Bir Sure Tanıyorum: Maûn Suresi ve Anlamı (Riya, Yetim Hakkı, Yardımlaşma Bilinci) ile 2. Ünite Genel Değerlendirmesi (8.2.5)
Maûn suresini doğru bir şekilde okur, anlamını açıklar ve surede geçen temel kavramları (din/hesap günü, yetim, riya, maûn) yorumlar (8.2.5). · Maûn suresinde eleştirilen davranışları (yetimi itip kakma, yoksulu gözetmeme, ibadette gösteriş/riya yapma ve yardımı esirgeme) analiz eder (8.2.5). · Zekât, infak ve sadaka ibadetlerinin bireysel-toplumsal faydalarını, Hz. Şuayb'ın (as) dürüst ticaret ilkelerini ve Maûn suresinin mesajlarını bütüncül olarak değerlendirir (8.2.1–8.2.5).
- Maûn suresi Kur’an-ı Kerim’in 107. suresidir; Mekke döneminde inmiştir, 7 ayettir ve adını son ayette geçen «el-mâûn» (yardım, zekât, komşuluk ve ev gereçleri) kelimesinden alır.
- Surede dini (ahiret ve hesap gününü) yalanlayanların özellikleri: yetimi itip kakmak ve yoksulu doyurmaya teşvik etmemek olarak açıklanır.
Sol sütundaki Maûn suresi kavramlarını sağ sütundaki anlamlarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki Maûn suresi çözümleme kartlarına göre ayetlerde eleştirilen davranışı ve müminin takınması gereken doğru tutumu
| Maûn Suresi Ayeti | Eleştirilen Tutum | İstenen Ahlaki Erdem |
|---|---|---|
| 1. Ayet 2: Yetimi itip kakar | Yetimi hor görmek | Yetimi korumak ve gözetmek |
| 2. Ayet 3: Yoksulu doyurmaya önayak olmaz | Yoksula duyarsız kalmak | İnfak ve yardımlaşmaya teşvik |
| 3. Ayet 6: Onlar gösteriş yaparlar | Riya (Gösterişçilik) | İhlas (Samimiyet) |
| 4. Ayet 7: Hayra (yardıma) مانع olurlar | Maûn’u (yardımı) esirgemek | Cömertlik ve paylaşma |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Maûn suresinin ilk ayetinde geçen «dîn» kelimesi ahiretteki hesap ve ceza gününü ifade eder.
- İbadet ve yardımlarda gösterişten (riyadan) uzak durarak yalnız Allah’ın (cc) rızasını gözetmeye ihlas denir.
- İnsanın ölümünden sonra da sevabı devam eden okul, çeşme, hastane gibi kalıcı hayırlara sadaka-i cariye denir.
Görseldeki Maûn suresi 1–3. ayetler kartına göre «dini (hesap gününü) yalanlayan» kişilerin iki belirgin davranışı hangisidir?
- ATicarette ölçü ve tartıyı tam yapmak ve borçluya süre tanımak
- BYetimi itip kakmak ve yoksulu doyurmaya teşvik etmemek
- CMallarını gizlice infak etmek ve vakıf eserleri kurmak
- DNamazlarını vaktinde ve huşu içinde cemaatle kılmak
Maûn suresi ve Zekât-Sadaka ünitesiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Maûn suresi, gerçek dindarlığın yalnız şekilsel ibadetle değil yetim ve yoksulu gözetmekle tamamlandığını vurgular. | ✓ | |
| İbadetleri insanların övgüsünü kazanmak amacıyla yapmaya İslam ahlakında «ihlas» adı verilir. | ✓ | |
| Medyen halkına gönderilen Hz. Şuayb (as), kavmini tevhide ve ölçü-tartıda dürüstlüğe davet etmiştir. | ✓ | |
| Zekât verirken yoksulun onurunu incitecek şekilde başa kakmak ve gösteriş yapmak zekâtın sevabını artırır. | ✓ |
Görseldeki karşılaştırma kartından yararlanarak ibadet ve yardımlaşmada riya ile ihlas kavramları arasındaki farkı kısaca yazınız.
Görseldeki Maûn suresi 4–7. ayetler kartında geçen «Veyl (Yazıklar olsun) o namaz kılanlara ki...» uyarısının sebebi
- ANamazlarını cemaatle camide kılmaya özen göstermeleri
- BNamazlarının özünden gafil olup gösteriş (riya) yapmaları ve yardımı esirgemeleri
- CZekât ve sadakalarını ihtiyaç sahiplerine gizlice ulaştırmaları
- DYetim ve yoksulların sofralarını kendi aileleriyle paylaşmaları
Görseldeki Maûn suresinin Arapça okunuş dizelerini suredeki ayet sırasına göre 1’den 4’e kadar sıralayınız.
- 3Feveylün li’l-musallîn. Ellezîne hüm an salâtihim sâhûn. (4–5. ayetler)
- 4Ellezîne hüm yürâûn. Ve yemneûne’l-mâûn. (6–7. ayetler)
- 2Ve lâ yehuddu alâ ta’âmi’l-miskîn. (3. ayet)
- 1Era’eytellezî yükezzibü bi’d-dîn. Fezâlikellezî yedü’ul-yetîm. (1–2. ayetler)
Görseldeki Bakara suresi 264. ayet ile Maûn suresi 6. ayet birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?
- AGösteriş (riya) ve başa kakma yapılan ibadet ve sadakaların Allah katında değeri kalmaz.
- BYardımların geçerli olması için mutlaka herkesin önünde ilan edilmesi gerekir.
- CYoksullara yardım etmek yalnızca peygamberlere farz kılınmış bir görevdir.
- DZekât verirken malın en kalitesiz ve değersiz kısmını seçmek sünnettir.
Görseldeki 2. ünite değerlendirme şemasında verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- AAltın, gümüş, nakit para ve ticaret mallarında zekât oranı 140 (%2,5)’tir.
- BToprak ürünlerinden alınan zekâta «öşür» denir ve yağmur suyuyla sulananlarda 110 verilir.
- CFıtır sadakası (fitre) yalnızca Kurban Bayramı’nın üçüncü günü zenginlere verilir.
- DTevbe suresi 60. ayette zekâtın kimlere verileceği 8 sınıf olarak açıklanmıştır.
İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı harflerle Maûn suresinin son kelimesinin anlamı olan «ihtiyaç sahiplerine el uzatma,
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: YARDIM
Görseldeki Maûn suresi mesaj panosundan hareketle, namaz kıldığı hâlde komşusunun açlığına ve yetimin sıkıntısına