İki Kategorik Değişkenli Veriler: İki Yönlü Sıklık Tabloları, Koşullu Göreli Sıklıklar ve Kümelenmiş/Yığılmış Sütun Grafikleriyle İlişki Analizi
İki kategorik değişken arasındaki ilişkililiği sorgulayan istatistiksel araştırma soruları oluşturur ve verileri iki yönlü sıklık tablosuyla özetler. · İki yönlü sıklık tablolarından yararlanarak marjinal (kenar), birleşik (ortak) ve satır/sütun koşullu göreli sıklıkları hesaplar. · Kümelenmiş ve %100 yığılmış sütun grafikleriyle görselleştirilen koşullu göreli sıklıkları karşılaştırarak iki kategorik değişken arasında ilişki olup olmadığına karar verir.
- İki kategorik değişkenin sıklıkları satır ve sütunlardan oluşan iki yönlü tabloyla özetlenir.
- Kenar toplamının genel toplama oranı marjinal; iç hücrenin genel toplama oranı birleşik sıklıktır.
- Koşullu göreli sıklıklar eşitse iki değişken bağımsızdır; farklıysa aralarında ilişki vardır.
Görseldeki iki yönlü sıklık tablosu ve göreli sıklık kavramlarını tanımlarıyla eşleştiriniz.
Görseldeki göreli sıklık ve bağımsızlık kurallarına göre ifadelerin Doğru (D) veya Yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
| D | Y | |
| Cinsiyet, kan grubu ve tercih edilen ulaşım türü kategorik (nitel) değişken örnekleridir. | ✓ | |
| Satır koşullu göreli sıklığı hesaplanırken iç hücre değeri genel toplama bölünür. | ✓ | |
| İki kategorik değişkenin koşullu göreli sıklıkları birbirine eşitse değişkenler arasında ilişki yoktur. | ✓ | |
| Bir satırdaki tüm koşullu göreli sıklıkların toplamı daima 2'ye (%200) eşittir. | ✓ |
Görseldeki 100 öğrencilik 'Sınıf Düzeyi - Kulüp Tercihi' tablosuna göre 10. sınıf öğrencisi olma koşuluyla Robotik kulübünü seçme koşullu göreli sıklığı kaçtır?
- A30100 = %30
- B3050 = %60
- C3060 = %50
- D50100 = %50
Cümlelerdeki boşlukları kutudaki uygun istatistik kavramlarıyla tamamlayınız.
- Sayısal büyüklük yerine nitelik veya grup bildiren değişkenlere kategorik değişken denir.
- Bir değişkenin belirli bir düzeyi sabit tutularak hesaplanan orana koşullu göreli sıklık denir.
- Koşullu göreli sıklıklar kategoriler arasında belirgin biçimde farklıysa değişkenler arasında ilişki vardır.
Görseldeki 200 kişilik tabloda 'Hem Egzersiz Yapan hem Düzenli Uyuyan' kişilerin birleşik (ortak) göreli sıklığı kaçtır?
- A90120 = %75
- B90200 = %45
- C120200 = %60
- D90110 = %90011
80 öğrencinin Yabancı Dil (İngilizce: 50, Almanca: 30) ve Kurs (Katılan / Katılmayan) tablosuna göre göreli sıklıkları tamamlayınız.
| İstenen Göreli Sıklık Türü | Oran Gösterimi | Yüzde (%) Değeri |
|---|---|---|
| İngilizce seçenlerin marjinal göreli sıklığı | 5080 | %62,5 |
| Hem Almanca seçip hem kursa katılan (12 kişi) birleşik sıklığı | 1280 | %15 |
| Almanca seçenler içinde kursa katılan (12 kişi) satır koşullu sıklığı | 1230 | %40 |
Görseldeki %100 yığılmış sütun grafiğinde A ve B gruplarının renk bölmeleri tamamen aynı hizada (%60'a %40) çıkmıştır. Bu durum iki değişken hakkında ne gösterir?
İki yönlü bir sıklık tablosunda A satırının toplamı 40, B satırının toplamı 60'tır. Değişkenlerin tamamen bağımsız olması için A satırında 1. sütun sıklığı 10 ise B satırında 1. sütun sıklığı kaç olmalıdır?
- A10
- B15
- C20
- D25
Görseldeki sıklık tablosunda grup mevcutları birbirinden çok farklı olduğunda (örneğin 1. grup 200 kişi, 2. grup 40 kişi) ilişki analizi için neden ham sıklıklar yerine koşullu göreli sıklıklar kullanılmalıdır?
Görseldeki iki kategorik değişken arasındaki ilişkiyi istatistiksel olarak analiz etme adımlarını 1'den 4'e kadar sıralayınız.
- 4Koşullu göreli sıklıkları %100 yığılmış grafikle karşılaştırarak ilişki kararı verme
- 1İki kategorik değişkeni içeren araştırma sorusunu oluşturup verileri toplama
- 2Gözlem sayılarını satır ve sütun toplamlarıyla iki yönlü sıklık tablosuna yerleştirme
- 3Açıklayıcı değişkene göre satır veya sütun koşullu göreli sıklıklarını hesaplama
Görseldeki 'Çalışma Yöntemi - Başarı Durumu' koşullu göreli sıklık grafiğine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AAralıklı tekrarda başarı (%80) çok daha yüksektir; ilişki vardır.
- BÇalışma yöntemi ile başarı arasında hiçbir ilişki yoktur.
- CSon gün çalışanların başarılı olma koşullu sıklığı %80'dir.
- DHer iki grupta da başarısız olma oranı birbirine eşittir.
İpuçlarından yararlanarak kavramları yazınız ve anahtar harflerle şifreyi bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: TABLO