İçeriğe geç

11. sınıf · Fizik · 1. hafta (14-18 Eylül 2026)

Serbest Düşmede Hız Değişimi ve İvme: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
11. Sınıf · Fizik · 1. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Serbest Düşmede Hız Değişimi ve İvme

FİZ.11.1.1. Serbest düşme hareketi yapan cisimlerin ivmesine yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme.

HATIRLAYALIM
  • Serbest düşme; hava sürtünmesinin ihmal edildiği ortamda yalnızca yer çekimi kuvveti etkisiyle ilk hızsız (v₀ = 0) bırakılan cismin düzgün hızlanan hareketidir.
  • Havasız ortamda düşen tüm cisimlerin ivmesi yer çekimi ivmesine (g ≈ 10 m/s²) eşittir; ivme cismin kütlesine, hacmine veya geometrisine bağlı değildir.
  • Serbest düşmede cisim her saniye hızını g kadar artırır (10 m/s, 20 m/s, 30 m/s...) ve ardışık eşit zaman aralıklarında katettiği yollar h, 3h, 5h, 7h oranlarını izler.
1Eşleştirme

Sol sütundaki serbest düşme kavramlarını sağ sütundaki fiziksel tanımlarıyla eşleştiriniz.

11. Başlangıçv0 = 0 (İlk hızsız)22. Anlık Hızv = g · t33. Düşülen Yolh = (1/2)·g·t²44. İvme Sabitia = g ≈ 10 m/s²
d1. Yer çekimi ivmesi (g)
a2. İlk hız (v0 = 0)
c3. Düşülen yol (h)
b4. Hız-zaman doğrusunun eğimi
a)Cismin harekete başladığı anda sahip olduğu başlangıç hızı
b)Hareketteki sabit yer çekimi ivmesinin sayısal değerini vermesi
c)t sürede 12·g·t2 bağıntısıyla katettiği düşey mesafe
d)Havasız ortamda serbest düşen cisimlerin birim zamandaki hız değişimi
2Çoktan seçmeli

Görseldeki havasız düşme tüpünde aynı yükseklikten serbest bırakılan m kütleli demir bilye ile 10m kütleli kurşun güllenin hareketiyle ilgili hangisi doğrudur?

HAVASIZ ORTAMDA SERBEST DÜŞME DENEYİm Kütleli Bilyeİvme: a = g = 10 m/s²Düşüş Süresi: t10m Kütleli Gülleİvme: a = g = 10 m/s²Düşüş Süresi: t (Aynı!)
  1. AKurşun gülle daha ağır olduğu için yere daha kısa sürede ulaşır.
  2. BHavasız ortamda ivmeleri eşit (g) olduğundan yere aynı anda ve aynı hızla çarparlar.
  3. CDemir bilye kütlesi küçük olduğu için yer çekiminden daha az etkilenip geç düşer.
  4. DKütlesi büyük olan cismin ivmesi kütleyle orantılı olarak 10 katına çıkar.
3Kısa cevap

Hava direncinin ihmal edildiği ortamda serbest bırakılan bir taş 3 saniye sonra yere ulaşıyorsa yere çarpma hızı kaç m/s'dir? (g = 10 m/s2)

3 SANİYELİK SERBEST DÜŞMEDE HIZ VE YOL ADIMLARIt = 1 sv = 10 m/s · h = 5 mt = 2 sv = 20 m/s · h = 20 mt = 3 sv = 30 m/s · h = 45 m
v = g·t = 10 · 3 = 30 m/s'dir.
4Doğru mu, yanlış mı?

Serbest düşme hareketine ilişkin ifadeleri Doğru (D) veya Yanlış (Y) olarak işaretleyiniz.

YER ÇEKİMİ İVMESİ VE SABİT DEĞERİYer Çekimi İvmesi (g)g ≈ 10 m/s² (Sabit)Yönü: Daima aşağıHız Değişimi (Δv)Δv = g · Δt = 10 m/sHer saniye 10 artar
DY
Havasız ortamda serbest bırakılan cismin ivmesi düşüş süresince sabit kalır.✓
Serbest düşen bir cismin hızı zamanın karesiyle orantılı olarak artış gösterir.✓
Serbest düşmede ardışık saniyelerde alınan yollar h, 3h, 5h kuralına uyar.✓
Cismin kütlesi iki katına çıkarılırsa yer çekimi ivmesi de iki katına çıkar.✓
5Kısa cevap

Serbest düşme yapan bir cismin hız-zaman grafiğinin altında kalan alan hangi fiziksel büyüklüğü verir?

