Biyolojinin Önemi, Dönüm Noktaları ve Bilimin Doğası
BİY.9.1.1. Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulayabilme
- Biyoloji, canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle etkileşimini de inceler; doğa bilimlerinin bir parçasıdır.
- Dönüm noktası: insanlığın yaşamını ve doğayı anlama biçimini kökten değiştiren, sonraki araştırmalara yön veren keşif ya da buluş.
Biyoloji tarihindeki bazı dönüm noktaları (1838: Hücre teorisi, 1996: Canlı klonlama) kronolojik sırada incelenmektedir. Kutuda verilen dönüm noktalarından (CRISPR-Cas, Kalıtım kuralları, Mikroskop, Penisilin) uygun olanları ilgili yılların karşısına yazarak tabloyu tamamlayınız.
| Sıra ve Yıl | Dönüm noktası |
|---|---|
| 1 (1665) | Mikroskop |
| 2 (1865) | Kalıtım kuralları |
| 3 (1928) | Penisilin |
| 4 (2012) | CRISPR-Cas |
Aşağıda biyolojinin katkı sağladığı alanlardan birer uygulama örneği verilmiştir. Her uygulamanın hangi alana örnek olduğunu tabloya yazınız.
| Uygulama örneği | Biyolojinin katkı sağladığı alan |
|---|---|
| A. Bir gölün suyu ve canlıları koruma altına alınıyor. | Ekosistemlerin korunması |
| B. Bir hastalık için yeni tedavi yöntemi geliştiriliyor. | Sağlık |
| C. Aynı tarladan daha çok ürün elde ediliyor. | Tarımda verimin artırılması |
| D. Nesli azalan türler için üreme alanı kuruluyor. | Biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi |
Gelişmeleri eskiden yeniye doğru 1'den 4'e kadar sıralayınız.
- 4mRNA aşıları
- 2Polimeraz zincir reaksiyonu
- 1Rekombinant DNA teknolojisi
- 3İnsan Genom Projesi'nin tamamlanması
Bilim insanlarını çalışmalarıyla eşleştiriniz. Harfleri kutulara yazınız.
Görseldeki laboratuvar notunda belirtilen ihtiyaç hangi teknikle karşılanır?
- ACanlı klonlama
- BCRISPR-Cas sistemi
- CPolimeraz zincir reaksiyonu
- DRekombinant DNA teknolojisi
Penisilinin keşfinin biyolojide dönüm noktası sayılmasının iki gerekçesini yazınız.
Doğru olan ifadelerin yanındaki D kutusunu, yanlış olanların yanındaki Y kutusunu işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Bilimsel bilgi yeni bulgularla değişebilir. | ✓ | |
| Bütün bilim dallarında kullanılan tek bir bilimsel yöntem vardır. | ✓ | |
| Bilimsel bilgi gözlemlere ve çıkarımlara dayanır. | ✓ | |
| Bilimsel bilgi, toplumun kültürel yapısından bağımsızdır. | ✓ |
Görseldeki 1 ve 2 numaralı kartlar sırasıyla hangi kavramları tanımlamaktadır?
- ATeori – Kanun
- BKanun – Teori
- CGözlem – Kanun
- DTeori – Çıkarım
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki sözcüklerle doldurunuz. Bir sözcük artacaktır.
- Canlıların yapılarını ve işlevlerini inceleyen bilim dalı biyoloji olarak adlandırılır.
- Bitkilerden esinlenerek geliştirilen MOXIE, karbondioksidi oksijene dönüştürebilir.
- Yetişkin bir vücut hücresinden klonlanan ilk memeli Dolly adlı koyundur.
Kalıtsal bilgiyi taşıyan ve çift sarmal yapısı 1953'te belirlenen yönetici molekülün adını ve X ışını kırınımı çalışmalarıyla bu yapının anlaşılmasında kilit rol oynayan bilim insanını yazınız.
Görseldeki haber başlığını okuyan bir öğrencinin hangi davranışı bilimin doğasına uygundur?
- Aİddiayı doğru kabul edip çevresiyle paylaşmak
- BÇalışmanın yöntemini ve verilerini araştırmak
- CBilimsel bilgi değişmez diyerek iddiaya güvenmek
- Dİddiayı hiç araştırmadan yanlış kabul etmek
Uzay ortamındaki üç temel koşul; aşırı sıcak ve soğuk, yüksek enerjili radyasyon ve yer çekimsiz ortamdır. Biyolojik uzay araştırmaları bu koşullarla ilgili neyi inceler? Bu bilginin uzayda uzun süre kalacak bir ekibe yararını yazınız.