Namazı Bozan Durumlar, Sehiv Secdesi, Cemaatle Namaz, Cuma ve Bayram Namazları ile Namazın İnsana Kazandırdıkları
DKAB.5.2.2: Namazı bozan durumları ayırt edebilme ve namazda yanılma sebebiyle yapılan sehiv secdesinin uygulanışını açıklayabilme · DKAB.5.2.3: Cemaatle kılınan beş vakit, cuma, bayram, teravih ve cenaze namazlarının hükümlerini ve kılınış özelliklerini karşılaştırabilme · DKAB.5.2.4: Namaz ibadetinin bireyin ahlaki gelişimine, zaman ve temizlik disiplinine, toplumsal birlik ve kardeşliğe katkılarını değerlendirebilme
- Namazda konuşmak, selam alıp vermek, yiyip içmek, sesli gülmek, göğsünü kıbleden çevirmek, abdestin bozulması ve farzlardan birini terk etmek namazı bozar.
- Namazda bir farzın geciktirilmesi veya bir vacibin unutularak terk edilmesi durumunda, son oturuşta sağa selam verilip iki secde yapılarak sehiv (yanılma) secdesi uygulanır.
- Cuma namazı cuma günü öğle vaktinde cemaatle kılınan farz-ı ayn bir namazdır; bayram namazı yılda iki kez kılınan 2 rekâtlık vacip namaz, teravih Ramazan’da kılınan 20 rekâtlık sünnet namaz, cenaze namazı ise rükûsuz ve secdesiz ayakta kılınan farz-ı kifaye namazdır.
Sol sütunda verilen namazla ilgili dini kavramları sağ sütundaki açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Namazı bozan durumlar, cemaatle namaz ve namazın kazandırdıklarıyla ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Namaz kılarken yanındakilerin duyacağı şekilde kahkahayla gülmek hem namazı hem de abdesti bozar. | ✓ | |
| Cemaatle namazda imama uyan kişi, imamla birlikte Fâtiha ve zamm-ı sureyi yüksek sesle okur. | ✓ | |
| Günde beş kez belirli vakitlerde namaz kılmak insana zamanı planlama ve disiplin alışkanlığı kazandırır. | ✓ | |
| Cuma namazında hutbe dinlemek sünnet, bayram namazında hutbe dinlemek ise farzdır. | ✓ | |
| Mahalle camilerinde kılınan cemaat namazları komşuların birbirinin sevinç ve hüznünden haberdar olmasını sağlar. | ✓ |
Görselde özellikleri verilen ve Ramazan ayı boyunca yatsı namazının son sünnetinden sonra, vitir namazından önce kılınan 20 rekâtlık
- ACenaze namazı
- BCuma namazı
- CTeravih namazı
- DBayram namazı
Görseldeki durum kartlarında namaz kılan dört kişinin yaşadığı farklı durumlar verilmiştir. Hangi karttaki kişinin namazı bozulmaz ve sonunda
- A1. Kart: İlk oturuşta Tahiyyat okumayı unutup üçüncü rekâta kalkan kişi
- B2. Kart: Namaz esnasında çalan kapıdaki arkadaşına sesli yanıt veren kişi
- C3. Kart: İkinci rekâtta rükû ve secdeyi tamamen yapmadan selam veren kişi
- D4. Kart: Namaz kılarken abdestinin bozulduğunu fark eden kişi
Görseldeki dört namaz bilgi kartını inceleyerek her namazın dini hükmünü ve ayırt edici kılınış özelliğini tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Namazın Adı | Dini Hükmü | Kılınış Özelliği |
|---|---|---|
| 1. Cuma Namazı | Farz-ı ayn | Öğle vakti cemaatle kılınır, farzdan önce hutbe okunur |
| 2. Bayram Namazı | Vacip | 2 rekâttır, ilave tekbirlerle kılınır, hutbe namazdan sonradır |
| 3. Teravih Namazı | Sünnet | Ramazan’da yatsıdan sonra 20 rekât olarak kılınır |
| 4. Cenaze Namazı | Farz-ı kifaye | Rükû ve secdesi yoktur, ayakta 4 tekbirle kılınır |
Görseldeki ayet kartında yer alan Ankebût suresi 45. ayeti («Şüphesiz namaz, insanı hayasızlıktan ve kötülükten
Cümlelerde boş bırakılan yerleri kutudaki uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Cuma ve bayram namazları bireysel olarak kılınamaz, mutlaka camide cemaatle kılınması gerekir.
- Cenaze namazında rükû, secde ve oturuş bulunmaz; namazın tamamı kıyamda (ayakta) dört tekbirle kılınır.
- Ramazan ve Kurban bayramlarının birinci günü sabahında kılınan iki rekâtlık bayram namazının hükmü vaciptir.
- Günü beş vakit namazla programlayan bir Müslüman zamanı verimli ve düzenli kullanma bilinci kazanır.
Görseldeki karşılaştırma panosunda cuma namazı ile bayram namazının özellikleri verilmiştir. Panodaki numaralı satırlardan hangisinde
- AI. satırda cuma namazının farzının 2, bayram namazının 2 rekât olduğu bilgisi
- BII. satırda cuma hutbesinin namazdan sonra, bayram hutbesinin önce okunduğu bilgisi
- CIII. satırda her iki namazın da cemaatle kılınmasının şart olduğu bilgisi
- DIV. satırda bayram namazında her rekâtta üçer ilave tekbir alındığı bilgisi
Görseldeki «Namazın Bireye ve Topluma Kazandırdıkları» şeması incelendiğinde aşağıdaki değerlendirmelerden hangisine ulaşılamaz?
- AAbdest ve taharet şartları Müslümana beden, elbise ve çevre temizliği alışkanlığı kazandırır.
- BCamide zengin-fakir, genç-yaşlı herkesin aynı safta durması toplumsal eşitliği pekiştirir.
- CSecde ederek Rabbine yönelen insan manevi huzur, güven ve iç dinginliği elde eder.
- DNamaz ibadeti yalnız bireysel huzur sağlar, komşuluk ve yardımlaşma ilişkilerini etkilemez.
Görselde namazda yanılma olduğunda son oturuşta uygulanan sehiv secdesinin aşamaları karışık verilmiştir. Uygulama sırasına göre
- 2«Allâhüekber» diyerek ara vermeden peş peşe iki kez secdeye gitmek
- 3İkinci secdeden sonra tekrar oturup Tahiyyat, Salli-Barik ve Rabbena dualarını okumak
- 4Önce sağ tarafa, ardından sol tarafa selam vererek namazı tamamlamak
- 1Namazın son oturuşunda Tahiyyat duasını okuyup yalnız sağ tarafa selam vermek
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle “imama uyarak saf hâlinde birlikte namaz kılan Müslüman topluluğu” kavramını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: CEMAAT
Görseldeki iki kartta namazda rükûyu (farzı) tamamen terk eden kişi ile Fâtiha’dan sonra zamm-ı sureyi (vacibi) unutan kişi