İçeriğe geç

9. sınıf · Türk Dili ve Edebiyatı · 4. hafta (5-9 Ekim 2026)

Yazma Süreci: Edebî Söyleyişin İnceliği ve Okuduğu Şiiri Betimleme Paragrafı Olarak Yazabilme: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
9. Sınıf · Türk Dili ve Edebiyatı · 4. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Yazma Süreci: Edebî Söyleyişin İnceliği ve Okuduğu Şiiri Betimleme Paragrafı Olarak Yazabilme

Edebî söyleyişin inceliğini yansıtmak için paragraf düzeyindeki bir yazısında hazırlık, planlama, taslak oluşturma ve düzeltme sürecini yönetir. · İncelenen edebî metinlerden edindiği zengin söz varlığını, imgeleri ve duyusal ayrıntıları kullanarak yazısına içerik oluşturur. · Okuduğu bir şiirin ana duygusunu, imgelerini ve mekân/varlık unsurlarını koruyarak şiiri sanatsal bir betimleme paragrafına dönüştürür.

HATIRLAYALIM
  • Yazma süreci basamakları: Hazırlık, planlama, taslak oluşturma, düzeltme/geliştirme ve paylaşma.
  • Şiirden betimlemeye dönüşüm: Dizenin ana duygusunu, imgelerini ve duyusal ayrıntılarını nesre aktarmaktır.
  • Betimleyici anlatım: Görme, işitme, dokunma duyularıyla varlıkların niteliklerini zihinde canlandırmaktır.
1Eşleştirme

Yazma sürecinin aşamalarını temel hedefleriyle eşleştiriniz.

HazırlıkTema ve amaç seçimiPlanlamaParagraf kurgusuTaslakİlk metni yazmaDüzeltmeİmla ve akıcılık
a1. Hazırlık
c2. Planlama
d3. Taslak Oluşturma
b4. Düzeltme ve Geliştirme
a)Konuyu, amacı, hedef kitleyi ve ana temayı belirleme
b)İmla, noktalama ve akıcılık kusurlarını giderme
c)Düşünceleri mantıksal bir sıraya dizip ana hatları kurma
d)Fikirleri cümlelere dökerek ilk metni kaleme alma
2Tabloyu tamamla

Yazma aşamalarını eylemler ve dikkat edilecek noktalara göre eşleştiriniz.

Aşama AdıTemel EylemDikkat Edilecek Nokta
HazırlıkTema ve amaç seçimiŞiirin ana duygusunu doğru kavrama
PlanlamaParagraf kurgusuGiriş, gelişme ve sonuç sırası kurma
Taslak YazımıDuyusal ayrıntılar katmaGörme, işitme ve koklama duyularını kullanma
DüzeltmeDil ve üslup kontrolüİmla, noktalama ve anlatım akıcılığı sağlama
3Çoktan seçmeli

Görseldeki yazma atölyesi panosuna göre okuduğu şiiri betimleme paragrafına dönüştüren öğrencinin hangisini yapması beklenmez?

ŞİİRDEN BETİMLEMEYE DÖNÜŞÜM ATÖLYESİŞiirin Ana Duygusu, İmgeleri ve Renkleri Nesre AktarılırDuyusal ayrıntılarla zenginleştirilmiş özgün tasvir paragrafı kurulur.
  1. AŞiirdeki duygu ve imgeleri nesir cümleleriyle canlandırmak
  2. BBeş duyuya hitap eden zengin ayrıntılara yer vermek
  3. CŞiirin ana temasından tamamen kopuk yeni bir konu yazmak
  4. DZengin söz varlığı ve edebî söyleyişten yararlanmak
4Kısa cevap

Varlıkların renk, biçim ve durumlarını okuyucunun zihninde resim çizer gibi canlandıran anlatım biçimi nedir?

