İçeriğe geç

11. sınıf · Fizik · 9. hafta (9-13 Kasım 2026)

Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetlerinin Karşılaştırılması, Sürtünme Kuvveti–Uygulanan Kuvvet Grafiği ve Günlük Hayattaki Etkileri: çalışma kâğıdı

14 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
11. Sınıf · Fizik · 9. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Statik ve Kinetik Sürtünme Kuvvetlerinin Karşılaştırılması, Sürtünme Kuvveti–Uygulanan Kuvvet Grafiği ve Günlük Hayattaki Etkileri

Statik ve kinetik sürtünme kuvvetlerinin oluşma koşullarını, bağıntılarını ve katsayıları arasındaki ilişkiyi belirler. · Sürtünme kuvveti–uygulanan kuvvet grafiğinin statik bölgesini, eşik değerini ve kinetik bölgesini yorumlar. · İki sürtünme türünün benzerlik ve farklarını, günlük hayattaki olumlu ve olumsuz etkilerini karşılaştırır.

HATIRLAYALIM
  • Duran cisimde F ≤ fs,max oldukça fs = F'dir; eşik değeri fs,max = ks · N bağıntısıyla bulunur.
  • Kayan cisme hareket yönüne zıt, sabit büyüklükte fk = kk · N etki eder; aynı yüzey çiftinde ks > kk ve fs,max > fk'dir.
  • Sürtünme yüzeylerin cinsine ve dik tepki kuvvetine bağlıdır, temas alanına bağlı değildir; katsayılar birimsizdir.
1Çoktan seçmeli

Görselde yatay zeminde duran 6 kg kütleli sandığa 15 N büyüklüğünde yatay kuvvet uygulanmaktadır. Buna göre sandığa etki eden sürtünme kuvveti kaç N'dir?

6 kgF = 15 Nks = 0,4g = 10 m/s²
  1. A9
  2. B15
  3. C18
  4. D24
2Doğru mu, yanlış mı?

Sürtünme kuvvetleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

DY
Statik sürtünme kuvvetinin büyüklüğü her durumda ks · N'ye eşittir.✓
Kayan bir cisme etki eden sürtünme kuvveti, uygulanan kuvvet artsa da değişmez.✓
Sürtünme katsayılarının birimi newtondur.✓
Aynı yüzeyde cismi harekete geçirmek, hareketini sürdürmekten daha büyük kuvvet ister.✓
3Kısa cevap

Görseldeki 5 kg kütleli cisme 35 N yatay kuvvet uygulanıyor. Cisim harekete geçer mi? Sürtünme kuvvetini ve cismin ivmesini bulunuz.

5 kgF = 35 Nks = 0,6kk = 0,4g = 10 m/s²
N = 50 N, fs,max = 30 N < 35 N → hareket eder; fk = 0,4 · 50 = 20 N; a = 35 − 205 = 3 m/s2.
4Çoktan seçmeli

Durgun bir cisme sıfırdan başlayarak artırılan yatay F kuvveti uygulanıyor ve sürtünme kuvvetinin F'ye bağlı grafiği görseldeki gibi çiziliyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

fsürtünme (N)F (N)2418240durgunkayıyor
  1. AF = 10 N iken cisim durur ve sürtünme kuvveti 10 N'dir.
  2. BStatik sürtünme kuvvetinin alabileceği en büyük değer 24 N'dir.
  3. CF = 30 N iken cisme etki eden net kuvvet 6 N'dir.
  4. DCisim kayarken sürtünme kuvveti 18 N'de sabit kalır.
5Tabloyu tamamla

Statik ve kinetik sürtünme kuvvetlerini karşılaştıran tablodaki boşlukları doldurunuz.

ÖzellikStatik sürtünmeKinetik sürtünme
Etki ettiği cisimDurgun cisimKayan cisim
Büyüklüğü0 ile fs,max arasındaSabit
Bağıntıfs,max = ks · Nfk = kk · N
Temas alanına bağlılıkBağlı değilBağlı değil
6Sıralama

Durgun bir cisme sıfırdan başlayarak düzgün artırılan yatay kuvvet uygulandığında gerçekleşenleri oluş sırasına göre diziniz.

