İki Boyutta Sabit İvmeli Hareket: Yatay ve Eğik Atış Problemleri
FİZ.11.1.3. İki boyutta sabit ivmeli hareket ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme
- Yatay atışta yatay hız (V₀) hareket boyunca sabittir; düşeyde ise serbest düşme (h = 1/2 g.t²) gerçekleşir.
- Eğik atışta uçuş süresi düşey ilk hıza (V₀y = V₀.sinθ) bağlıdır: t_uçuş = 2.V₀y / g; maksimum yükseklik h_max = V₀y² / 2g.
- Yatay menzil X = V₀x . t_uçuş bağıntısıyla hesaplanır; sürtünmesiz ortamda 45° açıyla en büyük menzile ulaşılır.
Atış hareketlerindeki kinematik nicelikleri matematiksel bağıntılarıyla eşleştiriniz.
Hava sürtünmesinin ihmal edildiği bir ortamda aynı büyüklükteki V₀ hızıyla atılan iki cismin menzillerinin birbirine tam eşit olması için hangi şart sağlanmalıdır?
- AAtılış açılarının toplamının 180 dereceye eşit olması şartı
- BAtılış açılarının toplamının 90 dereceye (tümler açıya) eşit olması şartı
- CCisimlerin kütlelerinin birbirine kesinlikle eşit olması şartı
- DCisimlerin aynı anda serbest düşmeye bırakılması şartı
Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.
- Yatay atış hareketinde cismin atıldığı düşey doğrultudan yere çarptığı noktaya kadar yatayda aldığı mesafeye menzil denir.
Yerden 50 m/s hızla ve yatayla 53° açı yapacak şekilde fırlatılan bir cismin çıkabileceği maksimum yükseklik kaç metredir? (g = 10 m/s², sin53° = 0,8, cos53° = 0,6)
- A80 metre
- B45 metre
- C125 metre
- D180 metre
Görseldeki 80 metre yüksekliğindeki uçurumdan yatay 20 m/s hızla atılan cismin yere çarpma anındaki toplam hız büyüklüğü kaç m/s olur? (g = 10 m/s²)
- A20 m/s
- B30 m/s
- C20 m/s
- D50 m/s
Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.
- Eğik atış hareketinde cismin yerçekimi ivmesi etkisiyle düşey hızının sıfır olduğu en üst konuma tepe noktası denir.
Eğik atışta özel açı değerlerini ortaya çıkan kinematik sonuçlarla eşleyiniz.
Yerden 30 m/s ilk hızla yatayla 30° açı yapacak şekilde fırlatılan bir taş kaç saniye havada kalır? (g = 10 m/s², sin30° = 0,5)
- A1 saniye
- B2 saniye
- C3 saniye
- D6 saniye
Yatay atılan bir cismin ilk hızının artırılmasının yere düşme süresini neden etkilemediğini yazınız.
Hava direncinin olduğu gerçek bir ortamda atılan bir gülle ile sürtünmesiz model karşılaştırıldığında gerçek harekette hangi durum gözlenir?
- AUçuş süresi, çıkabileceği tepe noktası ve yatay menzil değeri daha küçük olur
- BMaksimum menzile ulaşmak için gereken fırlatma açısı kırk beş dereceden büyük olur
- CCismin yere çarpma anındaki kinetik enerjisi başlangıç enerjisinden daha büyük olur
- DGüllenin yatay hız bileşeni sürtünme nedeniyle hareket boyunca sürekli artar
Yatay atılan bir cismin ilk hızı V₀ iki katına çıkarıldığında uçuş süresi ve yatay menzili nasıl değişir?
- AUçuş süresi iki katına çıkar, menzili ise değişmez sabit kalır
- BUçuş süresi değişmez sabit kalır, yatay menzili iki katına çıkar
- CHem uçuş süresi hem yatay menzili aynı anda yarıya iner
- DUçuş süresi dört katına çıkarken yatay menzili sıfırlanır
Boş bırakılan yere uygun kavramı yazınız.
- Eğik atışta cismin tepe noktasında potansiyel enerjisi maksimum iken kinetik enerjisi sadece yatay hızından kaynaklanır.