Oruç İbadetinin Birey ve Toplum Hayatına Kazandırdıkları (Sabır, Şükür, Empati, Yardımlaşma), İnfak ve Fitre (Fıtır Sadakası)
DKAB.6.2.2: Oruç ibadetinin bireye kazandırdığı sabır, irade eğitimi, şükür bilinci, empati ve kötülüklerden korunma (takva) değerlerini açıklayabilme · DKAB.6.2.2: Ramazan ayının toplumsal dayanışma, kardeşlik, sıla-i rahim ve paylaşma kültürü üzerindeki birleştirici etkisini değerlendirebilme · DKAB.6.2.2-3: İnfak, sadaka, fitre (fıtır sadakası) ve fidye kavramlarının dini hükümlerini ve toplumsal işlevlerini karşılaştırabilme
- Oruç ibadeti bireye sabır, öz denetim, nimetlerin kıymetini bilerek şükretme, yoksulların hâlini anlayarak empati kurma ve kötülüklerden sakınma (takva) bilinci kazandırır.
- Ramazan ayında kurulan iftar sofraları, teravih namazları, mukabeleler, sıla-i rahim (akraba ziyareti) ve zimem defteri (veresiye borcu silme) geleneği toplumsal birliği güçlendirir.
- Allah rızası için maldan harcama yapmaya infak, her türlü maddi-manevi iyiliğe sadaka, bayrama sağlıkla kavuşmanın şükrü olarak bayram namazından önce verilen vacip yardıma ise fitre (fıtır sadakası) denir.
Sol sütundaki dini kavramları sağ sütundaki doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Orucun bireysel-toplumsal kazanımları, infak ve fitre ile ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Gün boyu helal nimetlerden uzak durmak bireyin iradesini güçlendirir ve sabır bilinci kazandırır. | ✓ | |
| Fıtır sadakası (fitre), kişinin kendi annesine, babasına, eşine ve çocuklarına verilebilir. | ✓ | |
| Oruç tutan insan bir yudum suyun ve bir lokma ekmeğin değerini fark ederek israftan kaçınır. | ✓ | |
| Sadaka verebilmek için kişinin mutlaka nisap miktarı (zenginlik ölçüsü) mala sahip olması gerekir. | ✓ | |
| Zimem defteri geleneğinde yardım eden zengin ile borcu silinen yoksul birbirini tanımaz. | ✓ |
Görseldeki yakınlık şemasına göre, maddi durumu yerinde olan Ahmet Bey Ramazan ayında fıtır sadakasını (fitresini) numaralanmış
- A1. Kutu: Kendi öz annesi ve babasına
- B2. Kutu: Bakmakla yükümlü olduğu küçük çocuğuna
- C3. Kutu: Geçim sıkıntısı çeken ihtiyaç sahibi komşusuna
- D4. Kutu: Kendi dedesi ve ninesine
Görseldeki hadis-i şerif kartında Hz. Peygamber’in (s.a.v.) orucu «bir kalkana» benzetmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Aİnsanı yalan, gıybet, öfke ve kırıcı davranışlardan koruyarak güzel ahlak kazandırması
- BSahur yemeğinde tüketilen besinlerin gün boyu vücuda fiziksel enerji sağlaması
- CYolculuk ve hastalık gibi zorunlu durumlarda orucun kazaya bırakılabilmesi
- Dİftar davetlerinde komşulara ve akrabalara çeşitli ikramlarda bulunulması
Görseldeki ibadet ve yardımlaşma kartlarını inceleyerek tablodaki eksik dini hüküm ve veriliş zamanı/ölçüsü hücrelerini
| Yardım Türü | Dini Hükmü | Zamanı ve Ölçüsü |
|---|---|---|
| 1. Genel Sadaka | Sünnet / Nafile | Her zaman, miktar sınırı yoktur |
| 2. Fitre (Fıtır Sadakası) | Vacip (Zengine) | Bayram namazından önce, 1 günlük gıda |
| 3. Oruç Fidyesi | Vacip / Zorunlu bedel | Tutulamayan her gün için 1 fitre tutarı |
| 4. Güleryüz ve Güzel Söz | Sünnet (Manevi sadaka) | Her zaman, zenginlik şartı aranmaz |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Allah’ın emirlerine uyup yasaklarından ve günahlardan sakınma bilincine takva denir.
- Oruçlu kişinin açlık çeken yoksulların durumunu bizzat hissederek anlamasına empati denir.
- Bayramlarda ve Ramazan’da akrabaları ziyaret ederek hâl hatır sormaya sıla-i rahim adı verilir.
- Bir kişinin fitre miktarı, bir yoksulun bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak ölçüdür.
Görseldeki dört öğrenci yorumundan hangisi oruç ibadetinin toplumsal dayanışma boyutuyla doğrudan ilgilidir?
- A1. Kart: Oruç sayesinde sindirim sistemimiz dinlenir ve bedenimiz sıhhat bulur.
- B2. Kart: İftar sofraları, erzak kolileri ve fitrelerle zengin-yoksul kaynaşması sağlanır.
- C3. Kart: Sahura kalkmak bireye zaman yönetimi ve erken uyanma disiplini kazandırır.
- D4. Kart: İmsak vaktinden akşam ezanına kadar yeme ve içmeden uzak durulur.
Görseldeki aile ve fitre hesaplama kartına göre, dinen zengin sayılan 5 kişilik (anne, baba ve üç küçük çocuk) bir ailenin Ramazan ayında toplam kaç TL fitre
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle “Allah sevgisiyle yapılan maddi ve manevi her türlü güzel iş” kavramını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: SADAKA
Görselde verilen “Oruçtan Toplumsal Huzura Uzanan Değerler Zinciri” basamaklarını bireysel deneyimden toplumsal sonuca doğru
- 4Paylaşma sayesinde toplumda sevgi, kardeşlik ve sosyal barış ortamının güçlenmesi
- 1Müslümanın Allah rızası için niyet ederek gün boyu açlık ve susuzluğa sabretmesi
- 3Gelişen merhamet duygusuyla infak, sadaka ve fitre vererek ihtiyaç sahiplerine el uzatması
- 2Açlığın zorluğunu bizzat yaşayarak elindeki nimetlere şükretmesi ve yoksullarla empati kurması
Görseldeki “Fitre ve Fidye Karşılaştırma Panosu” incelendiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?
- AFitre Ramazan’a kavuşmanın şükrü iken, fidye tutulamayan oruçların maddi karşılığıdır.
- BBir günlük fidye miktarı ile bir kişilik fitre miktarı ölçü olarak birbirine eşittir.
- CSağlıklı olup orucunu tutan zengin bir Müslümanın fitre vermesine gerek yoktur.
- DHer iki ibadet de yoksulların ihtiyaçlarını gidererek toplumsal yardımlaşmayı destekler.
Görseldeki “Zimem Defteri ve İnfak Ahlakı” kartından hareketle, yardımların gizlice yapılmasının («sağ elin verdiğini sol elin görmemesi» ilkesinin) insan