Mekânın Aynası Haritalar: Harita Elemanları, Projeksiyonlar, Harita Türleri ve Ölçek
Haritanın tanımını, kroki ile farkını ve temel harita elemanlarını (başlık, ölçek, lejant, yön oku, koordinat) açıklar. · Harita çizimlerinde oluşan bozulmaların nedenlerini ve silindirik, konik, düzlem projeksiyon yöntemlerini karşılaştırır. · Haritaları kullanım amaçlarına ve ölçeklerine göre sınıflandırır; kesir ve çizgi ölçeklerle uzunluk hesaplamaları yapar.
- Kuşbakışı çizimin harita sayılması için ölçek şarttır; ölçeksiz taslak çizimlere kroki denir.
- Bozulmaları azaltmak için Ekvator'da Silindirik, Orta Kuşak'ta (Türkiye) Konik, Kutuplarda Düzlem projeksiyon kullanılır.
- Gerçek Uzunluk = Harita Uzunluğu × Ölçek Paydası; cm'den km'ye çevirirken 5 sıfır silinir (1500.000 ölçekte 1 cm = 5 km).
Haritacılık kavramlarını ve projeksiyon yöntemlerini açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Harita bilgisi ve ölçek özellikleriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Kuşbakışı çizilen ancak ölçeği bulunmayan taslak çizimlere kroki denir. | ✓ | |
| Harita çizimlerinde oluşan bozulmaların temel nedeni Dünya'nın küresel şeklidir. | ✓ | |
| Siyasi (idari) haritalardan dağların yükselti ve eğim değerleri doğrudan okunabilir. | ✓ | |
| 125.000 ölçekli haritanın ayrıntıyı gösterme gücü 12.000.000'dan fazladır. | ✓ |
Görseldeki projeksiyon kurallarına göre silindirik projeksiyonla çizilen Dünya haritasında hangi ülkede bozulma en fazladır?
- ABrezilya
- BEndonezya
- CNorveç
- DKenya
1600.000 ölçekli bir haritada iki kent arası 8 cm ölçüldüğüne göre gerçek kuş uçuşu uzaklık kaç km'dir?
Büyük ölçekli (120.000) ve küçük ölçekli (15.000.000) haritaların karşılaştırma tablosunu tamamlayınız.
| Karşılaştırma Ölçütü | Büyük Ölçekli Harita | Küçük Ölçekli Harita |
|---|---|---|
| Ölçek paydasındaki sayı | Küçüktür | Büyüktür |
| Gösterilen gerçek alan | Dar alanı gösterir | Geniş alanı gösterir |
| Ayrıntıyı gösterme gücü | Fazladır (Yüksektir) | Azdır (Düşüktür) |
| Hata ve bozulma oranı | Azdır | Fazladır |
Aynı boyuttaki iki kâğıda çizilen Dünya haritası ile Ankara haritasını ölçek ve ayrıntı gücü bakımından karşılaştırınız.
Görseldeki kesir ölçekten gerçek uzunluk hesaplama basamaklarını uygulama sırasına diziniz.
- 3Harita uzunluğu (cm) ile 1 cm'ye karşılık gelen gerçek km değerini çarpma
- 4Elde edilen kuş uçuşu gerçek uzunluğu kilometre (km) birimiyle yazma
- 2Kesir ölçeğin paydasından 5 sıfır silerek 1 cm'nin kaç km olduğunu bulma
- 1Harita üzerindeki iki nokta arasındaki uzunluğu cetvelle santimetre (cm) olarak ölçme
Görseldeki harita türlerine göre aşağıdakilerden hangisi belirli bir konuya odaklanan 'tematik (özel) harita' örneğidir?
- ATürkiye Fiziki Haritası
- BDünya Siyasi Haritası
- CAvrupa İdari Bölünüş Haritası
- DTürkiye Deprem Tehlike ve Fay Hatları Haritası
Cümlelerdeki boşlukları uygun coğrafi kavramlarla tamamlayınız.
- Harita çizimi ve haritacılıkla ilgilenen bilim dalına kartografya adı verilir.
- Dağ, ova ve yükselti basamaklarını renklerle gösteren haritalara fiziki harita denir.
- Gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki fark fazlaysa bölge engebeli ve dağlıktır.
Türk-İslam tarihinin önemli haritacılarını ünlü eserleriyle eşleştiriniz.
Harita ölçekleri ve projeksiyonlarla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Fotokopiyle büyütülen haritalarda çizgi (grafik) ölçek doğru sonuç vermeye devam eder. | ✓ | |
| Türkiye 36°-42° Kuzey orta kuşağında yer aldığı için Konik projeksiyonla çizilir. | ✓ | |
| Ölçeği 120.000'e kadar olan en ayrıntılı haritalara duvar atlası denir. | ✓ | |
| Gerçekte 120 km olan uzaklığı 4 cm gösteren haritanın ölçeği 13.000.000'dur. | ✓ |
İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ÖLÇÜ