Küreselleşmenin İnsan ve Toplum Hayatına Etkisi: Kültür, Ekonomi, Küresel Sorunlar ve Çözüm Önerileri
SB.7.2.2. Küreselleşmenin insan ve toplum hayatına olumlu ve olumsuz etkilerini karşılaştırır. · SB.7.2.3. Küresel sorunlara karşı millî kimliği koruyan ve sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirir.
- İletişim ve ulaşım teknolojilerinin gelişmesiyle ülkeler arasındaki ekonomik, bilimsel ve kültürel etkileşimin hızla artmasına küreselleşme denir.
- Bilime hızlı erişim, e-ticaret kolaylığı ve afetlerde uluslararası yardımlaşma küreselleşmenin toplum hayatına sunduğu olumlu katkılardır.
- Popüler kültür etkisiyle ortaya çıkan kültürel tek tipleşme, aşırı tüketim, israf ve dijital bağımlılık küreselleşmenin başlıca riskleridir.
- Küresel iklim değişikliği, çevre kirliliği, su kıtlığı ve salgınlara karşı uluslararası iş birliği yapılmalı; dilimiz, kültürümüz ve yerli üretimimiz korunmalıdır.
Görseldeki şemada küreselleşmenin dört temel boyutu verilmiş, 3 numaralı kartın açıklama bölümü boş bırakılmıştır. Bu karta aşağıdaki örneklerden hangisi getirilmelidir?
- ATarım ürünlerinin genel ağ üzerinden farklı kıtalara satılması
- BÜniversiteler arasında çevrim içi uzay araştırması yapılması
- CAfet bölgesine yabancı arama-kurtarma ekibi gönderilmesi
- DUluslararası festivallerde toplumların birbirini tanıması
Sol sütundaki kavramları sağ sütundaki açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki panoda popüler kültürün toplum hayatındaki üç yansıması özetlenmiştir. Panodaki bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- AYabancı sözcükler Türkçenin doğru kullanımını zedeler.
- BTek tip giyim ve hazır gıda yerel çeşitliliği azaltır.
- CPopüler kültür kalıcı ve asırlık gelenekler kurmayı hedefler.
- DReklamlar bireyleri ihtiyaç dışı alışverişe yönlendirir.
Görseldeki kartlarda verilen günlük yaşam durumlarının küreselleşmenin hangi etkisine örnek olduğunu ve yol açtığı sonucu tabloya yazınız. İlk satır örnektir.
| Günlük Yaşam Durumu | Etki Yönü (Olumlu / Olumsuz) | Toplumsal Sonucu |
|---|---|---|
| Tıbbi bir buluşun dünyadaki hastanelerle anında paylaşılması | Olumlu etki | Tedavide ortak bilimsel ilerleme sağlanır. |
| Ev yemekleri yerine hazır gıda tüketiminin yayılması | Olumsuz etki | Kültürel tek tipleşme ve beslenme sorunu doğar. |
| Afet sonrasında uluslararası yardım ekiplerinin ortak çalışması | Olumlu etki | Küresel insani dayanışma güçlenir. |
Görseldeki çınar ağacı modelinde “Kökleri millî değerlerde, dalları evrensel bilimde” ilkesi gösterilmiştir. Bu ilkeye göre bilinçli bir gencin dil ve teknoloji konusunda nasıl davranması gerektiğini yazınız.
Görseldeki karşılaştırma kartlarında dijital iletişim araçlarının iki farklı kullanımı verilmiştir. Dijital bağımlılığın aile içi iletişime verdiği zararı ve çözüm yolunu kısaca yazınız.
Küreselleşme ve küresel sorunlarla ilgili ifadelerden doğru olanların D, yanlış olanların Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Genel ağ ve gelişmiş ulaşım araçları toplumlar arasındaki etkileşimi hızlandırmıştır. | ✓ | |
| Bir ülkede yaşanan hava ve deniz kirliliği yalnızca o ülkenin sınırları içinde kalır. | ✓ | |
| Alışverişte istek ile ihtiyacı ayırt etmek küresel tüketim baskısına karşı bilinçli bir tutumdur. | ✓ | |
| Küreselleşmeye karşı millî kültürü korumanın tek yolu bilim ve teknolojiye tamamen kapanmaktır. | ✓ |
Görseldeki dört sorundan hangisi tüm insanlığı etkileyen ve uluslararası iş birliği gerektiren küresel sorunlar arasında yer almaz?
- A1. karttaki sera gazı salımına bağlı küresel iklim değişikliği
- B2. karttaki sınır aşan bulaşıcı salgın hastalıklar
- C3. karttaki kuraklık ve temiz su kaynaklarının azalması
- D4. karttaki bir mahalle parkında yürüyüş taşlarının kırılması
Fosil yakıt kullanımının küresel iklim krizine ve uluslararası çözüm arayışına dönüşme sürecini sebep-sonuç sırasına göre 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 4Ülkelerin uluslararası iklim anlaşmaları imzalayarak yenilenebilir enerjiye yönelmesi
- 3Buzulların erimesi, kuraklık ve aşırı hava olaylarının tüm kıtalarda yayılması
- 1Sanayi tesislerinde ve ulaşımda kömür, petrol gibi fosil yakıtların aşırı tüketilmesi
- 2Atmosferde biriken sera gazlarının Dünya’nın ortalama sıcaklığını artırması
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kavramlarla tamamlayınız. Bir kavram artacaktır.
- Kitle iletişim araçlarıyla hızla yayılan geçici kültüre popüler kültür denir.
- Yabancı kelimelerin dilimize yerleşmesi kültürel yozlaşmaya yol açar.
- Alışverişte ülke ekonomisi için yerli ürünler tercih edilmelidir.
- Küresel ısınma bütün insanlığı ilgilendiren evrensel bir sorundur.
Görseldeki tüketici kontrol listesini uygulayan bir ailenin aşağıdaki hedeflerden hangisine katkı sağlaması beklenir?
- APopüler kültür markalarının pazardaki payını artırmaya
- BDoğal kaynakları korumaya ve ülke ekonomisini desteklemeye
- CTek kullanımlık plastik ambalaj üretimini hızlandırmaya
- DGeleneksel el sanatlarının unutulma sürecini hızlandırmaya
Görseldeki vaka kartında Anadolu’daki bir bakır işlemeciliği atölyesinin e-ticaret yoluyla ürünlerini dünyaya tanıtması anlatılmıştır. Bu durum hangi iki kavramın birlikte yürüdüğünü kanıtlar?
- AKültürel yozlaşma ile aşırı tüketim alışkanlığı
- BDijital bağımlılık ile siber güvenlik tehdidi
- CYerel kültürü koruma ile küresel ticaret olanaklarından yararlanma
- DFosil yakıt tüketimi ile küresel iklim değişikliği
İpuçlarına karşılık gelen kavramları kutulara yazınız. Turuncu kutulardaki harfler, bir toplumun dil ve gelenek birikimini anlatan kavramı oluşturur.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: KÜLTÜR
Görseldeki afiş taslağında su ve enerji tasarrufu ile sıfır atık uygulamaları yer almaktadır. Bireysel tasarruf alışkanlıklarının küresel iklim krizini önlemeye katkısını açıklayınız.