İçeriğe geç

11. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 4. hafta (5-9 Ekim 2026)

Özgürlük, Sorumluluk ve Kader Algısı Üzerine Eleştirel Düşünme: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
11. Sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 4. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Özgürlük, Sorumluluk ve Kader Algısı Üzerine Eleştirel Düşünme

DKAB.11.1.2. İnsan, akıl, irade ve sorumluluk kavramları arasındaki ilişki hakkında eleştirel düşünebilme

HATIRLAYALIM
  • Tevekkül; hedefe ulaşmak için gerekli bütün maddi ve manevi tedbirleri aldıktan sonra Allah'a güvenip dayanmaktır.
  • Ömür, ecel, rızık ve sağlık Allah'ın yasalarına bağlıdır; insan iradesiyle sağlığını korumak ve helal rızık için çabalamakla mükelleftir.
  • Toplumda görülen 'kader mahkûmu' veya 'alın yazım buymuş' söylemleri, insanın kendi iradi kusurlarını kadere yükleyen hatalı yaklaşımlardır.
1Eşleştirme

Kaderle bağlantılı kavramları temel İslami anlamlarıyla eşleştiriniz.

11. TevekkülTedbir + Allah’a Güven22. Ecel & ÖmürDünya Hayatı Süresi33. Helal RızıkEmek ve Alın Teri44. Hür İradeSorumlu Tercih Gücü
c1. Tevekkül
a2. Ecel
d3. Rızık
b4. İrade
a)Her canlı varlık için takdir edilmiş olan dünyevi hayat süresinin sonu
b)Bireyin seçenekler arasında aklıyla serbestçe seçim yapabilme yeteneği
c)Gerekli her türlü tedbiri aldıktan sonra neticeyi Allah'a bırakıp güvenmek
d)Yüce Yaratıcı'nın canlıların yaşamını sürdürmesi için bahşettiği her türlü nimet
2Çoktan seçmeli

Hz. Ömer'in veba salgını çıkan Şam şehrine girmekten vazgeçmesi üzerine 'Allah'ın kaderinden mi kaçıyorsun?' diyenlere verdiği cevap hangisidir?

HZ. ÖMER: SALGIN HASTALIK VE KADER İLKESİSalgın RiskiŞam’da veba tehlikesiKarantina tedbiriGeri Dönüşİlahi hikmete uyumAkılcı idareKader HükmüKaderden kadere kaçışBilinçli tercih
  1. AVeba mikroplarının sadece savaş esirlerine bulaştığını söylemiştir
  2. BŞehirdeki ticaret mallarının fiyatlarının aşırı yükseldiğini belirtmiştir
  3. CAllah'ın bir kaderinden yine Allah'ın başka bir kaderine kaçtığını ifade etmiştir
  4. DSalgın hastalıkların yalnızca deniz kenarlarında etkili olduğunu vurgulamıştır
3Çoktan seçmeli

Tarlasını sürmeyen, sulamayan ve gübrelemeyen bir çiftçinin 'Kaderimde varsa mahsul çıkar' diyerek beklemesi hangi ilkeyle çelişir?

İSLAM’DA DOĞRU TEVEKKÜLÜN İKİ AŞAMASI1. Aşama: TedbirGerekli tüm sebeplere sarılmaÇalışma, gayret ve özen2. Aşama: TevekkülSonucu Allah’a havale etmeHuzur ve teslimiyet
  1. Aİslam'ın tedbiri ve çalışmayı emreden doğru tevekkül anlayışıyla
  2. BToprağın kimyasal ph dengesini koruma zorunluluğuyla
  3. CMiras hukukunda yer alan akrabalık paylaşımlarıyla
  4. DKöyden kente yapılan mevsimlik işçi göçü kurallarıyla
4Boşluk doldurma

Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.

TOPLUMDAKİ YANLIŞ KADER ALGISININ ELEŞTİRİSİKader MahkûmuSuçu kadere yüklemeKör TesadüfEvrendeki ölçüyü inkârPasif TembellikÇalışmadan rızık ummaAlın Yazısıİradeyi yok sayma
tevekkül
  1. İnsanın çalışıp çabalamadan, hiçbir tedbir almadan sonucu kadere yüklemesine halk arasında yaygın olan yanlış tevekkül anlayışı denir.
5Boşluk doldurma

Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.

emeğinin
  1. Kur'an-ı Kerim'de 'Gerçekten insan için kendi emeğinin karşılığından başka bir şey yoktur.' buyrulmaktadır.
6Çoktan seçmeli

İşlediği bir suçtan dolayı hapse giren bir kişinin kendisini 'kader mahkûmu' olarak nitelemesi Kur'an'ın insan tasavvuruyla neden bağdaşmaz?

