Yazma Süreci: Okuduğu Şiiri Betimleme Paragrafı Olarak Yazabilme ve Yazma Sürecini Değerlendirme
Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı betimleme yazısında planlama, anlatım biçimi ve düşünceyi geliştirme yollarına ilişkin kuralları uygular. · Okuduğu şiirdeki imgeleri, duyusal ayrıntıları ve atmosferi koruyarak şiiri özgün bir betimleme paragrafına dönüştürür. · Yapısını incelikle ördüğü yazısına yönelik yazma sürecini içerik, dil-anlatım ve paydaş görüşleri doğrultusunda değerlendirerek özgün yazar kimliğini geliştirir.
- Şiiri betimleme paragrafına dönüştürürken dizeler aynen kopyalanmaz; imgeler ve atmosfer özgün düzyazı cümleleriyle yeniden kurgulanır.
- Açıklayıcı betimleme nesnel bilgi verirken, şiirden dönüştürülen metinlerde öznel ve estetik izlenimsel (sanatsal) betimleme kullanılır.
- Yazma süreci sonunda öz değerlendirme ve paydaş (öğretmen/akran) geri bildirimleriyle redaksiyon yapılarak özgün yazar kimliği geliştirilir.
Betimleme türlerini ve yazma süreci kavramlarını açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Betimleme yazımı ve değerlendirme süreciyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Sıfat tamlamalarında son niteleme sıfatı ile nitelediği isim arasına virgül konmaz. | ✓ | |
| Betimleme paragrafında yalnızca görme duyusuna ait ayrıntılar kullanılabilir. | ✓ | |
| Öğretmen ve akran (paydaş) geri bildirimleri metnin redaksiyonuna katkı sağlar. | ✓ | |
| İzlenimsel betimlemede eksiltili cümlelerin sonuna üç nokta (...) konulabilir. | ✓ |
Görseldeki dönüşüm ilkelerine göre okuduğu bir şiiri betimleme paragrafına aktaran öğrencinin hangisini yapması yanlıştır?
- AŞiirdeki dizeleri değiştirmeden yan yana yazıp nokta koymak
- BŞiirdeki mekân, zaman ve imgeleri belirleyerek plan kurmak
- CGörme, işitme ve koklama duyularına seslenen sıfatlar seçmek
- DDikkat çekici bir giriş cümlesiyle atmosferi hissettirmek
Betimleme paragrafı ile öyküleme (hikâye etme) paragrafı arasındaki temel fark nedir?
Betimleme paragrafında kullanılan duyusal ayrıntıları ve anlatım araçlarını örnekleriyle tamamlayınız.
| Anlatım Unsuru | İşlevi / Türü | Metinden Örnek İfade |
|---|---|---|
| Görme ve Koklama Duyusu | Çoklu duyusal canlandırma | Mor salkımların baygın kokusu ve kızıl ufuk |
| Benzetme (Teşbih) | Soyutu somutla görünür kılma | Altın bir tül gibi serilen akşam güneşi |
| Kişileştirme (Teşhis) | Doğaya insani nitelik verme | Yılların yorgunluğunu taşıyan bilge ahşap evler |
| Fiziksel Portre | Kişinin dış görünüş tasviri | Çatık kaşları, ağarmış saçları ve dalgın bakışları |
Görseldeki şiirden betimleme paragrafına dönüşüm ve değerlendirme sürecini sıraya diziniz.
- 4Öz ve paydaş değerlendirmesiyle metni düzeltip (redaksiyon) paylaşma
- 1Şiiri çözümleyerek temayı, atmosferi ve duyusal imgeleri belirleme
- 2Sıralama düzenini (genelden özele / dıştan içe) seçip taslak plan kurma
- 3Sıfatlar, söz sanatları ve çoklu duyularla izlenimsel paragrafı yazma
Görseldeki "Yağmurun yıkadığı taş kaldırımlardan yükselen ıslak toprak kokusuna uzaktan gelen nal sesleri karışıyordu."
- AGörme — Koklama — İşitme
- BYalnızca Görme
- CTatma — Dokunma
- DYalnızca İşitme
Betimleme paragrafı ve yazım-noktalama kurallarıyla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| "Dar, taşlı, yosunlu sokaklar" tamlamasında eş görevli sıfatlar arasına virgül konur. | ✓ | |
| Şiirden dönüştürülen edebî betimlemede istatistiksel grafikler ve tanık gösterme esastır. | ✓ | |
| Karşılaştırma ve benzetme, betimleme paragrafında kullanılan düşünceyi geliştirme yollarıdır. | ✓ | |
| Yazma süreci ilk taslağın kaleme alınmasıyla biter, değerlendirmeye gerek yoktur. | ✓ |
"Akşam, yine akşam, yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam!" dizelerini iki cümlelik izlenimsel bir betimlemeye dönüştürünüz.
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki edebiyat kavramlarıyla tamamlayınız.
- Paragraftaki cümlelerin anlamca birbirini tamamlamasına bağdaşıklık denir.
- Geri bildirimler doğrultusunda ilk taslağı yeniden düzenleyip düzeltmeye redaksiyon denir.
- Bir insanın dış görünüşünün veya karakterinin sözcüklerle resmedilmesine portre denir.
Dereceli puanlama anahtarındaki (rubrik) değerlendirme ölçütlerini açıklamalarıyla eşleştiriniz.
İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TRSİ