi | Temel Savı |
|---|---|---|
| Osmanlıcılık | Mithat Paşa ve Namık Kemal | Eşit vatandaşlık ve ortak vatan bilinci |
| İslamcılık | Sultan II. Abdülhamid ve M. Akif | Halifelik çatısı altında birlik |
| Türkçülük | Ziya Gökalp ve Yusuf Akçura | Türk milletine dayalı millî devlet |
| Batıcılık | Tevfik Fikret ve Abdullah Cevdet | Batı'nın bilim ve tekniğini alma |
Görseldeki 20. yüzyıl başı tarihsel olaylarını kronolojik olarak 1'den 4'e kadar sıralayınız.
- 1İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesi (1908)
- 4İtalya ile Uşi Antlaşması'nın imzalanması (1912)
- 2Meşrutiyet rejimine karşı 31 Mart Ayaklanması'nın çıkması (1909)
- 3İtalya'nın Osmanlı toprağı Trablusgarp'a saldırması (1911)
Mustafa Kemal'in Trablusgarp'ta İtalyanlara karşı yerel milis güçleri örgütleyerek zafer kazandığı iki cepheyi yazınız.
Görseldeki tarih ipuçlarından yararlanarak bulmacayı çözünüz. Turuncu anahtar kutulardaki harfleri birleştirerek Kuzey Afrika cephesini bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: DERNE
Trablusgarp Savaşı'nın Mustafa Kemal'in gelecekteki Millî Mücadele liderliğine katkısını açıklayınız.
Görseldeki Uşi Antlaşması (1912) maddelerini inceleyen bir tarihçinin Trablusgarp ve Bingazi'nin İtalya'ya bırakılmasıyla ilgili vardığı temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- AOsmanlı Devleti Kuzey Afrika'daki son egemenlik alanını kaybetmiştir.
- Bİtalya Akdeniz'deki tüm askerî birliklerini geri çekmek zorunda kalmıştır.
- CTrablusgarp halkı İtalyan kültürünü tamamen ve derhâl benimsemiştir.
- DOsmanlı Devleti Ege adalarının tamamını kesin olarak geri almıştır.
Görseldeki tarihî kavramları 20. yüzyıl başı Osmanlı siyasi ve ekonomik yapısıyla eşleştiriniz.
20. yüzyıl başı Osmanlı siyasi tarihiyle ilgili yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y işaretleyiniz.
| D | Y | |
| İttihat ve Terakki Cemiyeti İkinci Meşrutiyet'in ilan edilmesinde başrol oynamıştır. | ✓ | |
| Trablusgarp Savaşı sırasında Balkan Savaşları patlak verince barış istenmiştir. | ✓ | |
| Düyun-ı Umumiye İdaresi Osmanlı Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını güçlendirmiştir. | ✓ | |
| Mustafa Kemal Hareket Ordusu'nda Kurmay Başkanı olarak görev yapmıştır. | ✓ |