Mekânın Aynası Haritalar: Harita Okuma, Mekânsal İlişkileri Çözümleme ve Harita Uygulamaları
Haritaya ait bileşenlerden (başlık, lejant, ölçek, yön oku, koordinat ağı) yararlanarak farklı türdeki haritaları okur. · Haritaya ait bileşenlerden yararlanarak haritadaki doğal ve beşerî olay, olgu ve mekânlar arası ilişkileri çözümler. · Haritada yer alan olay, olgu veya mekânların özellik, konum, dağılış ve ilişkileri ile değişim ve harita türüne ilişkin çıkarım yapar.
- Fiziki haritalarda renkler bitki örtüsünü değil yükselti basamaklarını gösterir (0-500 m yeşil, 500-1000 m sarı, 1000-1500 m turuncu, >1500 m kahverengi).
- İzohipslerde V büklümünün sivri ucu yüksek yeri gösteriyorsa vadi, alçak yeri gösteriyorsa sırttır; sık eğrilerde eğim fazladır.
- Gerçek Uzunluk: GU = HU × Ölçek Paydası; Eğim (%): hL × 100 (h ve L aynı birime çevrilir).
Topografya (izohips) haritasındaki yer şekillerini özellikleriyle eşleştiriniz.
Görseldeki harita okuma ve mekânsal çözümleme adımlarını uygulama sırasına diziniz.
- 4Doğal ve beşerî unsurlar arasındaki mekânsal ilişkiden çıkarım yapma
- 2Lejantı (harita anahtarını) inceleyerek sembol ve renkleri çözme
- 3Koordinat ağı, yön oku ve ölçekle konum ve mesafeyi saptama
- 1Harita başlığını okuyarak konuyu ve kullanım amacını belirleme
Görseldeki eğim bağıntısına göre 200 m yükseltideki K noktası ile 1000 m yükseltideki L noktası arası yatay uzaklık 16 km ise eğim yüzde kaçtır?
- A%5
- B%8
- C%10
- D%20
Fiziki Türkiye haritasında Çukurova'nın yeşil, Konya Ovası'nın ise sarı tonlarla gösterilmesinin temel nedeni nedir?
Fiziki ve tematik harita unsurlarını temsil ettikleri coğrafi verilerle tamamlayınız.
| Harita Unsuru / Türü | Gösterim Yöntemi | Temsil Ettiği Coğrafi Veri |
|---|---|---|
| Yeşil Renk Basamağı | Fiziki renklendirme | 0 - 500 metre arası alçak yükselti |
| Kahverengi Basamağı | Fiziki renklendirme | 1500 metre üzeri yüksek dağlık alan |
| Koroplet Haritası | Dereceli renk tonları | İdari sınırlar içinde nüfus yoğunluğu oranı |
| Akış (Çizgi) Haritası | Yönlü ve kalınlığı değişen oklar | Göç, ticaret veya ulaşım hareket yönü |
İzohips ve harita okuma ilkeleriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Bir akarsuyun her iki yamacındaki ilk komşu izohipslerin yükseltisi birbirine eşittir. | ✓ | |
| Haritanın ölçeği büyüdükçe ardışık iki izohips arası yükselti farkı (eküidistans) küçülür. | ✓ | |
| Aynı akarsu ağzında hem delta ovası hem de haliç aynı anda oluşabilir. | ✓ | |
| Fiziki haritalardaki yeşil renkli alanlar her zaman gür orman örtüsünü temsil eder. | ✓ |
Profil çıkarma ve mekânsal dağılışla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| İzohipslerin sıklaştığı yerlerde yamaç eğimi fazla, kıta sahanlığı dardır. | ✓ | |
| Deniz kıyısı çizgisi her zaman 0 metre yükselti değerine sahiptir. | ✓ | |
| Eğim hesaplanırken yükselti farkı metre, yatay uzaklık kilometre olarak bölünür. | ✓ | |
| Demir yolu hatları maliyetin düşmesi için genellikle akarsu vadilerini ve boyunları izler. | ✓ |
İpuçlarına karşılık gelen coğrafya kavramlarını yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: EDİK
Bir bölgenin fiziki haritası ile nüfus dağılış haritasını karşılaştıran bir öğrenci, yer şekilleri ve yerleşme arasında nasıl bir ilişki kurar?
Görseldeki 1300000 ölçekli haritada iki şehir arasındaki uzaklık 5 cm ölçülmüştür. Kuş uçuşu gerçek uzaklık kaç km'dir?
- A15 km
- B30 km
- C45 km
- D60 km
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki coğrafi kavramlarla tamamlayınız.
- Topografya haritasında ardışık iki izohips arasındaki sabit yükselti farkına eküidistans denir.
- Akarsuyun taşıdığı alüvyonları sığ kıyıda biriktirmesiyle oluşan çıkıntıya delta ovası denir.
- İzohips haritasında iki nokta arasındaki yer şeklinin yandan görünüş grafiğine profil denir.
Harita kavramlarını ve tematik yöntemleri açıklamalarıyla eşleştiriniz.