Sabit Hızlı Hareket (Parçalı Hareket Grafikleri, İki Hareketlinin Karşılaşması ve Grafik Dönüşümleri)
FİZ.10.1.1. Yatay doğrultuda sabit hızlı hareket ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme · Parçalı sabit hızlı hareketlerde konum-zaman ve hız-zaman grafiklerini yorumlayabilme · Aynı ya da zıt yönde sabit hızla hareket eden iki cismin karşılaşma süresi ile aralarındaki uzaklığı hesaplayabilme · Konum-zaman ve hız-zaman grafikleri arasında çift yönlü dönüşüm yapabilme
- Konum-zaman (x-t) grafiğinin eğimi hareketlinin hızını verir; eğim pozitifse ileri, negatifse geriye doğru hareketi gösterir.
- Hız-zaman (v-t) grafiğinin zaman ekseniyle sınırladığı alan yer değiştirmeyi (Δx = v · t) verir; sabit hızda ivme sıfırdır.
- Aralarında d mesafe bulunan iki araç birbirine doğru sabit hızlarla hareket ederse karşılaşma süresi t = d / (v₁ + v₂) olur.
Hareket grafiklerinin temel matematiksel özelliklerini anlamlarıyla eşleştiriniz.
Sabit hızlı hareket ve grafiklerle ilgili ifadeleri doğru/yanlış olarak işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Konum-zaman grafiğinin zaman eksenine paralel olduğu aralıklarda hız sıfırdır. | ✓ | |
| Zıt yönde giden iki hareketli için karşılaşma süresi hızların farkına bölünerek bulunur. | ✓ | |
| v-t diyagramında yatay eksenin alt tarafında sınırlanan bölge eksi yöndeki konum değişimini simgeler. | ✓ | |
| Sabit hızlı hareket yapan bir cismin ivmesi zamanla düzenli olarak artış gösterir. | ✓ |
Birbirine doğru sırasıyla 20 m/s ve 30 m/s sabit hızlarla koşan iki sporcu arasındaki başlangıç mesafesi 500 m olduğuna göre bu sporcular kaç saniye sonra karşılaşır?
- A10
- B25
- C15
- D50
Görseldeki yatay sürtünmesiz rayda v = 15 m/s değişmeyen süratle kayan deney kızağının 4 saniyelik net konum farkını hesaplayınız.
Aşağıdaki tabloda parçalı hareket yapan bir aracın değerlerini tamamlayınız.
| Zaman Aralığı (s) | Hız (m/s) | Süre (s) | Yer Değiştirme (m) |
|---|---|---|---|
| 0 - 4 | +10 | 4 | +40 |
| 4 - 6 | 0 (Duruyor) | 2 | 0 |
| 6 - 10 | -5 | 4 | -20 |
| Toplam (0 - 10) | Değişken | 10 | +20 |
Konum-zaman (x-t) grafiğinden hız-zaman (v-t) grafiği çizme adımlarını sıraya koyunuz.
- 2Her zaman aralığı için v = Δx / Δt formülüyle eğimi (hızı) hesaplama
- 3Hızın pozitif, negatif veya sıfır olma durumuna göre işaretini belirleme
- 1Konum-zaman grafiğindeki farklı eğimli zaman aralıklarını tespit etme
- 4Hesaplanan sabit hız değerlerini hız-zaman ekseninde yatay doğrularla çizme
Fiziksel hareket büyüklüklerini SI birimleriyle eşleştiriniz.
Doğrusal hareket kavramlarıyla ilgili hükümleri değerlendiriniz.
| D | Y | |
| Alınan yol skaler, yer değiştirme ise yönlü (vektörel) bir büyüklüktür. | ✓ | |
| Doğrusal bir yolda sabit süratle ilerleyen cismin hız vektörü sürekli değişir. | ✓ | |
| Bir hareketli başladığı konuma geri dönerse net yer değiştirmesi sıfır olur. | ✓ | |
| Konum-zaman grafiğindeki doğrunun eğimi arttıkça cismin sürati azalır. | ✓ |
Aynı yönde giden iki araçtan arkadakinin hızı 25 m/s, öndekinin hızı 15 m/s'dir. Aralarındaki mesafe 100 m olduğuna göre arkadaki araç öndekine kaç saniyede yetişir?
- A20
- B10
- C5
- D25
Hız-zaman grafiğinde t = 0 anında v = -12 m/s olan araç 5 saniyede kaç metre yer değiştirir?
İpuçlarından yararlanarak fizik kavramlarını yazınız. Numaralı kutulardan 'KONUM' kelimesini bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: KONUM
Bir hareketlinin aldığı yol ile yer değiştirmesi hangi durumda büyüklükçe birbirine eşit olur?