Gerçek Yaşam Durumlarında Kesir, Ondalık ve Yüzde Gösterimleriyle Dört İşlem İçeren Problemleri Çözme
MAT.6.1.7. Gerçek yaşam problemlerinde kesir, ondalık ve yüzde gösterimlerine ait verilenler ile istenenler arasındaki işlem ilişkisini belirler. · Problemleri çözerken şekil, tablo veya şerit diyagram temsillerini kullanır; sonuca ilişkin tahminde bulunarak uygun stratejiler geliştirir. · Uyguladığı çözüm yollarını kontrol eder, daha kısa çözüm stratejilerini değerlendirir ve kullandığı stratejiyi farklı problemlere geneller.
- Kesir, ondalık ve yüzde gösterimlerini bir arada içeren problemlerde veriler ortak gösterime çevrilir: 12 = 0,5 = %50; 14 = 0,25 = %25; 34 = 0,75 = %75; 15 = 0,2 = %20; 38 = 0,375 = %37,5.
- Bir bütünün kesir veya yüzde kadarı bulunurken çarpma yapılır; kesir veya yüzdesi verilen çokluğun tamamı (bütünü) bulunurken bölme (birim kesir stratejisi) uygulanır.
- “Kalanın kesri” ifadelerinde ikinci oran tüm bütüne değil, ilk harcamadan sonra geriye kalan miktara uygulanır; şerit diyagram çizmek hatayı önler.
- Bir sayıyı 0,5 ile çarpmak yarısını almak, 0,25 ile çarpmak 4’e bölmek, 0,5’e bölmek ise 2 katını almaktır; çözüm sonunda tahminle kontrol yapılır.
Sol sütundaki kesir, ondalık ve yüzde işlemlerini sağ sütundaki eşdeğer sonuçlarıyla eşleştiriniz.
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun sözcüklerle tamamlayınız.
- Bir bütünün belirtilen kesir veya yüzdesini bulmak için çarpma yapılır.
- Parçası verilen çokluğun tamamını bulmak için sayı kesre bölünür.
- Problemdeki 34 kesri ondalık olarak 0,75 ve yüzde olarak %yetmiş beş demektir.
- Bir sayıyı 0,5’e bölmek, o sayının iki katını almakla eşdeğerdir.
Görseldeki bütçe kartında 480 TL harçlığının önce 13’ünü, daha sonra kalan parasının %25’ini harcayan Zeynep’in geriye kaç TL parası kalmıştır?
- A160 TL
- B200 TL
- C220 TL
- D240 TL
Görseldeki şerit diyagramda 320 km’lik yolun önce %25’ini, ardından 38’ini giden bir aracın geriye kaç kilometre yolu kalmıştır?
- A120 km
- B140 km
- C160 km
- D180 km
Kesir, ondalık ve yüzde problemleriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Bir doğal sayıyı 0,25 ile çarpmak, o sayının çeyreğini (14’ünü) bulmakla aynı sonucu verir. | ✓ | |
| Bir yolun önce 15’i, sonra 0,3’ü gidildiğinde geriye yolun tam yarısı (%50’si) kalır. | ✓ | |
| Pozitif bir sayıyı 0,5’e böldüğümüzde elde edilen sonuç başlangıçtaki sayıdan daha küçük olur. | ✓ | |
| Etiket fiyatı üzerinden %20 indirim yapılan bir ürün, etiket fiyatının %80’ine (0,8 katına) satılır. | ✓ | |
| 300 TL’lik bir ürüne %10 zam yapıldığında ürünün yeni satış fiyatı 310 TL olur. | ✓ |
Görseldeki zeytinyağı tankında bulunan 36 litre yağın 14’ü satıldıktan sonra, geriye kalan yağ 0,75 litrelik cam şişelere tamamen doldurulacaktır. Bu iş için kaç şişe gerekir?
- A32 şişe
- B36 şişe
- C40 şişe
- D48 şişe
Görseldeki mağaza indirim panosunu inceleyerek tablodaki eksik indirim tutarı ve indirimli satış fiyatı hücrelerini tamamlayınız. İlk satır örnektir.
| Ürün ve Etiket Fiyatı | İndirim Oranı | İndirim Tutarı | İndirimli Satış Fiyatı |
|---|---|---|---|
| 1. Ceket (600 TL) | %25 (14) | 150 TL | 450 TL |
| 2. Çanta (400 TL) | %15 (0,15) | 60 TL | 340 TL |
| 3. Spor Ayakkabı (500 TL) | 15 (%20) | 100 TL | 400 TL |
| 4. Saat (800 TL) | 0,3 (%30) | 240 TL | 560 TL |
Görselde verilen problem çözme sürecini Polya’nın problem çözme adımlarına göre baştan sona 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 2Tüm verileri ortak gösterime çevirip şerit diyagram çizerek çözüm stratejisini seçmek ve tahmin yapmak
- 3Seçilen stratejiye göre dört işlemleri adım adım uygulayarak aranan sonucu bulmak
- 1Problemdeki kesir, ondalık ve yüzde cinsinden verilenleri ve isteneni belirleyerek problemi anlamak
- 4Bulunan sonucu tahminle karşılaştırıp sağlamasını yapmak ve stratejiyi yeni problemlere genellemek
Görseldeki manav alışveriş fişine göre kasaya 200 TL veren bir müşteriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- AAldığı 2,5 kg elma için 36,4 × 2,5 = 91 TL ödeme yapması gerekir.
- BAldığı 32 kg (1,5 kg) mandalina için 28 × 1,5 = 42 TL ödeme yapması gerekir.
- CElma ve mandalina için ödeyeceği toplam tutar 165 TL’dir.
- DKasaya 200 TL verdiğinde alacağı para üstü 200 − 133 = 67 TL olur.
Görseldeki su deposunun başlangıçta 25’i doludur. Depoya 90 litre daha su eklendiğinde deponun %85’i dolduğuna göre deponun tamamı kaç litre su alır?
İpuçlarına karşılık gelen kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle paydası 100 olan kesirlerin özel gösterim adını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: YÜZDE
Görseldeki zihinden işlem kartlarında verilen “32 × 0,25” ve “15 ÷ 0,5” işlemlerinin kesir eşdeğerlikleri kullanılarak kısa yoldan nasıl hesaplanacağını sonuçlarıyla açıklayınız.
Görseldeki yürüyüş parkurunun sabah 0,35’ini, öğleden sonra ise 25’ini yürüyen Emir’in parkuru bitirmek için 600 metresi kalmıştır. Buna göre parkurun tamamı kaç metredir?
- A1800 metre
- B2400 metre
- C2800 metre
- D3000 metre