  1. 4Cisim kaymaya başlar, sürtünme bir miktar azalır.
  2. 1Uygulanan kuvvet kadar statik sürtünme oluşur.
  3. 3Sürtünme eşik değerine ulaşır, cisim harekete geçmek üzeredir.
  4. 5Kuvvet artsa da sürtünme sabit kalır.
  5. 2Kuvvet arttıkça statik sürtünme de aynı miktarda artar.
7Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları kutudaki uygun kavramlarla tamamlayınız. Kutudaki bir kavram kullanılmayacaktır.

45°dik tepkikinetikmaksimumyüzey alanına
  1. Yüzeyin cisme uyguladığı, yüzeye dik kuvvete dik tepki kuvveti denir.
  2. Cismin harekete geçmek üzere olduğu andaki sürtünme değeri maksimum statik sürtünme kuvvetidir.
  3. Grafiğin statik bölgesindeki doğru parçası yatay eksenle 45° açı yapar.
  4. Kayarak ilerleyen cismin hareketine karşı koyan kuvvet kinetik sürtünme kuvvetidir.
8Çoktan seçmeli

Görseldeki aynı tuğla, aynı zeminde I'de geniş, II'de dar yüzeyi üzerinde kaydırılmaktadır. Kinetik sürtünme kuvvetleri fI ve fII arasındaki ilişki nedir?

ItuğlaFIItuğlaF
  1. AfI > fII
  2. BfI = fII
  3. CfI < fII
  4. DF'nin büyüklüğüne göre değişir.
9Eşleştirme

Günlük hayattan durumları, sürtünmeyle ilgili açıklamalarıyla eşleştiriniz.

d1. ABS fren sistemi
a2. Kışın lastiğe zincir takılması
c3. Motor parçalarının yağlanması
b4. Çivinin duvarda durması
a)Yüzeyin pürüzlülüğünü artırarak tutunmayı artırır.
b)Duvar ile çivi arasındaki statik sürtünme sayesinde gerçekleşir.
c)Sürtünmeyi azaltarak aşınmayı ve ısınmayı önler.
d)Tekerleğin kilitlenip kaymasını önleyerek daha büyük olan statik sürtünmeden yararlanır.
10Çoktan seçmeli

Görseldeki 7 kg kütleli cisim 21 N yatay kuvvetle sabit hızla çekilmektedir. Buna göre cisim ile zemin arasındaki kinetik sürtünme katsayısı kaçtır?

7 kgF = 21 Nv = sabitg = 10 m/s²
  1. A0,2
  2. B0,3
  3. C0,4
  4. D0,7
11Çoktan seçmeli

Görselde aynı zeminde I'de 3 kg'lık blok tek başına, II'de üzerine 3 kg'lık başka bir blok konmuş olarak kaymaktadır. II'deki alt bloğa etki eden kinetik sürtünme, I'dekinin kaç katıdır?

I3 kgvII3 kg3 kgv
  1. A12
  2. B1
  3. C2
  4. D4
12Şifreli kelime

İpuçlarına uyan kavramları yazınız. Turuncu kutulardaki harfler, kinetik sürtünme kuvvetinin hareket boyunca nasıl kaldığını gösterecektir.

Hareketsiz bir cisimde ortaya çıkan sürtünmenin adı (6 harf)STATİK
Sürtünme kuvvetinin dik tepki kuvvetine oranı (7 harf)KATSAYI
Tekerleğin kilitlenmesini önleyen fren sistemi (3 harf)ABS
Kayarak ilerleyen bir cismi yavaşlatan sürtünmenin adı (7 harf)KİNETİK
Sürtünme için yüzeyler arasında gereken durum (5 harf)TEMAS

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: SABİT

13Açık uçlu

Kaygan yolda frene sert basılıp tekerlekler kilitlendiğinde araç daha uzun yolda durur. ABS'li aracın neden daha kısa yolda durduğunu sürtünme türleriyle açıklayınız.

Kilitlenen tekerlek kayar ve kinetik sürtünme etki eder. ABS tekerleği dönmeye devam ettirip statik sürtünmede tutar; fs,max > fk olduğundan durdurucu kuvvet büyür.
14Kısa cevap

Görseldeki grafiğin statik bölgesinde α açısı kaç derecedir? Bu açının yüzeyin sürtünme katsayısına bağlı olmamasının nedenini yazınız.

fsürtünme (N)F (N)3024300α
α = 45°; cisim dururken fs = F olduğundan eğim her yüzeyde 1'dir.