Muhatabını İkna Etmek İçin Söyleyiş İnceliklerine Yer Veren Konuşma ve Yazma Uygulamaları, Etkili İletişim ve Üslup
Deneme ve mülakat metinlerinden edindiği estetik birikimle, hedef kitleye ve kullanım alanına uygun ikna edici bir konuşma içeriği tasarlar (TDE3.2). · Konuşma ve yazma sürecinde düşünceyi geliştirme yollarını, açık ve örtük iletileri, bağdaşıklık ögelerini ve iyi bir anlatımın niteliklerini uygular (TDE3.3). · Diksiyon, telaffuz, vurgu, tonlama, beden dili ve mekân kullanımını etkin biçimde yönetir; geri bildirimler doğrultusunda konuşma sürecini değerlendirir (TDE3.4).
- İkna edici konuşmada güvenilirlik (ethos), duygusal etki (pathos) ve mantıksal kanıt (logos) birlikte çalışır.
- Düşünceyi geliştirme yolları (tanık gösterme, sayısal veri, örneklendirme) ve bağdaşıklık anlatımı güçlendirir.
- Açıklık, duruluk, yalınlık ve akıcılık anlatım ilkeleridir; diksiyon, vurgu, tonlama ve beden dili iknayı tamamlar.
Görseldeki ikna edici konuşma ve anlatım kavramlarını açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Etkili konuşma ve yazma süreciyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.
| D | Y | |
| Konuşma içeriği hazırlanırken hedef kitlenin yaşı, eğitim düzeyi ve beklentileri dikkate alınır. | ✓ | |
| Süslü, sanatlı ve anlaşılması güç sözcüklerle dolu bir konuşma 'yalınlık' ilkesine uygundur. | ✓ | |
| Tekdüze (monoton) bir ses tonu yerine anlama uygun vurgu ve tonlama dinleyiciyi canlı tutar. | ✓ | |
| İkna sürecinde iletişim etiğine, millî ve manevi değerlere özen gösterilmelidir. | ✓ |
Görseldeki dilin işlevlerine göre dinleyicide tutum ve davranış değişikliği oluşturup onu ikna etmeyi amaçlayan işlev hangisidir?
- AAlıcıyı harekete geçirme işlevi
- BDil ötesi (üstdil) işlevi
- CKanalı kontrol işlevi
- DYalnızca sanatsal (şiirsel) işlev
Bir konuşmacının 'TÜİK verilerine göre kitap okuma oranımız son yılda %18 arttı.' demesi hangi düşünceyi geliştirme yoludur?
- ABenzetme
- BSayısal verilerden yararlanma
- CSoyutlama
- DÖyküleme
İyi bir anlatımın niteliklerini (ilkelerini) ve kaçınılması gereken anlatım kusurlarını tabloda tamamlayınız.
| Anlatım İlkesi | Temel Özelliği | Önlediği Kusur |
|---|---|---|
| Açıklık | Anlamın tek, net ve tartışmasız olması | Anlam bulanıklığını ve ikili anlamı önler |
| Duruluk | Cümlede gereksiz sözcük veya ek bulunmaması | Eş anlamlı sözcük tekrarını önler |
| Akıcılık | Sözcüklerin kolayca telaffuz edilip okunması | Ses kakofonisini ve söyleyiş güçlüğünü önler |
Muhatabını ikna etmeyi amaçlayan hazırlıklı bir konuşmanın uygulama aşamalarını 1'den 4'e doğru sıralayınız.
- 3Gelişme bölümünde düşünceyi geliştirme yolları ve bağdaşıklık ögeleriyle tezi savunma
- 2Çarpıcı bir soru, vecize veya anekdotla dinleyicinin dikkatini çeken bir giriş yapma
- 4Sonuç bölümünde ana iletiyi özetleyip etkileyici bir çağrıyla konuşmayı tamamlama ve değerlendirme
- 1Amacı ve hedef kitleyi belirleyip güvenilir kaynaklardan kanıt ve görsel materyal toplama
Metin veya konuşmada düşüncelerin kendi içinde çelişmeden mantıksal bir bütün oluşturmasına ne ad verilir?
- ABağlaşıklık (Tutarlılık)
- BBoğumlama (Artikülasyon)
- CÖrtük ileti
- DMonotonluk (Tekdüze söyleyiş)
Aşağıdakilerden hangisi konuşmacının sesini ve beden dilini yönetirken dikkat etmesi gereken ilkelerden biridir?
- AKelimeleri yerel ağızdan arındırıp standart Türkçeyle boğumlamak
- BKonuşma boyunca yalnızca not kâğıdına bakıp göz temasından kaçınmak
- CSözlerle ilgisi olmayan aşırı ve abartılı el-kol hareketleri yapmak
- DTüm konuşmayı aynı ses yüksekliğinde ve hiç duraksamadan tamamlamak
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki uygun edebiyat ve iletişim kavramlarıyla tamamlayınız.
- Sözün az kelimeyle derin ve yoğun anlamlar taşıması özelliğine özlük (vecizlik) denir.
- Yazarın veya konuşmacının başkasına benzemeyen kendine has anlatım tarzına üslup denir.
- Seslerin, hecelerin ve kelimelerin doğru ve net çıkarılmasına boğumlama (telaffuz) adı verilir.
İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak konuşmacının kendine has söyleyiş tarzını belirten şifreyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ÜSLUP
Bir konuşmada 'açık ileti' ile 'örtük ileti' arasındaki temel fark nedir? Kısaca açıklayınız.
Okulunuzda 'Dijital Bağımlılıkla Mücadele' konulu ikna edici bir konuşma yapacak olsanız ethos, pathos ve logos'u nasıl kullanırsınız?