İçeriğe geç

9. sınıf · Kimya · 8. hafta (2-6 Kasım 2026)

Modern Periyodik Sistem ve Periyodik Tabloda Yer Bulma: Periyotlar, Gruplar (A/B ve IUPAC 1-18), Bloklar (s, p, d, f) ve Element Sınıfları: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
9. Sınıf · Kimya · 8. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Modern Periyodik Sistem ve Periyodik Tabloda Yer Bulma: Periyotlar, Gruplar (A/B ve IUPAC 1-18), Bloklar (s, p, d, f) ve Element Sınıfları

Modern periyodik sistemin yapısını (7 periyot, 18 grup, s-p-d-f blokları) açıklar; nötr atomların temel hâl elektron diziliminden periyot ve grup numarasını belirler. · Baş grup (A grubu) ve geçiş metalleri (B grubu) elementlerinin hem A/B hem de IUPAC (1-18) adlandırma sistemindeki yerlerini ve özel grup isimlerini eşleştirir. · Elementleri periyodik tablodaki konumlarına göre metal, ametal, yarı metal ve soy gaz (asal gaz) olarak sınıflandırarak temel özelliklerini karşılaştırır.

HATIRLAYALIM
  • Periyodik sistemde elementler artan atom numaralarına (proton sayılarına) göre 7 periyot ve 18 grupta dizilir.
  • Temel hâl diziliminde en büyük baş kuantum sayısı (n) periyodu, değerlik elektron sayısı ise grubu belirler.
  • 1A Alkali, 2A Toprak Alkali, 7A Halojen, 8A Soy gazdır; yarı metaller (B, Si, Ge) fiziksel olarak metale benzer.
1Eşleştirme

Görseldeki periyodik tablo gruplarını özel adları ve IUPAC grup numaralarıyla eşleştiriniz.

PERİYODİK TABLODA ÖZEL GRUP ADLARI VE BLOKLAR1A & 2A (s Bloğu)1A: Alkali Metaller2A: Toprak Alkali3A & 6A (p Bloğu)3A: Toprak Metalleri6A: Kalkojenler7A & 8A (p Bloğu)7A: Halojenler (17)8A: Soy Gazlar (18)B Grupları (d/f)d: Geçiş Metallerif: Lantanit / Aktinit
c1. 1A Grubu (IUPAC 1. Grup, H hariç)
b2. 2A Grubu (IUPAC 2. Grup)
a3. 7A Grubu (IUPAC 17. Grup)
a)Halojenler (Tuz oluşturanlar)
b)Toprak Alkali Metaller
c)Alkali Metaller
2Çoktan seçmeli

Görseldeki element sınıflarına göre yüzeyleri parlak veya mat olabilen, işlenebilen ve elektronik devrelerde kullanılan sınıf hangisidir?

ELEMENTLERİN SINIFLANDIRILMASI VE ÖZELLİKLERİMetallerParlak, işlenir, iletirBileşikte yalnız (+)AmetallerMat, kırılgan, yalıtkanBileşikte (+) veya (-)Yarı MetallerB, Si, Ge, As, Sb, TeFiziksel metal, kimyasal ametalSoy Gazlar (8A)He, Ne, Ar, Kr, XeMonoatomik, kararlı gaz
  1. ASoy gazlar (He, Ne, Ar)
  2. BYarı metaller (B, Si, Ge)
  3. CAlkali metaller (Li, Na, K)
  4. DHalojenler (F, Cl, Br, I)
3Tabloyu tamamla

Verilen nötr atomların temel hâl elektron diziliminden periyot, grup ve blok bilgilerini tabloda tamamlayınız.

Element ve Elektron DizilimiPeriyot ve BlokGrup (A/B ve IUPAC)
12Mg : 1s2 2s2 2p6 3s23. Periyot — s bloğu2A Grubu (IUPAC 2. Grup)
17Cl : 1s2 2s2 2p6 3s2 3p53. Periyot — p bloğu7A Grubu (IUPAC 17. Grup)
20Ca : [Ar] 4s24. Periyot — s bloğu2A Grubu (IUPAC 2. Grup)
4Çoktan seçmeli

Görseldeki yer bulma kuralına göre temel hâl elektron dizilimi 1s2 2s2 2p6 3s2 3p3 olan 15P elementinin yeri nedir?

ELEKTRON DİZİLİMİNDEN YER BULMA (15P ÖRNEĞİ)1. Adım: Temel Hâl Dizilimi15P: 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^3En büyük baş kuantum sayısı n = 3 -> 3. Periyot2. Adım: Grup ve Blok TespitiDeğerlik e^- = 2 + 3 = 5 -> 5A (IUPAC 15)Son orbital p olduğu için -> p bloğu
  1. A3. periyot, 3A grubu (IUPAC 13. grup), p bloğu
  2. B3. periyot, 5A grubu (IUPAC 15. grup), p bloğu
  3. C5. periyot, 3A grubu (IUPAC 3. grup), s bloğu
  4. D3. periyot, 5B grubu (IUPAC 5. grup), d bloğu
5Doğru mu, yanlış mı?