Cismin düşerken aldığı yer değiştirmeyi (toplam yolu) verir.
6Tabloyu tamamla

Tabloda hava direncinin önemsiz olduğu ortamda serbest düşen bir cismin hareket verilerini inceleyerek boş hücreleri tamamlayınız. (g = 10 m/s2)

Zaman (s)Anlık Hız v (m/s)Düşülen Yol h (m)O Saniyedeki Yol
1. saniye sonu10 m/s5 m5 m (h)
2. saniye sonu20 m/s20 m15 m (3h)
3. saniye sonu30 m/s45 m25 m (5h)
4. saniye sonu40 m/s80 m35 m (7h)
7Sıralama

Hava direncinin ihmal edildiği ortamda serbest bırakılan bir cismin ilk 4 saniye içinde her bir saniyede aldığı yolları küçükten büyüğe sıralayınız.

EŞİT ZAMAN ARALIKLARINDA ALINAN DÜŞEY YOLLAR1. sn (0-1s)Alınan: 5 m (h)2. sn (1-2s)Alınan: 15 m (3h)3. sn (2-3s)Alınan: 25 m (5h)4. sn (3-4s)Alınan: 35 m (7h)
  1. 33. saniyede alınan düşey yol: 25 m (5h)
  2. 44. saniyede alınan düşey yol: 35 m (7h)
  3. 11. saniyede alınan düşey yol: 5 m (h)
  4. 22. saniyede alınan düşey yol: 15 m (3h)
8Şifreli kelime

İpuçlarındaki kavramları kutulara yazınız. Numaralı kutulardaki harflerle şifre kavramı bulunuz.

ŞİFRE KAVRAMI BULMA KUTULARIK1. HarfO2. HarfN3. HarfU4. HarfM5. Harf
Serbest düşmede cismin aşağı yönde ivmelenmesini sağlayan yer çekimi etkisiKUVVET
Ardışık saniyelerde alınan yollar arasındaki h, 3h, 5h sayısal ilişkisiORAN
Cisme etki eden yer çekimi kuvvetinin SI sistemindeki birimiNEWTON
Düşülen dikey mesafenin metre cinsinden ölçülen fiziksel boyutuUZUNLUK
Serbest düşmede alınan toplam yolun uluslararası standart birimiMETRE

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: KONUM

9Çoktan seçmeli

Görseldeki hız-zaman grafiğine göre, 0-4 saniye aralığında serbest düşen bir cismin katettiği toplam düşey yol kaç metredir? (g = 10 m/s2)

SERBEST DÜŞME HIZ-ZAMAN (v-t) GRAFİK ÖZETİEğim: İvme (a = g)Eğim = Δv / Δt = 10 m/s²Doğrusal artan hızAlan: Alınan Yol (h)0-4 s Alan = (4·40)/2 = 80 mToplam düşüş yolu
  1. A40 metre
  2. B60 metre
  3. C80 metre
  4. D100 metre
10Eşleştirme

Sol sütundaki serbest düşme durumlarını sağ sütundaki büyüklük değerleriyle eşleştiriniz. (g = 10 m/s2)

SÜRE - HIZ - YOL EŞLEŞTİRME VERİLERİt = 2 s Hız20 m/st = 2 s Yol20 metreh = 45 m Süre3 saniye1 s Hız Artışı10 m/s (g)
b1. 2 saniye düşen cismin anlık hızı
a2. 2 saniyede katettiği toplam düşey yol
d3. 45 metre yüksekten düşüş süresi
c4. Her saniyedeki hız artış miktarı
a)20 metre
b)20 m/s
c)10 m/s
d)3 saniye
11Doğru mu, yanlış mı?

Serbest düşmede ivme ve hız değişimine ilişkin yargıları Doğru (D) veya Yanlış (Y) olarak işaretleyiniz.

DY
Serbest düşme hareketi yapan cismin konum-zaman grafiği parabolik bir eğridir.✓
Hava direnci ihmal edildiğinde kuş tüyü ile kurşun bilye aynı yükseklikten aynı sürede düşer.✓
Serbest düşen cismin ivmesi yere yaklaşırken sürekli artar.✓
Cismin bırakıldığı anda hızı sıfır olsa bile yer çekimi ivmesi g'ye eşittir.✓
12Açık uçlu

Havasız ortamda serbest düşen bir cismin kütlesi neden yere düşme süresini etkilemez?

g = F/m bağıntısında m kütleleri sadeleştiği için ivme kütleden bağımsızdır.