BETİMLEYİCİ ANLATIM (TASVİR)Varlıkları okuyucunun zihninde resim çizer gibi canlandırma sanatıdır.Görme, işitme, koklama gibi duyusal ayrıntılar ve niteleme sıfatları kullanılır.
Betimleyici anlatım (tasvir) adı verilir.
5Açık uçlu

Yazma sürecinde düzeltme (revizyon) basamağının metnin kalitesine katkısını açıklayınız.

Anlatım bozukluklarını ve yazım hatalarını giderip akıcılığı artırır.
6Doğru mu, yanlış mı?

Yazma süreci ve betimlemeyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

DurulukGereksiz sözcük yokAkıcılıkTakılmadan okumaAçıklıkTek ve net anlamÖzgünlükYazara has üslup
DY
Yazma sürecinde ilk taslak metin kontrol edilmeden hemen yayımlanmalıdır.✓
Şiirdeki imgeler betimleme paragrafında duyusal ayrıntılarla genişletilebilir.✓
Edebî söyleyişte kelimelerin çağrışım gücünden ve yan anlamlarından yararlanılır.✓
Planlama basamağında metnin imla kuralları son defa denetlenir.✓
7Sıralama

Görselde verilen bir şiiri betimleme paragrafına dönüştürme basamaklarını sıraya diziniz.

1. OkumaŞiiri ve temayı anla2. PlanMekân ve imgeyi seç3. TaslakDuyusal tasviri yaz4. Düzeltmeİmla ve akıcılığı sına
  1. 4Taslağı imla, anlatım ve üslup bakımından gözden geçirip tamamlama
  2. 1Şiiri dikkatle okuyup ana duyguyu ve imgeleri tespit etme
  3. 2Şiirdeki mekân, renk ve varlık unsurlarını planlama
  4. 3Duyusal ayrıntılarla zenginleştirilmiş taslak paragrafı yazma
8Çoktan seçmeli

Görseldeki paragrafta yer alan 'Güneşin son kızıl ışıkları, sarp kayalıkların ardındaki durgun gölün sularına altın bir tül gibi seriliyordu.' cümlesinde hangi anlatım biçimi ağır basmaktadır?

EDEBÎ TASVİR KESİTİ · GÜN BATIMI"Güneşin son kızıl ışıkları, sarp kayalıkların ardına altın bir tül gibi seriliyordu."Görsel ayrıntılar ve benzetmelerle okuyucunun zihninde canlı manzara kurulur.
  1. ABetimleyici anlatım
  2. BTartışmacı anlatım
  3. CAçıklayıcı anlatım
  4. DDestansı anlatım
9Kısa cevap

Bir yazıda anlatımı zenginleştirmek için görme, işitme gibi beş duyu organıyla algılanabilen detaylara yer vermeye ne denir?

Duyusal ayrıntılar adı verilir.
10Eşleştirme

Metnin anlatım ilkelerini tanımlarıyla eşleştiriniz.

DurulukGereksiz sözcüksüzlükAkıcılıkRitmik ses uyumuAçıklıkTek anlamlılıkÖzgünlükYazara has söyleyiş
b1. Duruluk
a2. Akıcılık
c3. Açıklık
d4. Özgünlük
a)Cümlelerin ses ve ritim bakımından pürüzsüz okunması
b)Metinde gereksiz sözcüklere ve tekrarlara yer vermeme
c)Metinden herkesin aynı ve net anlamı çıkarması
d)Anlatımın taklit olmayıp yazara has izler taşıması
11Doğru mu, yanlış mı?

Edebî söyleyiş ve tasvirle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

DY
Betimleme paragraflarında niteleme sıfatları sıkça kullanılır.✓
İyi bir yazı ilk taslakta hemen kusursuz yazılır, düzeltmeye gerek kalmaz.✓
Şiirin duygusunu koruyarak nesre aktarmak sanatsal duyarlılık gerektirir.✓
Özgünlük, başkalarının kalıp ifadelerini aynen tekrar etmektir.✓
12Şifreli kelime

İpuçlarına karşılık gelen edebî terimi bulunuz.

Varlıkları duyularla algılanan nitelikleriyle zihinde resmetme sanatı (5 Harf).BETİM

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: B