Modern periyodik sistemle ilgili aşağıdaki ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

MODERN PERİYODİK SİSTEMİN TEMEL YAPISISıralama ÖlçütüArtan atom numarası(Proton sayısı / Moseley)7 Yatay Periyot1. periyot: 2 element2. ve 3. periyot: 8 element18 Düşey Sütun8 tane A, 8 tane B8B grubu 3 sütundur
DY
Modern periyodik sistemde elementler artan atom kütlelerine göre sıralanmıştır.✓
Periyodik sistemin 1. periyodunda yalnız Hidrojen (1H) ve Helyum (2He) olmak üzere 2 element vardır.✓
B gruplarında (d bloğu) yer alan elementlerin tamamı geçiş metalleridir.✓
Metaller kendi aralarında elektron alışverişi yaparak iyonik bileşik oluşturur.✓
6Açık uçlu

Aynı grupta bulunan 11Na ve 19K elementlerinin kimyasal özelliklerinin benzer olmasının temel sebebini açıklayınız.

Her ikisinin de elektron dizilimi s1 ile biter; değerlik elektron sayıları (1) aynı olduğu için kimyasal özellikleri benzerdir.
7Sıralama

Nötr bir atomun atom numarasından periyodik tablodaki yerini belirleme adımlarını 1'den 4'e doğru sıralayınız.

PERİYODİK TABLODA YER BULMA ADIMLARI1. Elektron SayısıNötr atomdap^+ = e^- eşitliği2. Dizilimi Yaz1s^2 2s^2 2p^6...Aufbau sırasıyla3. Periyot (n)En büyük başkuantum sayısı4. Grup & BlokSon orbital -> BlokDeğerlik e^- -> Grup
  1. 3Dizilimdeki en büyük baş kuantum sayısından (n) periyot numarasını bulma
  2. 1Nötr atomun proton sayısına eşit olan elektron sayısını belirleme
  3. 2Aufbau kuralına göre temel hâl orbital elektron dizilimini yazma
  4. 4En son orbital türünden bloğunu ve değerlik elektron toplamından grup numarasını belirleme
8Çoktan seçmeli

Temel hâl elektron dizilimi 4s2 3d6 ile biten 26Fe (Demir) elementinin periyodu, bloğu ve grubu hangisidir?

B GRUBU (d BLOĞU) YER BULMA KURALI (26Fe)Dizilim ve Periyot26Fe : [Ar] 4s^2 3d^6En büyük n = 4 -> 4. Periyot, d bloğuGrup Numarası (ns + (n-1)d)Değerlik e^- = 2 + 6 = 8Toplam 8, 9, 10 ise -> 8B (IUPAC 8. grup)
  1. A4. periyot, d bloğu, 8B grubu (IUPAC 8. grup)
  2. B3. periyot, d bloğu, 6B grubu (IUPAC 6. grup)
  3. C4. periyot, p bloğu, 6A grubu (IUPAC 16. grup)
  4. D4. periyot, d bloğu, 6B grubu (IUPAC 16. grup)
9Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları kutudaki uygun kimya kavramlarıyla tamamlayınız.

grupmetallerkalkojenlerametaller
  1. Periyodik tabloda yatay sıralara periyot, 18 düşey sütuna ise grup adı verilir.
  2. 6A grubu (IUPAC 16. grup) elementlerinin özel adı kalkojenler (oksijen grubu) olarak bilinir.
  3. Oda koşullarında cıva (Hg) hariç tamamı katı olan ve bileşiklerinde yalnız (+) yük alan sınıf metaller sınıfıdır.
10Çoktan seçmeli

Atom numarası 2 olan Helyum (2He: 1s2) elementiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

ÖZEL İSTİSNA ELEMENTLER: 1H VE 2HeHidrojen (1H : 1s^1)1. Periyot, 1A grubu, s bloğu1A grubunda olmasına rağmen AMETALDİR!Helyum (2He : 1s^2)1. Periyot, 8A (18. grup), s bloğuDeğerlik e^-=2 olsa da SOY GAZDIR (2A değil!)
  1. A1. periyot, 8A grubunda (IUPAC 18. grup) yer alan bir soy gazdır.
  2. BTemel hâl dizilimi s orbitali ile bittiği için s bloğundadır.
  3. CDeğerlik elektronu 2 olduğu için 2A grubu toprak alkali metaldir.
  4. DOda koşullarında tek atomlu (monoatomik) gaz hâlinde bulunur.
11Şifreli kelime

İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak elektriği iyi ileten element sınıfını belirten şifreyi bulunuz.

Atom numarası 12 olan 3. periyot 2A grubu elementi (9 harf)MAGNEZYUM
Periyodik tabloda atom numarasına göre sıralanan saf madde (7 harf)ELEMENT
3A grubunun özel adı: ...... metalleri (6 harf)TOPRAK
Metallerin kendi aralarında eritilerek oluşturduğu homojen karışım (6 harf)ALAŞIM
7A grubunun özel adı: ......ler (10 harf)HALOJENLER

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: METAL

12Kısa cevap

1A grubunun ilk elementi olan Hidrojen (1H) neden alkali metallerle aynı grupta yer almasına rağmen metal değildir?

1A GRUBUNDA HİDROJEN VE ALKALİ METALLER1H (Hidrojen - Ametal)Oda koşullarında H2 moleküler gazdırElektron ortaklaşmasıyla kovalent bağ yapar3Li, 11Na, 19K (Alkali Metaller)Oda koşullarında yumuşak ve parlak katıdır1 elektron vererek daima +1 iyonu oluşturur
Değerlik elektron sayısı 1 (1s1) olduğu için 1A grubundadır; ancak elektron paylaşmaya yatkın bir ametaldir.