3. Ders: El Sanatları (الْفُنُونُ الْيَدَوِيَّةُ) — Hat, Tezhip, Ebru, Çini, Sergi-Atölye Diyalogları ve 2. Ünite Değerlendirmesi
Hat (حُسْنُ الْخَطِّ), tezhip (فَنُّ التَّذْهِيبِ), ebru (فَنُّ الْأَبْرُو), çini (فَنُّ الْخَزَفِ), ahşap ve bakır işlemeciliği kavramlarını Arapça olarak tanır ve betimler. · Sanat sergisi (مَعْرِضُ الْفُنُونِ) ile atölye (وَرْشَةٌ فَنِّيَّةٌ) diyaloglarındaki yer, zaman, refakatçi ve uygulama sırası ögelerini çözümler. · Alın teriyle üretmenin değerini anlatan hikmetli cümleleri (مَنْ لَا يَعْمَلُ لَا يُنْتِجُ ve اَلْعَمَلُ خَيْرٌ مِنَ التَّسَوُّلِ) bağlamına uygun biçimde kullanır.
- El emeğiyle üretilen geleneksel sanatlar «الْفُنُونُ الْيَدَوِيَّةُ» veya «الْأَعْمَالُ الْيَدَوِيَّةُ» olarak adlandırılır; bu iki kelime akılsız çoğul olduğu için haber ve sıfatları tekil müennes (ة) gelir: «اَلْأَعْمَالُ الْيَدَوِيَّةُ مُمْتِعَةٌ وَمُفِيدَةٌ».
- Hat sanatçısına «خَطَّاطٌ», tezhip sanatçısına «مُذَهِّبٌ», atölyeye «وَرْشَةٌ», fırçaya «فُرْشَاةٌ», kamış kaleme «قَلَمُ الْقَصَبِ» ve el emeği ürüne «مِنْ صُنْعِ يَدِي» denir.
- Atölye uygulamalarında «خُذْ» (al), «اُرْسُمْ» (çiz), «لَوِّنْ» (boya), «ضَعْ» (koy) emir fiilleri ile «أَوَّلًا، ثُمَّ، بَعْدَ ذَلِكَ» sıralama bağlaçları kullanılır.
Sol sütunda verilen geleneksel Türk-İslam el sanatları ve sanatçı kavramlarını sağ sütundaki Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Kültür merkezinin koridorundaki 1 ve 2 numaralı atölye tabelalarında tanıtılan kursların Türkçe karşılıkları hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A1: Hüsn-i Hat Atölyesi — 2: Ebru Sanatı Kursu
- B1: Ahşap Oymacılığı Atölyesi — 2: Çini Sanatı Kursu
- C1: Bakır İşlemeciliği Kursu — 2: Tezhip Atölyesi
- D1: Halı Dokuma Atölyesi — 2: Kısa Film Gösterimi
Gezi bilgi kartındaki «نَزُورُ مَعْرِضَ الْفُنُونِ الْيَدَوِيَّةِ مَعَ مُعَلِّمِنَا يَوْمَ السَّبْتِ» cümlesinde belirtilen yer, kişi ve
Sanat atölyesi malzeme kartlarında yer alan Arapça tamlamaların Türkçe araç karşılığını ve hangi geleneksel sanat dalında kullanıldığını
| Atölye Malzemesi | Türkçe Karşılığı | İlgili Sanat Dalı |
|---|---|---|
| 1. قَلَمُ الْقَصَبِ وَالْحِبْرُ | Kamış kalem ve mürekkep | Hüsn-i hat (Güzel yazı) |
| 2. الْفُرْشَاةُ وَحَوْضُ الْمَاءِ | Fırça ve su teknesi | Ebru sanatı |
| 3. الزَّخْرَفَةُ بِاللَّوْنِ الذَّهَبِيِّ | Altın rengiyle süsleme | Tezhip sanatı |
| 4. تَلْوِينُ الْأَطْبَاقِ الطِّينِيَّةِ | Toprak tabakları boyama | Çini ve seramik |
El sanatları, atölye yönergeleri ve ünite ifadeleriyle ilgili cümlelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| «لَوْحَةُ الْأَبْرُو مُلَوَّنَةٌ وَرَائِعَةٌ» cümlesi ‘Ebru tablosu renkli ve harikadır’ anlamında bir isim cümlesidir. | ✓ | |
| Tezhip sanatıyla uğraşan süsleme ustasına Arapçada «مُخْرِجٌ» (yönetmen) adı verilir. | ✓ | |
| Atölye uygulamasında öğretmenin söylediği «لَوِّنِ الزَّهْرَةَ» ifadesi ‘Çiçeği boya (renklendir)’ demektir. | ✓ | |
| «تَتَفَتَّحُ الْأَزْهَارُ فِي الرَّبِيعِ» cümlesi sonbaharda sararan yaprakların döküldüğünü anlatır. | ✓ | |
| Kendi emeğiyle bir hediye hazırlayan öğrenci bunu «هَذِهِ الْهَدِيَّةُ مِنْ صُنْعِ يَدِي» cümlesiyle ifade eder. | ✓ |
Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri kutudaki uygun Türkçe kelimelerle tamamlayınız.