  1. AHapishane kurallarının her ülkede farklı uygulanması sebebiyle
  2. Bİnsanın hür iradesiyle yaptığı tercihlerin sorumluluğunu bizzat taşıması sebebiyle
  3. CCeza hukukunun yalnızca mülkiyet davalarıyla ilgilenmesi sebebiyle
  4. DKader inancının sadece ibadetlerle sınırlı bir kavram olması sebebiyle
7Eşleştirme

Kader algısındaki yanılgıları doğru dini yaklaşımlarla örtüştürünüz.

KADER VE İRADE ANLAYIŞLARININ KARŞILAŞTIRILMASIGörüş Adıİnsanın KonumuAhlaki MesuliyetCebriye AnlayışıRüzgâr Önündeki Kuru YaprakSorumluluğu ReddetmeDoğru Ehl-i SünnetAkıl ve Cüz’î İrade SahibiEylemlerinden MesulMutezile YaklaşımıKendi Fiilini Tamamen YaratanKüllî İradeyi Sınırlama
c1. Pasif Tevekkül
b2. Aktif Tevekkül
a3. Cebriye Görüşü
d4. Ehl-i Sünnet
a)İnsanın rüzgâr önündeki kuru yaprak gibi iradesiz olduğunu savunmak
b)Tüm tedbirleri eksiksiz alıp takdiri Allah'a bırakmak
c)Çalışmadan, emek vermeden hazır rızık beklemek
d)İnsanın cüz'î iradesiyle tercihlerinden sorumlu olduğunu kabul etmek
8Çoktan seçmeli

Rızık kavramı hakkında hangisi İslam inancının ortaya koyduğu en temel ilkelerden biridir?

RIZIK VE EMEK İLİŞKİSİ İLKELERİ1. Helal KazançMeşru yoldan alın teri2. İsraftan KaçışNimetleri dengeli harcama3. PaylaşmaZekât ve infak şuuru4. Rezzak OlanYegâne rızık verici Allah
  1. ARızkı veren Allah'tır; ancak insan helal yoldan kazanmak için gayret göstermekle mükelleftir
  2. BRızık insanın hiçbir çabası olmadan gökten hazır paketler hâlinde indirilir
  3. CGayrimeşru yollarla elde edilen kazançlar da ibadet sayılan makbul rızıklardır
  4. DRızık temini yalnızca toplumdaki zengin sınıfın tekelinde olan bir durumdur
9Çoktan seçmeli

Bir dağcının gerekli güvenlik ekipmanlarını kuşanıp halatlarını kontrol ettikten sonra tırmanışa geçip dua etmesi hangi ahlaki kavrama örnektir?

TEDBİR VE TEVEKKÜL BÜTÜNLÜĞÜ MODELİMaddi TedbirlerGüvenlik kaskı ve ip kontrolüEğitim ve fiziksel hazırlıkManevi TevekkülHuzurla yola çıkış ve duaTakdire rıza gösterme
  1. AKaderi tamamen inkâr ederek sadece fizik kurallarına sığınmaya
  2. BTehlikeleri yok sayıp sonucun tesadüfen gelişmesini beklemeye
  3. CKendi iradesini hiçe sayıp dağdaki doğa güçlerine teslim olmaya
  4. DTedbir ile tevekkülü birleştiren bilinçli bir sorumluluk eylemine
10Çoktan seçmeli

Ecel ve ömür kavramları bağlamında sağlığı koruma yükümlülüğü değerlendirildiğinde hangisi doğrudur?

  1. AEcel vakti belli olduğu için sağlığa ve temizliğe dikkat etmeye gerek yoktur
  2. BBeden insana ilahi bir emanettir; koruyucu tedbirleri almak dini bir vazifedir
  3. Cİnsan kendi hayatına dilediği gibi son verme hürriyetine bütünüyle sahiptir
  4. DTıbbi tedavi aramak kader planına karşı gelmek anlamına gelen bir günahtır
11Boşluk doldurma

Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.

SORUMLU İNSANIN HAYAT DÖNGÜSÜİlke 1Bilinçli Akılİlke 2Hür İradeİlke 3Sorumlu Eylemİlke 4Hesap Bilinci
tevekkül
  1. Hz. Peygamber'in devesini salıverip tevekkül ettiğini söyleyen bedeviye 'Önce deveni bağla, sonra tevekkül et' buyurması tedbirin önemini gösterir.
12Açık uçlu

İslam'da doğru tevekkül anlayışının tembellikle bağdaşmamasının temel sebebini yazınız.

Çünkü tevekkül, gereken bütün sebeplere sarılıp tedbir aldıktan sonra güvenmektir.