İçeriğe geç
KPSS · Matematik · Ortak temel

Temel kavramlar

Tam sayılar, işlem önceliği, tek–çift sayılar, ardışık sayılar ve basamak değeriyle sağlam bir başlangıç yap.

6 çözümlü örnek10 özgün soruÇözümlü geri bildirim
01 · ÖĞREN

Konu anlatımı

01

Rakam, sayı ve tam sayı

Rakamlar 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9’dur. Sayılar bu rakamlarla yazılır. Örneğin 47 bir sayıdır; yazımında 4 ve 7 rakamları kullanılır.

Doğal sayılar 0’dan başlar. Tam sayılar negatif tam sayıları, sıfırı ve pozitif tam sayıları kapsar. Sıfır ne pozitif ne negatiftir. Sıfırdan büyük tam sayılar pozitif, küçük olanlar negatiftir.

02

İşareti ve değişimi birlikte oku

Pozitif ve negatif sayılar, seçilen başlangıca göre iki farklı yönü gösterebilir. Bir miktardaki artış toplama, azalış çıkarma ile modellenebilir.

Örneğin bir oyunda 9 puanı olan oyuncu 14 puan kaybederse puanı 9 − 14 = −5 olur. Sonra 6 puan kazanırsa −5 + 6 = 1 puana ulaşır. Negatif sonuç, işlemin yanlış olduğu anlamına gelmez.

03

İşlem önceliğini koru

Önce parantez içi, sonra üslü işlemler yapılır. Ardından çarpma ve bölme, en son toplama ve çıkarma gelir. Aynı öncelikteki işlemler soldan sağa uygulanır.

24 ÷ 6 × 2 = 4 × 2 = 8’dir. Çarpma bölmeden önce yapılmaz; ikisi aynı önceliktedir. Negatif tabanın üssünü yazarken paranteze dikkat et: (−3)² = 9, −3² = −9.

04

Tek–çift için genel gösterimi kullan

n bir tam sayı olmak üzere çift sayılar 2n, tek sayılar 2n + 1 biçiminde gösterilebilir. Sıfır da çifttir; çünkü 0 = 2 × 0’dır.

İki çiftin ve iki tekin toplamı çifttir; bir tekle bir çiftin toplamı tektir. Çarpanlardan biri çiftse çarpım çift olur. İki tek sayının çarpımı tektir. Bu kurallar negatif tam sayılar için de geçerlidir.

05

Ardışık sayıları tek değişkenle yaz

Ardışık tam sayılar n, n + 1, n + 2; ardışık çift veya ardışık tek sayılar n, n + 2, n + 4 biçiminde yazılabilir. İkinci gösterimde n’nin çift mi tek mi olduğu koşula göre seçilir.

Üç ardışık tam sayıyı ortadaki x olacak biçimde x − 1, x, x + 1 diye yazarsan toplam 3x olur. Ardışık tek sayılarda aynı yöntem x − 2, x, x + 2 biçimindedir.

06

Basamak değerini açık yaz

İki basamaklı AB sayısının değeri 10A + B’dir. Burada A, 1’den 9’a; B, 0’dan 9’a kadar bir rakamdır. AB gösterimi A × B çarpımı değildir.

Rakamları farklı iki basamaklı bir sayıda rakamların yerlerini değiştirmek sayıyı değiştirir. AB − BA = (10A + B) − (10B + A) = 9(A − B) olur. BA da iki basamaklıysa B’nin sıfır olamayacağını ayrıca kontrol et.

02 · UYGULA

Çözümlü örnekler

Önce kendin yanıtla, sonra çözümle karşılaştır.

Çözümlü örnek 01

−7, −2, 0, 4 ve 11 sayılarından kaç tanesi negatif olmayan tam sayıdır?

Çözümü göster

0, 4 ve 11 negatif değildir; toplam 3 sayı vardır. “Pozitif” denilseydi sıfır sayılmaz ve cevap 2 olurdu.

Çözümlü örnek 02

Bir puan çizelgesinde başlangıç değeri −6’dır. Önce 10 eklenip sonra 7 çıkarılıyor. Son değer nedir?

