İçeriğe geç

8. sınıf · Türkçe · 1. hafta (14-18 Eylül 2026)

Metni Anlama ve Fiilimsilere Giriş: çalışma kâğıdı

14 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
8. Sınıf · Türkçe · 1. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Metni Anlama ve Fiilimsilere Giriş

T.8.1.14 / T.8.2.1–2. Dinleme stratejilerini uygular; hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma yapar. · T.8.3.1, 5, 9, 14, 25, 28, 30 / T.8.4.2, 15. Metni anlama, fiilimsi, kaynak ve bağlantı ifadelerini kullanır.

HATIRLAYALIM
  • Bilinmeyen sözcüğün anlamı önce bağlamdaki ipuçlarından tahmin edilir, ardından sözlükten doğrulanıp cümlede kullanılır.
  • Konu metnin ne anlattığını, ana düşünce ise yazarın iletmek istediği temel mesajı belirtir; önemli yerlerin altı çizilir.
  • Neden-sonuç, amaç-sonuç, koşul, karşılaştırma ve benzetme ilişkileri kurulur; kanıtlanabilen yargı nesnel, beğeni içeren özneldir.
  • Fiilimsiler fiilden türeyip kip-kişi eki almadan işin adı (isim-fiil), niteleme (sıfat-fiil) veya durum/zaman (zarf-fiil) görevi üstlenir.
1Tabloyu tamamla

Görseldeki görev şemasından yararlanarak cümlelerdeki fiilimsilerin görevini ve türünü tabloya yazınız. İlk satır örnektir.

İsim-fiilBir işin adı olurÖrn: not tutmakSıfat-fiilBir adı nitelerÖrn: aldığım dergiZarf-fiilNasıl / ne zamanÖrn: çizerek, bakınca
Cümle ve FiilimsiCümledeki GöreviFiilimsinin Türü
Düzenli not tutmak kalıcı kılar. (tutmak)Bir işin adı olmaİsim-fiil
Ödünç aldığım dergiyi bitirdim. (aldığım)Bir adı nitelemeSıfat-fiil
Önemli yerlerin altını çizerek okudu. (çizerek)Nasıl yapıldığını belirtmeZarf-fiil
Sözlüğe bakınca anlamını öğrendi. (bakınca)Ne zaman yapıldığını belirtmeZarf-fiil
2Eşleştirme

Cümleleri taşıdıkları anlam ilişkisi veya anlatım özelliğiyle eşleştiriniz.

d1. Sunumu zenginleştirmek için iki yeni tablo hazırladı.
c2. Elektrik kesildiği için katalog taramasını yarıda bıraktı.
b3. İpuçlarına dikkat edersen anlamı tahmin edebilirsin.
a4. İyi bir sözlük, sözcüklerin kapısını açan anahtar gibidir.
e5. Okul dergimizin ilk sayısı yirmi dört sayfadan oluşuyor.
a)Benzetme içeren cümle
b)Koşul-sonuç cümlesi
c)Neden-sonuç cümlesi
d)Amaç-sonuç cümlesi
e)Kanıtlanabilir (nesnel) yargı
3Çoktan seçmeli

“Sessiz ortamda çalışmak, dikkati toplamaya yardım eder.” cümlesindeki sözcüklerle ilgili hangisi yanlıştır?

  1. A“çalışmak” işin adını bildiren isim-fiildir.
  2. B“toplamaya” isim görevinde bir fiilimsidir.
  3. C“eder” kip ve kişi bildiren çekimli yüklemdir.
  4. D“sessiz” zaman anlamı katan bir zarf-fiildir.
4Çoktan seçmeli

Görseldeki okuma kartında yer alan paragrafın konusu ve ana düşüncesi hangisinde doğru verilmiştir?

OKUMA KARTI · Konu ve Ana DüşünceOkurken her cümleyi deftere aynen yazmak dikkati dağıtır.Bunun yerine okuma amacına uygun anahtar bilgileri seçerekkısa notlar almak, metni hızlı ve kalıcı anlamayı sağlar.
  1. AKütüphane kuralları — Kütüphanede sessiz olunmalıdır.
  2. BBilinçli not alma — Anahtar bilgileri seçmek anlamayı güçlendirir.
  3. CSözlük türleri — Her masada basılı sözlük bulunmalıdır.
  4. DHızlı okuma — Noktalamada duraksamamak zaman kazandırır.
5Doğru mu, yanlış mı?

Görseldeki araştırma ve yazma rehberine göre doğru ifadelerin D, yanlış ifadelerin Y kutusunu işaretleyiniz.

Sözcük ve KaynakTahmin et → Sözlükle doğrulaGüvenilir ağ: .edu ve .govYalnız önemli yeri çizBağlantı ve Fiilimsi“oysaki” → karşıtlık kurar“özellikle” → vurgu yaparFiilimsi kip-kişi eki almaz
DY
Sözcüğün bağlamdan tahmin edilen anlamı, sözlük kontrolünün yerini tek başına tutar.✓
Uzantısı “edu” veya “gov” olan genel ağ adresleri güvenilir kaynaklar arasındadır.✓
Metindeki her satırın altını çizmek önemli bilgiyi ayırt etmeyi kolaylaştırır.✓
“Oysaki” geçiş ifadesi cümlede düşüncenin yönünü değiştiren karşıtlık kurar.✓
Fiilimsiler fiilden türemelerine rağmen çekimli fiiller gibi kip ve kişi eki almaz.✓
6Kısa cevap

Görseldeki bağlam kartında yer alan “ağdalı” sözcüğünün anlamını tahmin ediniz ve dayandığınız ipucunu yazınız.

