2. Ünite: Hac, Umre ve Kurban — Haccın Farzları, Vacipleri, Adım Adım Uygulanışı ve Hac ile Umre Arasındaki Farklar (DKAB.7.2.1)
DKAB.7.2.1. Hac ibadetinin geçerlilik şartı olan üç farzını (ihrama girmek, Arafat’ta vakfe yapmak, ziyaret tavafı) ve vaciplerini zaman-mekân boyutlarıyla çözümler. · DKAB.7.2.2. Hac menasikinin adım adım uygulanış sırasını ve umre ibadetinin yapılışını kavrayarak hac ile umre arasındaki farkları karşılaştırır.
- Haccın geçerli (sahih) olması için zorunlu üç farzı (İ-V-T): mîkat sınırında ihrama girmek, Zilhicce’nin 9. günü (Arife) Arafat’ta vakfe yapmak ve Kâbe’de ziyaret tavafı yapmaktır.
- Haccın başlıca vacipleri: Arife gecesi Müzdelife’de vakfe yapmak, Safa-Merve arasında 7 şavt sa’y yapmak, Mina’da şeytan taşlamak (remy-i cimâr), tıraş olup ihramdan çıkmak ve veda tavafıdır.
- Arafat’ta öğle ile ikindi namazı öğle vaktinde (cem-i takdim); Müzdelife’de akşam ile yatsı namazı yatsı vaktinde (cem-i tehir) birleştirilerek kılınır ve cemreler için taş toplanır.
Hac ve umre menasikiyle ilgili terimleri sağ sütundaki dini açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki panoda Kâbe etrafında yapılan üç farklı tavaf türünün zamanı ve dini hükmü karşılaştırılmıştır. Hangi tavaf türü terk edilirse
- A1. Kartta yer alan Kudüm Tavafı
- B2. Kartta yer alan Ziyaret Tavafı
- C3. Kartta yer alan Veda Tavafı
- DNafile olarak yapılan Umre Tavafı
Görseldeki bilgi levhasında gösterilen Mina’daki şeytan taşlama (remy-i cimâr) ibadeti hangi peygamber ailesinin hatırasını
Görseldeki dört hac ibadeti kartını inceleyerek her uygulamanın yapıldığı kutsal mekânı ve dini hükmünü (Farz / Vacip) tabloya
| Hac Uygulaması | Yapıldığı Mekân | Dini Hükmü |
|---|---|---|
| 1. Arife günü gündüz vakfesi | Arafat Meydanı | Farz |
| 2. Arife gecesi vakfe ve taş toplama | Müzdelife Bölgesi | Vacip |
| 3. Akabe, Orta ve Küçük cemre taşlama | Mina Bölgesi | Vacip |
| 4. Hacerülesved’den başlayıp 7 şavt dönme | Kâbe (Mescid-i Haram) | Farz (Ziyaret tavafı) |
Haccın farzları, vacipleri ve umre ibadetiyle ilgili yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Haccın üç farzından biri olan Arafat vakfesi, Zilhicce ayının 9. günü (Arife günü) öğle vaktinden bayram sabahına kadar yapılır. | ✓ | |
| Safa ile Merve tepeleri arasında yapılan sa’y yürüyüşü Merve tepesinden başlar ve Safa tepesinde sona erer. | ✓ | |
| Arafat’ta öğle ile ikindi namazlarının öğle vaktinde birleştirilerek kılınmasına cem-i takdim adı verilir. | ✓ | |
| Umre ibadetinin farzları ihrama girmek ve Kâbe’yi tavaf etmektir; sa’y yapmak ve tıraş olmak ise vacibidir. | ✓ | |
| Umre ibadeti yapan bir Müslüman da Mina bölgesine giderek şeytan taşlar ve Müzdelife’de vakfe yapar. | ✓ |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun dini kavramlarla tamamlayınız.
- Mina’daki cemrelere taş atma ibadetine İslam geleneğinde remy-i cimâr adı verilir.
- Müzdelife’de akşam ile yatsı namazlarının yatsı vaktinde birleştirilmesine cem-i tehir denir.
- Tavaf ibadetine Kâbe’nin güneydoğu köşesindeki Hacerülesved taşının hizasından başlanır.
- Bayramın birinci günü sabahı Mina’da yalnızca yedi taş atılan en büyük cemre Akabe Cemresi’dir.
Görselde Arife günü ve gecesi hacıların iki kutsal mekânda birleştirerek (cem ederek) kıldıkları namazlar gösterilmiştir. K ve L kutularına
- AK: Cem-i tehir — L: Cem-i takdim
- BK: Cem-i takdim — L: Cem-i tehir
- CK: Cuma namazı — L: Teravih namazı
- DK: Bayram namazı — L: Vitir namazı
Görselde Kurban Bayramı’nın 1. günü sabahı Mina ve Kâbe’de yerine getirilen görevler numaralandırılmıştır. Hangi kartta yer alan uygulama Mina’da değil,
- A1 numaralı karttaki Akabe Cemresi’ne yedi taş atılması
- B2 numaralı karttaki hac kurbanının (hedy) kesilmesi
- C3 numaralı karttaki saç tıraşı olunarak ihramdan çıkılması
- D4 numaralı karttaki Ziyaret Tavafı ve sa’y yapılması
Görseldeki hüküm kartlarını inceleyiniz. Haccın farzlarından biri (örneğin Arafat vakfesi) ile vaciplerinden biri (örneğin sa’y) terk edildiğinde haccın geçerliliği
Görseldeki Umre İbadeti Rehberi kartlarını takip ederek umre yapmak isteyen bir Müslümanın uygulayacağı adımları 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 4Saçları kazıtarak (halk) veya kısaltarak (taksir) ihramdan çıkıp umre ibadetini tamamlamak
- 1Mîkat sınırında temizlenip ihram örtüsünü giymek, umreye niyet etmek ve telbiye getirmek
- 3Safa tepesinden başlayıp Merve tepesinde bitecek şekilde yedi şavt umre sa’yi yapmak
- 2Mescid-i Haram’a giderek Hacerülesved hizasından başlayıp Kâbe’yi yedi şavt tavaf etmek
Görseldeki Hac ve Umre Karşılaştırma Tablosu incelendiğinde aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- AHac ibadeti farz olup yılda bir kez Zilhicce ayında yapılırken, umre sünnettir ve hac günleri dışında her zaman yapılabilir.
- BMîkat sınırında ihrama girmek, Kâbe’yi tavaf etmek ve Safa-Merve arasında sa’y yapmak her iki ibadette de ortaktır.
- CArafat ve Müzdelife vakfeleri ile Mina’da şeytan taşlama uygulamaları yalnız hac ibadetinde yer alır.
- DUmre ibadetini tamamlayan kişilerin de Mina’da kurban kesmesi ve Arafat’ta vakfe yapması zorunludur.
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle «Kâbe’nin etrafında Hacerülesved’den başlayarak yedi kez
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TAVAF