Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Şuayb (a.s.) ve Bir Sure Tanıyorum: Maûn Suresi — Din, Birey ve Toplum
Din kavramını ve insanın doğuştan inanma eğilimini (fıtrat) açıklayarak dinin birey ve toplum hayatındaki yerini analiz eder (8.3.1). · İslam dininin temel gayesini (Makâsıdü'ş-Şerîa / Zarûrât-ı Hamse) oluşturan beş temel esası (canın, aklın, dinin, neslin ve malın korunması) kavrar (8.3.2). · Canın, aklın, dinin, neslin ve malın korunmasına yönelik İslam'ın getirdiği emir ve yasakları ayet ve hadislerle ilişkilendirir (8.3.2).
- İnsanın doğuştan yüce bir yaratıcıya inanma eğilimine «fıtrat» denir (Rûm suresi, 30. ayet).
- Dinin temel gayesi (Zarûrât-ı Hamse): Canın, aklın, dinin, neslin ve malın korunmasıdır.
- Hz. Şuayb ölçü-tartı adaletini öğütlemiş; Maûn suresi yetimi itip riyakârlık yapanları uyarmıştır.
İslam’ın koruma altına aldığı temel hakları ilgili emir ve yasaklarla eşleştiriniz.
Din, birey, toplum, Hz. Şuayb ve Maûn suresiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Dinin korunması için Kur’an ve sünnete başvurulmalı; hurafe ve din istismarından uzak durulmalıdır. | ✓ | |
| İslam’da dinî sorumluluğun (mükellefiyetin) ilk ve temel ön şartı zengin olmaktır. | ✓ | |
| Medyen halkına gönderilen Hz. Şuayb (a.s.), kavmini tevhide ve ölçü-tartıda dürüstlüğe çağırmıştır. | ✓ | |
| Maûn suresinde ibadetlerini gösteriş (riya) için yapan ve en küçük yardımı esirgeyenler eleştirilir. | ✓ |
Görseldeki Maûn suresi mesaj panosuna göre «dini (hesap gününü) yalanlayan» kimselerin iki temel olumsuz davranışını yazınız.
Görseldeki Rûm suresi 30. ayet mealinde vurgulanan «Allah’ın insanları yarattığı doğuştan inanma yeteneği» kavramı hangisidir?
- ATevekkül bilinci
- BFıtrat (doğuştan inanma eğilimi)
- CBid’at anlayışı
- Dİsraf alışkanlığı
Görseldeki ayet mesajlarını Zarûrât-ı Hamse (beş temel esas) ilkelerinden ilgili olanla eşleştirerek tabloya yazınız.
| Ayet ve Temel Mesajı | Yasaklanan Davranış | Korunan Temel Esas |
|---|---|---|
| Mâide 32: Bir canı yaşatmak insanlığı yaşatmaktır. | Haksız yere cana kıymak | Canın Korunması |
| Bakara 188: Mallarınızı haksız sebeplerle yemeyin. | Rüşvet, gasp ve hile | Malın Korunması |
| Rûm 21: Eşler arasına sevgi ve merhamet koydu. | Aile yapısını bozmak | Neslin Korunması |
Cümlelerdeki boşlukları kutuda verilen uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Dinde yeri olmadığı hâlde sonradan dine sokulan uydurma uygulamalara bid’at denir.
- Kazanılan malı gereksiz yere saçıp savurarak harcamaya israf adı verilir.
- Maûn suresinde namazlarını ciddiye almayıp riya (gösteriş) yapanlar uyarılmıştır.
Görseldeki şemaya göre aşağıdakilerden hangisi dinin toplumsal boyuttaki faydalarından biridir?
- AYalnızca kişinin tek başına tefekkür etmesini sağlaması
- BKişinin «Niçin yaratıldım?» sorusuna iç dünyasında yanıt bulması
- CÖlüm korkusuna karşı bireyin içsel sabrını artırması
- DZekât, sadaka ve sıla-i rahimle toplumsal güveni güçlendirmesi
Görseldeki Hz. Şuayb (a.s.) kıssası kartına göre Medyen halkının ölçü ve tartıda hile yapması doğrudan hangi hakkı ihlal eder?
- AMalın korunması ve kul hakkı ilkesini
- BYalnızca ibadet vakitlerinin belirlenmesini
- CAklın alkolden korunması ilkesini
- DMevsimlerin oluşum yasasını
İpuçlarındaki kavramları yazarak İslam’da el emeğiyle kazanılan meşru rızkın niteliğini belirten şifreyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: HELAL
Görseldeki dinin korunması sürecinde doğru dinî bilgiye ulaşma adımlarını mantıksal sırayla (1’den 4’e) diziniz.
- 1Dinin temel kaynakları olan Kur’an-ı Kerim ve sahih sünnete başvurma
- 4İbadet ve güzel ahlakı gösterişten (riyadan) uzak, samimiyetle yaşama
- 3Dinin aslından olmayan bid’at, hurafe ve batıl inançları ayıklama
- 2Akl-ı selim ile ayet ve hadislerin evrensel ahlaki mesajlarını kavrama
Görseldeki beş temel esas (Zarûrât-ı Hamse) tablosunda hangi eşleştirmede yanlışlık yapılmıştır?
- A1. Kart: Trafik kurallarına uymak → Canın korunması
- B2. Kart: Uyuşturucudan uzak durmak → Aklın korunması
- C3. Kart: Türbelere çaput bağlamak → Dinin korunması
- D4. Kart: Alın teriyle helal kazanmak → Malın korunması
Görseldeki kültür halkalarından yararlanarak İslam dininin Türk-İslam kültür ve sanatımıza yansımalarına iki örnek açıklayınız.