Atom Teorileri (Bohr Atom Teorisi, Modern Atom Teorisi) ve Atomun Yapısı
Bohr atom modelinin temel varsayımlarını (enerji düzeyleri, temel hâl, uyarılmış hâl, absorpsiyon ve emisyon) ve sınırlılıklarını açıklar. · Modern atom teorisinde (bulut modeli) yörünge kavramı yerine orbital (elektron bulutu) kavramının kullanılma gerekçesini kavrar. · Atom altı tanecikleri (proton, nötron, elektron) kullanarak atom numarası, kütle numarası ve iyon yükü arasındaki matematiksel ilişkileri çözümler ve bilimsel bilginin değişebilirliğini değerlendirir.
- Bohr: Elektronlar dairesel yörüngelerde döner; çok elektronlu atomları açıklamada yetersizdir.
- Modern Atom Teorisi (Bulut Modeli): Elektronun yeri ve hızı aynı anda bilinemez; orbitallerde bulunur.
- İlişkiler: Kütle No (A) = Proton (p) + Nötron (n); İyon Yükü = Proton (p) - Elektron (e).
Atom teorisi kavramlarını tanımlarıyla eşleştiriniz.
Çekirdeğinde 11 proton ve 12 nötron bulunan nötr Sodyum (Na) atomunun kütle numarası kaçtır?
Uyarılmış atom ile temel hâldeki atom arasındaki kararlılık farkını kısaca açıklayınız.
Görseldeki elektron bulutu modeline göre modern atom teorisinde sabit dairesel yörüngeler yerine 'orbital' kavramının kullanılmasının temel nedeni nedir?
- AElektronun konumunun ve hızının aynı anda kesin bilinememesi
- BElektronların protonlardan daha ağır tanecikler olması
- CAtom çekirdeğinde nötron taneciğinin bulunmaması
- DTüm atomların yalnızca tek bir enerji düzeyine sahip olması
Atomun yapısı ve teorileriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Bohr modeli çok elektronlu atomların spektrumlarını açıklamakta yetersiz kalmıştır. | ✓ | |
| Uyarılmış elektron temel hâle dönerken dışarıya foton yayar (emisyon). | ✓ | |
| Nötr bir atom elektron verdiğinde pozitif yüklü anyona dönüşür. | ✓ | |
| Bir atomun kimliğini çekirdeğindeki proton sayısı belirler. | ✓ |
Atom altı tanecikleri yük, konum ve sembollerine göre sınıflandırınız.
| Tanecik Adı | Sembolü | Bağıl Yükü | Bulunduğu Konum |
|---|---|---|---|
| Proton | p | +1 | Çekirdekte yer alır |
| Nötron | n | 0 (yüksüz) | Çekirdekte yer alır |
| Elektron | e | -1 | Çekirdek çevresi orbitallerde |
| Çekirdek | Merkez | Pozitif yüklü | Kütlenin toplandığı merkez |
Görselde verilen bir atomda elektronun uyarılması ve ışıma (emisyon) yapma basamaklarını sıraya diziniz.
- 2Atoma dışarıdan ısı veya elektrik enerjisi verilmesi
- 1Elektronun en kararlı temel enerji seviyesinde bulunması
- 3Elektronun enerjiyi soğurarak üst katmana sıçraması (Absorpsiyon)
- 4Kararsız elektronun temel hâle dönerken foton yayması (Emisyon)
Atom modelleri ve kuantum teorisiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Bohr modelinde enerji düzeyleri n = 1, 2, 3 gibi tam sayılarla gösterilir. | ✓ | |
| Çekirdekteki nötron sayısı her atomda proton sayısına daima eşit olmak zorundadır. | ✓ | |
| Emisyon çizgi spektrumu elementler için parmak izi niteliğindedir. | ✓ | |
| Modern atom teorisi Heisenberg ve Schrödinger'in çalışmalarıyla doğmuştur. | ✓ |
Görseldeki atom modeli kartında proton sayısı 17, elektron sayısı 18 olan Klor iyonunun elektriksel yükü kaçtır?
- A-1
- B+1
- C-2
- D0 (nötr)
Modern atom teorisinde elektronların bulunma olasılığının en yüksek olduğu üç boyutlu uzay bölgelerine ne ad verilir?
Kimyasal kavramları bağıntılarıyla eşleştiriniz.
İpuçlarına karşılık gelen kimya kavramını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: O