Çözümü göster

−6 + 10 = 4; ardından 4 − 7 = −3 bulunur. Artış ve azalışlar gerçekleşme sırasıyla uygulanır.

Çözümlü örnek 03

18 − 2 × (7 − 3) işleminin sonucu nedir?

Çözümü göster

Önce 7 − 3 = 4, sonra 2 × 4 = 8 hesaplanır. Sonuç 18 − 8 = 10’dur. 18 − 2 işlemini önce yapmak işlem önceliğini bozar.

Çözümlü örnek 04

a ve b tek tam sayılardır. a + b ile a × b’nin tek–çift durumları nedir?

Çözümü göster

a = 2m + 1, b = 2n + 1 yazılır. Toplam 2(m + n + 1) olduğu için çifttir. Çarpım 2(2mn + m + n) + 1 biçiminde olduğundan tektir.

Çözümlü örnek 05

Üç ardışık çift tam sayının toplamı 54’tür. En küçük sayı nedir?

Çözümü göster

Sayılar x − 2, x ve x + 2 olsun. Toplam 3x = 54 olduğundan x = 18’dir. Sayılar 16, 18 ve 20; en küçük sayı 16’dır.

Çözümlü örnek 06

İki basamaklı AB sayısında A + B = 10 ve A − B = 4’tür. AB kaçtır?

Çözümü göster

İki eşitlik toplanınca 2A = 14, buradan A = 7 bulunur. B = 3’tür. Sayı 10 × 7 + 3 = 73 olur; rakamların çarpımı olan 21 cevap değildir.

03 · KENDİNİ DENE

10 soruluk konu testi

Her sorunun bir doğru cevabı var. Testi bitirince doğru, yanlış ve boş cevaplarını açıklamalarıyla görebilirsin.

Süresiz0 / 10 yanıtlandı

Süreli çalışmada sayaç bitince test değerlendirilir. Bu süre seçimi alıştırma içindir.

Test soruları
Soru 01 · Sayı türleri · TemelBir sayı kartı takımında −4, −1, 0, 3 ve 8 yazılı beş kart var. Yalnız pozitif tam sayı yazan kartlar seçiliyor. Kaç kart seçilir?
Soru 02 · İşaret ve işlem · TemelBir oyunda 14 puanı bulunan oyuncu bir turda 19 puan kaybediyor, sonraki turda 8 puan kazanıyor. Son puanı kaçtır?
Soru 03 · İşlem önceliği · Temel−3 × (4 − 7) + 2 × 5 işleminin sonucu kaçtır?
Soru 04 · Tek–çift · Pekiştirmen bir tam sayıdır. Aşağıdaki ifadelerden hangisinin değeri n’nin bütün tam sayı değerleri için tektir?
Soru 05 · Ardışık sayılar · PekiştirmeBir etkinlikte art arda gelen üç tek sıra numarasının toplamı 81’dir. Bu numaraların en büyüğü kaçtır?
Soru 06 · Basamak değeri · PekiştirmeAB iki basamaklı bir sayıdır. A = B + 3 ve A + B = 11 olduğuna göre AB kaçtır?
Soru 07 · İşlem önceliği · Pekiştirme48 ÷ 4 × 2 − 5 işleminin sonucu kaçtır?
Soru 08 · Tek–çift · İleria ve b tam sayıları için a + b tek, a × b çift olduğuna göre hangi yargı kesinlikle doğrudur?
Soru 09 · Ardışık sayılar · İleriBir depoda art arda gelen dört tam sayı ile numaralanmış rafların numaraları toplamı 62’dir. Son iki rafın numaraları toplamı kaçtır?
Soru 10 · Basamak değeri · İleriAB ve BA iki basamaklı sayılardır. AB − BA = 36 olduğuna göre AB’nin alabileceği en küçük değer kaçtır?

Kaynak ve kapsam

Genel Yetenek kapsamı için ÖSYM’nin 2026 kılavuzları esas alınmıştır. Konu anlatımları ve sorular Ders Kutusu tarafından özgün hazırlanmıştır. Bu modül ortak temel çalışmasıdır; tam sınav denemesi değildir.

Kapsam kontrolü: 2 Ekim 2026. Sınav koşullarında kendi düzeyinizin güncel kılavuzunu izleyin.