Bağlamdan Anlam Tahmini Kartı“Yazarın dili ağdalıydı; uzun cümleler ve yabancıkelimeler yüzünden ne dediği güç anlaşılıyordu.”Adım: İpucu sözleri bul → Tahmin et → Sözlükten doğrula
Tahmin: Anlaşılması güç, ağır anlatım. İpucu: “uzun cümleler ve yabancı kelimeler”.
7Boşluk doldurma

Boşlukları kutudaki uygun sözcüklerle tamamlayınız.

özneldeyişlenesnelnoktalamasıfat-fiilkonu
  1. Bir metnin ne hakkında olduğunu belirten kavrama konu denir.
  2. Önceki düşünceyi farklı sözlerle açıklarken “başka bir deyişle” denir.
  3. Doğruluğu kişiden kişiye değişen beğeni cümleleri öznel yargıdır.
  4. Sesli okumada duraklama ve vurguyu noktalama işaretleri yönlendirir.
  5. Cümlede bir adı niteleyen fiilimsi türüne sıfat-fiil adı verilir.
8Çoktan seçmeli

Görseldeki dört cümle fişinde koyu yazılan sözcüklerden hangisi fiilimsi değildir?

1. fiş · okumakSesli okumak etkiledi.2. fiş · okuduğumOkuduğum öyküyü önerdim.3. fiş · okuduDergiyi merakla okudu.4. fiş · okuyarakMetni okuyarak ulaştı.
  1. A1. fiş: Sesli okumak dinleyicileri etkiledi.
  2. B2. fiş: Yazın okuduğum öyküleri önerdim.
  3. C3. fiş: Kardeşim bilim dergisini merakla okudu.
  4. D4. fiş: Açıklamaları okuyarak ana düşünceye ulaştı.
9Çoktan seçmeli

Görseldeki şemada verilen numaralı cümlelerin hangilerinde “için” edatı neden-sonuç ilişkisi kurmuştur?

I) Yeni kavramları öğrenmek için sözlük kullandı.II) Notlarını evde unuttuğu için sunumu erteledi.III) Konuyu pekiştirmek için iki kaynak daha taradı.IV) Hava erken karardığı için okuma saatini öne aldı.
  1. AI ve II
  2. BYalnız II
  3. CII ve IV
  4. DI ve III
10Kısa cevap

Görseldeki konuşma planında Kerem’in “Okuma ve Kütüphaneler” sunumu için seçtiği görsellerden hangisi uyumsuzdur?

1. GörselKütüphane rafı veokuma köşesi2. GörselYıllara göre kitapokuma grafiği3. GörselStandart futbolsahası ölçüleri
3. görsel (futbol sahası ölçüleri) uyumsuzdur; okuma ve kütüphane konusuyla ilgisizdir.
11Sıralama

Bilgilendirici bir metin hazırlarken izlenen aşağıdaki adımları oluş sırasına göre (1’den 5’e) numaralandırınız.

  1. 3Girişte konuyu tanıtıp gelişmede örnek ve dayanaklarla düşünceyi açmak
  2. 5Sonuçta düşünceyi toparlayıp taslağı yazım ve noktalamaca gözden geçirmek
  3. 1Yazılacak metnin konusunu ve iletilecek temel düşünceyi belirlemek
  4. 2Konuyla ilgili güvenilir kaynaklardan (sözlük, edu/gov ağları) bilgi toplamak
  5. 4Cümleler arasında “ilk olarak, ardından, oysaki” gibi uygun bağlantılar kurmak
12Çoktan seçmeli

Görseldeki metin taslağında numaralanmış boşluklara sırasıyla hangi geçiş ifadeleri getirilmelidir?

Bilgilendirici Metin Hazırlık Basamakları(1) ………… araştırma konumu ve yazma amacımı belirledim.(2) ………… kütüphanedeki kaynaklardan kısa notlar çıkardım.(3) ………… notları kendi cümlelerimle metne dönüştürdüm.
  1. A(1) İlk olarak — (2) Ardından — (3) Son olarak
  2. B(1) Oysaki — (2) Başka bir deyişle — (3) İlk olarak
  3. C(1) Son olarak — (2) Oysaki — (3) İlk olarak
  4. D(1) Başka bir deyişle — (2) Son olarak — (3) İlk olarak
13Şifreli kelime

İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazınız. Turuncu kutulardaki harfler anlam tahmininde yararlanılan çevre sözleri verir.

“Kitap köprü gibidir.” cümlesindeki anlam özelliğiBENZETME
Eylemin hedefini bildiren ilişki: …-sonuçAMAÇ
Düşünceler arası geçiş sağlayan sözler: … ifadeleriBAĞLANTI
Kişisel beğeni içermeyen, kanıtlanabilir yargıNESNEL
Durum veya zaman belirten fiilimsi: …-fiilZARF
Bir işin adını karşılayan fiilimsi: …-fiilİSİM

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: BAĞLAM

14Açık uçlu

Görseldeki kartta verilen “yaz-” kökünü; isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil görevinde üç ayrı cümlede kullanınız.

Kök: “yaz-” → Görevine Göre Fiilimsi Kurma1) İsim-fiil: İşin adını belirtecek biçimde (yazmak / yazma)2) Sıfat-fiil: Bir ismi niteleyecek biçimde (yazdığım / yazılan)3) Zarf-fiil: Nasıl/ne zaman yapıldığını belirterek (yazarak)
1) Günlük yazmak faydalıdır. 2) Yazdığım notları okudum. 3) Özet yazarak çalıştı.