Fotosentez Reaksiyonlarının İşleyiş Modeli ve Fotosentez Hızını Etkileyen Faktörler
BİY.10.1.2. Fotosentez reaksiyonlarıyla ilgili bilimsel model oluşturabilme
- Ağır oksijen izotopu (¹⁸O) deneyleriyle fotosentezde atmosfere verilen oksijenin kaynağının karbondioksit değil, su olduğu kanıtlanmıştır.
- Calvin döngüsünde 3 karbonlu PGAL üretilir; PGAL'den glikoz, fruktoz, amino asit, yağ asidi, gliserol ve organik bazlar sentezlenir.
- Engelmann deneyinde ipliksi alg ve aerobik bakteriler kullanılarak mor ve kırmızı ışıkta fotosentezin en hızlı gerçekleştiği gösterilmiştir.
Fotosentez araştırmalarını bilimsel sonuçlarıyla eşleştiriniz.
Engelmann deneyinde aerobik bakterilerin en çok mor ve kırmızı ışık bantlarında toplanmasının nedeni nedir?
Ağır oksijenli su (H₂¹⁸O) ile beslenen bir su bitkisinin fotosentezinde ¹⁸O izotopuna nerede rastlanır?
Fotosentezde atmosfere salınan oksijen gazının karbondioksit yerine sudan geldiğini ispatlayan deneyde hangi yöntem kullanılmıştır?
- AAğır oksijen izotopu (¹⁸O) ile işaretleme yöntemi
- BYapraktaki nişastayı lügol damlatarak boyama yöntemi
- CIşık filtresiyle yaprağın yarısını kapatma yöntemi
- DKlorofili alkol banyosunda ısıtarak çıkarma yöntemi
Fotosentez biyokimyası ve etkileyen faktörlerle ilgili ifadeleri değerlendiriniz.
| D | Y | |
| Calvin döngüsünde oluşan PGAL molekülü diğer organik monomerlerin öncüsüdür. | ✓ | |
| Bitki köklerinden azot tuzu almadan PGAL'den doğrudan amino asit sentezleyebilir. | ✓ | |
| Kloroplast tilakoit zarlarında fotoliz reaksiyonunu gerçekleştiren enzimler yer alır. | ✓ | |
| Yapraktaki stoma sayısı ve kütikula kalınlığı çevresel değil genetik faktördür. | ✓ |
Işık şiddeti sabitken CO₂ derişimi sürekli artırılsa bile fotosentez hızı neden bir süre sonra sabitlenir?
Aşağıdaki tabloda PGAL molekülünden sentezlenen organik bileşikleri tamamlayınız.
| Organik Ürün | Kullanılan Temel Öncü | Azot Tuzu Gereksinimi | Görevi / İşlevi |
|---|---|---|---|
| Glikoz | PGAL | Gerekmez (Azotsuz) | Hücresel solunum yakıtı |
| Amino asit | PGAL | Zorunlu (Azotlu) | Protein sentezi yapıtaşı |
| Yağ asidi | PGAL | Gerekmez (Azotsuz) | Hücre zarı ve depo lipit |
| Adenin bazı | PGAL | Zorunlu (Azotlu) | ATP ve nükleik asit yapısı |
Çevresel faktörleri fotosentez hızı üzerindeki etkileriyle eşleştiriniz.
Fotosentez faktörleri ve deneysel kanıtlarla ilgili hükümleri işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Klorofilin yapısında magnezyum (Mg) atomu ve azot atomları bulunur. | ✓ | |
| Demir (Fe) klorofilin sentezinde enzim kofaktörü olarak zorunludur. | ✓ | |
| Su oranı %15'in altına düştüğünde enzimler durduğu için fotosentez sıfırlanır. | ✓ | |
| Engelmann deneyinde yeşil ışık bölgesinde bakteriler devasa koloniler kurmuştur. | ✓ |
Engelmann deneyinin uygulanış basamaklarını mantıksal olarak sıralayınız.
- 2Işık tayfını cam lam üzerindeki yeşil ipliksi alg (Spirogyra) üzerine düşürme
- 3Ortama oksijen seven (aerobik) hareketli bakteri süspansiyonu ekleme
- 1Prizmadan geçirilen beyaz ışığı farklı dalga boylarına (renklere) ayırma
- 4Bakterilerin en yoğun kümelendiği mor-mavi ve kırmızı ışık alanlarını saptama
Aşağıdakilerden hangisi bir bitkide fotosentez hızını doğrudan etkileyen kalıtsal (genetik / iç) faktörlerden biridir?
- AOrtamdaki karbondioksit derişimi
- BYapraktaki kloroplast ve stoma sayısı
- CTopraktaki çözünmüş mineral miktarı
- DIşığın dalga boyu ve şiddet düzeyi
İpuçlarından yararlanarak kavramları yazınız. Numaralı kutulardan 'ENGEL' kelimesini bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: ENGEL