Melekleri Sınıflandırma: Yaratılış, Hz. Âdem Kıssası, Ayet ve Hadislerden Görevler
DKAB.7.1.1. Melekleri sınıflandırabilme
- Hadislerde bildirildiğine göre melekler nurdan, cinler yalın ateşten, ilk insan ve ilk peygamber olan Hz. Âdem ise topraktan yaratılmıştır.
- Zariyat suresine göre cinler ve insanlar kulluk için yaratılmıştır ve yaptıklarından sorumludur; meleklerin ise iradesi yoktur, ilahi emirlere tam itaat ederler.
- Hz. Âdem kıssasında melekler saygı secde emrine hemen uyarken cinlerden olan İblis yaratıldığı ateşi üstünlük sebebi sayıp kibirlenerek isyan etmiştir.
- Melekler; dört büyük melek ve diğer melekler şeklinde bilinirliğine göre ya da dünya hayatı, ölüm anı, kabir ve kıyamet olarak görev zamanına göre gruplandırılabilir.
Görseldeki karşılaştırma şemasından yararlanarak melek, cin ve insan varlıklarının yaratılış özünü, algılanma durumunu ve sorumluluk özelliğini tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Varlık Türü | Yaratıldığı Öz | Algılanma ve Sorumluluk Durumu |
|---|---|---|
| Melek | Nur | Gayb âlemindedir; iradesi yoktur, emre itaat eder. |
| Cin | Yalın ateş | Gayb âlemindedir; iradesi vardır ve sorumludur. |
| İnsan (Hz. Âdem) | Toprak | Gözle görülür; akıl ve iradesiyle sorumludur. |
| İblis (Şeytan) | Yalın ateş (cinlerden) | Kibirlenerek ilahi emre isyan etmiştir. |
Görseldeki akış şemasında Hz. Âdem kıssasında geçen saygı emrine karşı meleklerin ve İblis’in sergilediği tutumlar karşılaştırılmıştır. Bu şemadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
- AMelekler kendilerine verilen secde emrini tereddüt etmeden yerine getirmiştir.
- Bİblis, yaratıldığı maddeyi ölçü alarak kendisini Hz. Âdem’den üstün görmüştür.
- CKibir ve büyüklenme duygusu İblis’in ilahi buyruğa karşı gelmesine yol açmıştır.
- DMelekler varlıkların bütün isimlerini kendi çabalarıyla Hz. Âdem’den önce öğrenmiştir.
Görseldeki iki öğrenci tablosunda Azrail hem “Dört Büyük Melek” grubuna hem de “Ölüm Anında Görev Yapanlar” grubuna yazılmıştır. Bunun bir çelişki olup olmadığını sınıflandırma ölçütü açısından kısaca açıklayınız.
Sol sütunda verilen ayet ve hadis ipuçlarını, işaret ettikleri melek adlarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki ayet ve hadis bilgi kartlarına göre doğru ifadelerin D, yanlış ifadelerin Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Tahrim suresinde meleklerin Allah’ın emrine asla karşı gelmediği ve emredileni yaptığı bildirilir. | ✓ | |
| Kur’an-ı Kerim’de şeytanın önceden dört büyük melekten biri olduğu açıkça ifade edilir. | ✓ | |
| Meryem suresinde Cebrail’in insan suretinde görünmesi, meleklerin Allah’ın izniyle şekil alabildiğini gösterir. | ✓ | |
| İlim öğrenmek için yola çıkan kimseden hoşnut olan melekler onun için kanatlarını indirir. | ✓ | |
| Zariyat suresine göre cinlerin iradesi bulunmadığı için ahirette hesaba çekilmezler. | ✓ |
Cümlelerde boş bırakılan yerleri kutudaki uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Melekler Allah’ı hamd ile tespih ederek O’nun yüceliğini anarlar.
- Hz. Âdem’e varlıkların isimleri öğretilmesi insanın bilgi edinme üstünlüğünü gösterir.
- Ahzab suresinde Allah’ın ve meleklerin Peygamberimize salat ettiği haber verilir.
- Kabre konulan mümini inancı hakkında sorguya çeken meleklere Münker ve Nekir denir.
- Nahl suresinde geçen Ruhulkudüs ifadesi vahiy meleği Cebrail’in diğer adıdır.
Görseldeki kıssa şeridinden yararlanarak Hz. Âdem’in yaratılışı kıssasında gerçekleşen olayları oluş sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandırınız.
- 4İblis’in ateşten yaratıldığını ileri sürerek kibirlenmesi, emre isyan etmesi ve ilahi rahmetten kovulması
- 3Allah’ın Hz. Âdem için saygıyla eğilmelerini emretmesi üzerine bütün meleklerin hemen secde etmesi
- 1Yüce Allah’ın yeryüzünde bir halife yaratacağını meleklere bildirmesi ve meleklerin hikmetini sorması
- 2Allah’ın Hz. Âdem’e varlıkların isimlerini öğretmesi ve Hz. Âdem’in bu isimleri meleklere açıklaması
Görseldeki kavram tablosunda bazı ayet ve hadis ifadeleri ile bunlardan çıkarılan melek özellikleri eşleştirilmiştir. Tablodaki hangi satırda anahtar ifade ile çıkarılan özellik birbirine uymamaktadır?
- A1. satır: “Emre karşı gelmezler” → İradelerinin olmaması ve tam itaat etmeleri
- B2. satır: “İnsan biçiminde göründü” → Allah’ın izniyle farklı suretlere bürünebilmeleri
- C3. satır: “Kanatlarını indirirler” → İlim öğrenen müminlerden hoşnut olmaları
- D4. satır: “Rabler’ini tespih ederler” → Gelecekteki gayb bilgilerini kendiliklerinden bilmeleri
Görseldeki panoda melekler, görevlerini yerine getirdikleri zamana göre dört gruba ayrılmıştır. Panoda numaralanmış kutuların hangisinde melek ve görev zamanı eşleştirmesinde yanlışlık yapılmıştır?
- A1. kutu: Dünya hayatında vahiy getiren Cebrail ve kayıt tutan Kiramen Kâtibin
- B2. kutu: Ölüm vakti geldiğinde can almakla görevlendirilen Azrail
- C3. kutu: Kabir hayatında sorgulama görevini yürüten Mikâil
- D4. kutu: Kıyametin kopması ve yeniden diriliş anında sûra üfleyen İsrafil
İpuçlarına karşılık gelen kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle meleklerin yaratıldığı özü bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: NUR
Melekler, Allah yeryüzünde bir halife yaratacağını bildirdiğinde “Orada bozgunculuk yapacak ve kan dökecek birini mi yaratacaksın?” diye sormuş; ancak Hz. Âdem’e saygı gösterilmesi emredildiğinde derhâl secde etmişlerdir. Bu durum meleklerin sorusu hakkında aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?
- ASorularının isyan veya itiraz değil, yaratılışın hikmetini anlama isteği olduğunu
- Bİnsanların yeryüzünde hiçbir zaman iyilik yapamayacağını kesin bildiklerini
- CKendi iradeleriyle ilahi emirlere bazen karşı çıkabildiklerini
- DYaratılış özü bakımından kendilerini topraktan üstün gördüklerini
Görseldeki Venedik-Venn kesişim şemasında Melek ve Cin varlıklarının ortak alanı (X) ile ayrılan alanları (Y ve Z) gösterilmiştir. X ortak alanına ve Z (Cin) alanına yazılabilecek birer özelliği gerekçesiyle açıklayınız.