Mekânın Aynası Haritalar: Harita Unsurları, Projeksiyonlar, Harita Türleri ve Ölçek
Haritanın tanımını, kroki ile farkını ve bir haritada bulunması gereken beş temel unsuru (başlık, ölçek, lejant, yön oku, koordinat) açıklar. · Dünya'nın küresel şeklinden kaynaklanan harita bozulmalarını azaltmak için kullanılan projeksiyon yöntemlerini (silindirik, konik, düzlem) karşılaştırır. · Haritaları kullanım amaçlarına (genel ve tematik) ve ölçeklerine (büyük, orta, küçük ölçekli) göre sınıflandırarak harita uygulamaları yapar.
- Haritanın 5 unsuru: Başlık, ölçek, lejant (işaretler tablosu), yön oku ve koordinatlardır.
- Projeksiyonlar: Silindirik (Ekvator), Konik (Orta kuşak), Düzlem (Kutuplar) alan bozulmasını en aza indirir.
- Ölçek paydası büyüdükçe ölçek küçülür, ayrıntı azalır ve kapsanan alan genişler.
Projeksiyon türlerini en az bozulmayla gösterdikleri coğrafi alanlarla eşleştiriniz.
Harita unsurları ve ölçekle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Bir çizimin harita sayılabilmesi için belirli ölçeğe göre küçültülmesi şarttır. | ✓ | |
| Krokilerde matematiksel bir ölçek ve koordinat ağı zorunludur. | ✓ | |
| 1 / 20.000 ölçekli harita, 1 / 500.000 ölçeğe göre daha büyük ölçeklidir. | ✓ | |
| Silindirik projeksiyonda kutuplara gidildikçe alan bozulması azalır. | ✓ |
Görseldeki harita şablonuna göre Türkiye'nin fiziki haritası çizilirken bozulmayı en aza indirmek için hangi projeksiyon yöntemi tercih edilmelidir?
- ASilindirik projeksiyon
- BKonik projeksiyon
- CDüzlem projeksiyon
- DSilindirik kutup projeksiyonu
Haritada kullanılan renk, çizgi ve sembollerin ne anlama geldiğini gösteren harita anahtarına ne ad verilir?
Dünya'nın küresel yüzeyinin düzleme aktarılması sırasında oluşan şekil ve alan bozulmalarını azaltan yönteme ne denir?
Büyük ve küçük ölçekli harita özelliklerini karşılaştırınız.
| Harita Niteliği | Büyük Ölçekli Harita | Küçük Ölçekli Harita |
|---|---|---|
| Ölçek Paydası | Küçüktür (ör. 1 / 25.000) | Büyüktür (ör. 1 / 1.000.000) |
| Gösterilen Alan | Dar alanları gösterir | Geniş kıtaları gösterir |
| Ayrıntı Düzeyi | Ayrıntı fazladır | Ayrıntı azdır |
| Bozulma Oranı | Hata ve bozulma azdır | Hata ve bozulma fazladır |
Harita unsurlarını temel işlevleriyle eşleştiriniz.
Harita türleri ve projeksiyonlarla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Haritalarda küresel şekilden kaynaklanan bozulmalar tamamen sıfırlanamaz. | ✓ | |
| Tematik haritalar yalnızca dağ ve akarsu yükseltilerini gösterir. | ✓ | |
| Çizgi ölçek yardımıyla haritada kuş uçuşu mesafe pratik olarak ölçülür. | ✓ | |
| Büyük ölçekli haritalarda hata payı küçük ölçeklilere göre daha fazladır. | ✓ |
Görselde verilen harita hazırlama basamaklarını mantıksal işlem sırasına diziniz.
- 3Ayrıntı ihtiyacına göre küçültme ölçeğini saptama
- 1Haritanın kullanım amacını ve başlığını belirleme
- 2Bölgenin enlemine uygun projeksiyon yöntemini seçme
- 4Coğrafi koordinatları ve lejant sembollerini yerleştirme
Görseldeki 1 / 2.000.000 ölçekli dünya atlas haritasının özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- AGösterilen coğrafi alanın çok dar olması
- BAyrıntıyı gösterme gücünün oldukça az olması
- CÖlçek paydasındaki sayının küçük olması
- DHarita üzerinde sokak ve binaların seçilebilmesi
İpuçlarına karşılık gelen harita terimini bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: L
Kroki ile harita arasındaki temel farkı ölçek açısından kısaca açıklayınız.