İçeriğe geç

10. sınıf · Fizik · 3. hafta (28 Eylül - 2 Ekim 2026)

Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket: İvme ve Hız Değişimi İlişkisi: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
10. Sınıf · Fizik · 3. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Bir Boyutta Sabit İvmeli Hareket: İvme ve Hız Değişimi İlişkisi

FİZ.10.1.2. İvme ve hız değişimi arasındaki ilişkiye yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme

HATIRLAYALIM
  • İvme (a), birim zamandaki hız değişimidir (a = Δv / Δt); hız vektörü ile ivme vektörü aynı yönlüyse cisim hızlanır, zıt yönlüyse yavaşlar.
  • Sabit ivmeli harekette hız-zaman (v-t) grafiği eğik bir doğrudur; grafiğin eğimi ivmeyi, altındaki alan ise yer değiştirmeyi verir.
  • Durgun halden sabit a ivmesiyle hızlanan cismin eşit zaman aralıklarında aldığı yollar x, 3x, 5x, 7x... (tek sayılar kuralı) oranındadır.
1Eşleştirme

İvmeli hareket grafiklerinin geometrik anlamlarını eşleştiriniz.

v-t Eğimiİvmeyi (a = Δv/Δt) verirv-t AlanıYer değiştirmeyi (Δx) verirPozitif İvmeHız vektörü yönünde artışNegatif İvmeTers yönde yavaşlama / hızlanma
d1. v-t grafiğinde eğim
c2. a-t grafiğinde alan
b3. v-t grafiğinde alan
a4. v ve a aynı işaretli
a)Cismin hızlanan hareket yaptığını gösterir
b)Cismin yer değiştirmesini (Δx) verir
c)Cismin hız değişimini (Δv) verir
d)Hareketlinin ivmesini (a) verir
2Sıralama

İvme-zaman grafiğinden konum-zaman grafiğini elde etme basamaklarını sıraya koyunuz.

İVME-ZAMAN GRAFİĞİNDEN HIZ DEĞİŞİMİNE GEÇİŞa = 4t = 5 sAlan = a · t = 4 · 5 = 20 m/s (Δv)
  1. 3Elde edilen hız değerleriyle hız-zaman (v-t) grafiğini çizme
  2. 2İlk hız değerine hız değişimlerini ekleyerek her anın anlık hızını saptama
  3. 1İvme-zaman grafiğindeki alanları hesaplayarak her aralıktaki hız değişimlerini (Δv) bulma
  4. 4Hız-zaman grafiğinin altındaki alanlardan yer değiştirmeleri bularak x-t eğrisini çizme
3Çoktan seçmeli

Durgun halden harekete başlayan bir araç a = 4 m/s² sabit ivmeyle düzgün hızlandığına göre 5 saniye sonundaki hızı kaç m/s olur?

DÜZGÜN HIZLANAN HAREKET VE İVME HESABIt = 0 (v₀ = 0)t = 4 s (v = 20 m/s)a = (20 - 0) / 4 = 5 m/s²Δx = 1/2 · a · t² = 1/2 · 5 · 16 = 40 m
  1. A20
  2. B40
  3. C10
  4. D50
4Kısa cevap

Hız vektörü pozitif yönde iken ivme vektörü negatif yönde olan bir cismin hareketi nasıldır?

HIZ-ZAMAN (v-t) GRAFİĞİNDE ALAN = YER DEĞİŞTİRME20t = 4 sAlan = (20 · 4)/2 = 40 m
Cisim pozitif yönde düzgün yavaşlayan hareket yapar.
5Tabloyu tamamla

Durgun halden a = 2 m/s² ivmeyle hızlanan bir cismin değer tablosundaki boşlukları tamamlayınız.

Zaman (s)Hız (m/s)O Aralıkta Alınan Yol (m)Toplam Yer Değiştirme (m)
1211
2434
3659
48716
6Doğru mu, yanlış mı?

Sabit ivmeli hareket yasalarıyla ilgili hükümleri değerlendiriniz.

DÜZGÜN YAVAŞLAYAN HAREKET VE FRENLEMEv₁ = 30 m/sv₂ = 0 (Durdu)Fren İvmesi: a = -6 m/s²Duruş Süresi: t = 30 / 6 = 5 s
DY
İvme-zaman grafiğinin zaman ekseniyle sınırladığı alan yer değiştirmeyi verir.✓
Durgun halden hızlanan cisim eşit t sürelerinde x, 3x, 5x yollarını alır.✓
Sabit hızlı hareket yapan cisimlerin ivmesi sıfıra eşittir.✓
İvme vektörel bir büyüklük olup SI sistemindeki birimi m/s² dir.✓
7Çoktan seçmeli

Durgun halden sabit ivmeyle hızlanan bir araç ilk t süresinde x kadar yol aldığına göre 3t anına kadar toplam kaç x yol alır?

HIZLANAN VE YAVAŞLAYAN HAREKET GRAFİKLERİHızlanan Hareket (v · a > 0)Hız ve ivme vektörleri aynı yönlüdürYavaşlayan Hareket (v · a < 0)Hız ve ivme vektörleri zıt yönlüdür
  1. A3
  2. B9
  3. C6
  4. D12
8Eşleştirme

Sabit ivmeli hareket formüllerini fiziksel durumlarıyla eşleştiriniz.

Konum (x)Metre (m)Zaman (t)Saniye (s)Hız (v)Metre/saniye (m/s)İvme (a)Metre/saniye² (m/s²)
d1. v = v₀ + a·t
a2. x = v₀·t + 1/2 a·t²
b3. v² = v₀² + 2·a·x
c4. a = Δv / Δt
a)Zamana bağlı konum denklemi
b)Zamansız hız denklemi
c)Ortalama ivme tanım bağıntısı
d)Zamana bağlı hız denklemi
9Kısa cevap

a = 6 m/s² sabit ivmeyle yavaşlayan bir araç durana kadar 3 saniye geçtiğine göre ilk hızı kaç m/s'dir?

v₀ = a · t = 6 · 3 = 18 m/s dir.
10Doğru mu, yanlış mı?

Doğrusal ivmeli hareketle ilgili yargıları işaretleyiniz.

DY
Bir cismin ivmesi pozitifse cisim kesinlikle hızlanmaktadır.✓
Eğer hareketli negatif yönde gidiyorsa pozitif ivme onu yavaşlatır.✓
Konum-zaman grafiğinde eğrinin parabolik olması hareketin ivmeli olduğunu gösterir.✓
Tek sayılar kuralı sadece ilk hızı sıfır olan sabit ivmeli hareketlerde geçerlidir.✓
11Şifreli kelime

İpuçlarından yararlanarak fizik kavramlarını yazınız. Numaralı kutulardan 'İVME' kelimesini bulunuz.

ANAHTAR KAVRAM ŞİFRE ŞERİDİ: İ - V - M - E1İ2V3M4E
Birim zamandaki hız değişimi vektörüİVME
SI sisteminde hız ve süratin sembolik harfiVEKTÖR
SI sisteminde yer değiştirme ve yolun temel uzunluk birimiMETRE
Hız-zaman grafiğinde doğrunun dikliğini belirten matematiksel oranEĞİM

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: İVME

12Açık uçlu

Bir hareketlinin sürati artarken ivmesi negatif işaretli olabilir mi? Açıklayınız.

Evet; hareketli negatif yönde hızlanıyorsa ivmesi de negatif olur.