- Su yüzeyine serpilen boyalarla desen oluşturulan «الرَّسْمُ عَلَى الْمَاءِ» ifadesi ebru sanatını tanımlar.
- El sanatları çalışmalarının uygulamalı olarak yapıldığı «وَرْشَةٌ فَنِّيَّةٌ» mekanına sanat atölyesi denir.
- «اَلْخَطُّ الْعَرَبِيُّ سَهْلٌ وَجَمِيلٌ» cümlesinde hüsn-i hat sanatının kolay ve güzel olduğu belirtilmiştir.
- Yönerge cümlelerinde kullanılan «ضَعِ الْوَرَقَةَ» emir ifadesi ‘Kâğıdı koy’ anlamına gelir.
Ebru atölyesinde bir öğrencinin tablo yapım aşamalarını anlatan Arapça yönerge cümlelerini oluş sırasına göre 1’den 4’e doğru sıralayınız.
- 1أَوَّلًا خُذِ الْفُرْشَاةَ وَالْأَلْوَانَ الْمَائِيَّةَ (İlk olarak fırçayı ve sulu boyaları al.)
- 4وَأَخِيرًا ارْفَعِ الْوَرَقَةَ وَاعْرِضِ اللَّوْحَةَ فِي الْمَعْرِضِ (Son olarak kâğıdı kaldır ve tabloyu sergide sun.)
- 3وَبَعْدَ ذَلِكَ ضَعِ الْوَرَقَةَ الْبَيْضَاءَ عَلَى الْحَوْضِ (Ondan sonra beyaz kâğıdı teknenin üzerine yerleştir.)
- 2ثُمَّ ارْسُمْ زَهْرَةَ التُّولِيبِ عَلَى الْمَاءِ بِدِقَّةٍ (Ardından suyun üzerine dikkatlice lale çiçeği çiz.)
Sanat merkezinin haftalık etkinlik panosundaki Arapça bilgilere göre aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
- AEl sanatları sergisi belediye kültür merkezinde (فِي الْمَرْكَزِ الثَّقَافِيِّ) düzenlenmektedir.
- BHüsn-i hat kursu cumartesi günü sabah saat onda (فِي السَّاعَةِ الْعَاشِرَةِ صَبَاحًا) başlamaktadır.
- CPazar günü öğleden sonra geleneksel ebru atölyesi (وَرْشَةُ فَنِّ الْأَبْرُو) yapılmaktadır.
- DSergideki bütün tablolar dışarıdan satın alınmış olup el yapımı (صُنْعُ الْيَدِ) eser bulunmamaktadır.
Sergi salonundaki konuşma kartında Selim’in «أَيَّ فَنٍّ يَدَوِيٍّ تُفَضِّلُ يَا عُمَرُ؟» sorusuna Ömer’in verdiği «أُفَضِّلُ فَنَّ الْأَبْرُو لِأَنَّ الرَّسْمَ عَلَى
- AHat kursuna katılıyorum çünkü kamış kalemle yazı yazmak çok kolaydır.
- BÇini sanatını seviyorum çünkü renkli tabakları boyamak dinlendiricidir.
- CEbru sanatını tercih ederim çünkü su üzerine resim yapmak eğlencelidir.
- DTezhip sergisini geziyorum çünkü altın yaldızlı levhalar çok parlaktır.
Atölye duvarına asılan dört hat levhasından hangisinde «insanın kendi el emeğiyle çalışmasının dilenmekten daha üstün ve
- AI. Levha: اَلْعَمَلُ خَيْرٌ مِنَ التَّسَوُّلِ
- BII. Levha: مَا أَجْمَلَ هَذِهِ اللَّوْحَةَ الْفَنِّيَّةَ
- CIII. Levha: يُقَامُ الْمَعْرِضُ فِي الْمَرْكَزِ الثَّقَافِيِّ
- DIV. Levha: تَسْقُطُ أَوْرَاقُ الْأَشْجَارِ فِي الْخَرِيفِ
İpuçlarındaki Arapça kavramların Türkçe karşılıklarını kutulara yazınız. Numaralı harflerle kitap ve hat levhalarını altın yaldızla
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TEZHİP
Dil bilgisi kartındaki «اَلْفُنُونُ الْيَدَوِيَّةُ جَمِيلَةٌ» cümlesini Türkçeye çevirerek sıfat ve haberin neden «ة»