İçeriğe geç

11. sınıf · Kimya · 6. hafta (19-23 Ekim 2026)

Standart Oluşum Entalpileriyle Tepkime Entalpisinin Hesaplanması: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
11. Sınıf · Kimya · 6. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Standart Oluşum Entalpileriyle Tepkime Entalpisinin Hesaplanması

Standart molar oluşum entalpisi kavramını ve elementlerin standart koşullardaki referans entalpi değerlerini açıklar. · Kimyasal tepkimelerin standart tepkime entalpilerini, ürünlerin ve girenlerin standart oluşum entalpilerini kullanarak hesaplar. · Stokiyometrik katsayılar ve maddenin fiziksel hâlinin tepkime entalpisi üzerindeki etkisini yorumlar.

HATIRLAYALIM
  • Standart koşullarda (25 °C ve 1 atm) en kararlı fiziksel hâlinde ve allotropunda bulunan serbest elementlerin (O2(g), C(grafit), Fe(k)) oluşum entalpisi sıfırdır (ΔH°f = 0).
  • 1 mol bileşiğin kendi kararlı elementlerinden sentezlenmesi sırasındaki ısı değişimine standart molar oluşum entalpisi (ΔH°f) denir.
  • Standart tepkime entalpisi ΔH°tepkime = Σ n.ΔH°f(Ürünler) - Σ m.ΔH°f(Girenler) bağıntısıyla hesaplanır.
1Eşleştirme

Termokimyasal kavramları ve referans değerleri doğru karşılıklarıyla eşleştiriniz.

Standart Şart25 °C ve 1 atmMolar Oluşum1 mol sentez ısısıKararlı ElementΔH°_f = 0 kJ/molTepkime ΔH°Ürünler - Girenler
c1. 25 °C (298 K) ve 1 atm
d2. Standart Molar Oluşum Entalpisi
b3. O2(g), H2(g), C(grafit), Br2(s)
a4. Σ ΔH°f(Ürünler) - Σ ΔH°f(Girenler)
a)Standart tepkime entalpisini (ΔH°tepkime) veren temel bağıntı
b)Standart oluşum entalpisi sıfır (ΔH°f = 0) kabul edilen elementler
c)Termokimyada kabul edilen standart ölçüm koşulları
d)1 mol bileşiğin kararlı elementlerinden oluşmasındaki ısı değişimi
2Doğru mu, yanlış mı?

Standart oluşum ve tepkime entalpileriyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

C(grafit) = 0C(elmas) != 0Katsayı EtkisiMol sayısıyla çarpılırFiziksel HâlGaz > Sıvı > KatıΔH° < 0Ekzotermik tepkime
DY
Standart koşullarda C(grafit) için ΔH°f = 0 iken, allotropu olan C(elmas) için ΔH°f sıfırdan farklıdır.✓
N2(g) + 3H2(g) -> 2NH3(g) tepkimesinde ΔH° = -92 kJ ise NH3(g)'nin molar oluşum entalpisi -46 kJ/mol'dür.✓
Aynı bileşiğin katı, sıvı ve gaz hâllerinin standart molar oluşum entalpileri birbirine eşittir.✓
Ürünlerin oluşum entalpileri toplamı girenlerinkinden küçükse tepkime ekzotermiktir (ΔH° < 0).✓
3Çoktan seçmeli

Görseldeki oluşum entalpisi değerlerine göre CH4(g) + 2O2(g) -> CO2(g) + 2H2O(s) tepkimesinin standart entalpi değişimi (ΔH°) kaç kJ'dür?

CH4(g) + 2O2(g) -> CO2(g) + 2H2O(s) ENTALPİ HESABIGirenler: CH4 = -75, O2 = 0Σ ΔH°_f(Giren) = -75 kJÜrünler: CO2 = -394, H2O = -286Σ ΔH°_f(Ürün) = -966 kJ
  1. A-891
  2. B-605
  3. C+891
  4. D-1041
4Kısa cevap

CO(g) + 12O2(g) -> CO2(g) tepkimesinde 1 mol CO2(g) oluşmasına rağmen bu tepkimenin entalpisi neden CO2'nin standart molar oluşum entalpisi değildir?

STANDART MOLAR OLUŞUM ENTALPİSİ (ΔH°_f) ŞARTLARI1) 1 mol bileşik oluşmalı 2) Girenler en kararlı serbest element olmalı!CO(g) + 1/2 O2(g) -> CO2(g) tepkimesinde CO bileşik olduğundan oluşum entalpisi değildir.
Çünkü girenlerdeki CO(g) kararlı bir element değil bir.
5Tabloyu tamamla

Verilen tepkime ve standart oluşum entalpisi verilerine göre tabloyu tamamlayınız.

Kimyasal Tepkime veya MaddeVerilen Entalpi Bilgisiİstenen Termokimyasal Değer
C(grafit) + O2(g) -> CO2(g)ΔH°_f[CO2(g)] = -394 kJ/molTepkime entalpisi ΔH° = -394 kJ
N2(g) + 3H2(g) -> 2NH3(g)ΔH°_tepkime = -92 kJΔH°_f[NH3(g)] = -46 kJ/mol
2SO2(g) + O2(g) -> 2SO3(g)SO2: -297, SO3: -396 kJ/molTepkime entalpisi ΔH° = -198 kJ
H2O(s) -> H2O(g) dönüşümüSıvıdan gaza geçiş ısı alırΔH°_f[H2O(g)] > ΔH°_f[H2O(s)]
6Sıralama

Görseldeki standart oluşum entalpilerini kullanarak belirli kütledeki maddenin tepkimesinden açığa çıkan ısıyı bulma adımlarını sıraya diziniz.

1. Element = 0Denklemi denkleştir2. Katsayı Çarpn.Ürün ve m.Giren3. Farkı AlÜrünler - Girenler4. Mol Orantısın = m/MA ile ısı bul
  1. 3ΔH°tepkime = Σ ΔH°f(Ürünler) - Σ ΔH°f(Girenler) formülüyle standart tepkime entalpisini bulma
  2. 1Tepkime denklemini denkleştirerek serbest kararlı elementlerin oluşum entalpisi yerine sıfır (0) yazma
  3. 4Verilen madde kütlesini mole (n = mMA) çevirip stokiyometrik orantıyla açığa çıkan ısıyı hesaplama
  4. 2Ürünlerin ve girenlerin ΔH°f değerlerini denklemdeki mol katsayılarıyla ayrı ayrı çarpıp toplama
7Eşleştirme

Maddeleri ve tepkime türlerini termokimyasal özellikleriyle eşleştiriniz.

Fe(k), Hg(s)Kararlı element = 0H2O(s): -286Molar oluşum ısısıΔH° > 0Endotermik (Ürün>Giren)Yanma Entalpisi1 mol + O2 tepkimesi
b1. Fe(k), Na(k) ve Hg(s)
a2. ΔH°f[H2O(s)] = -286 kJ/mol
c3. Endotermik Tepkime (ΔH° > 0)
d4. Molar Yanma Entalpisi
a)1 mol sıvı su oluşurken 286 kJ ısı açığa çıktığını gösteren değer
b)25 °C ve 1 atm'de ΔH°f = 0 kJ/mol olan kararlı metaller
c)Ürünlerin toplam oluşum entalpisinin girenlerinkinden büyük olduğu tepkime
d)1 mol maddenin O2(g) ile tamamen yanması sırasındaki ısı değişimi
8Doğru mu, yanlış mı?

Termokimyasal hesaplamalarla ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

DY
Termokimyada standart koşullar 0 °C sıcaklık ve 1 atm basınç (NŞA) olarak alınır.✓
Tepkime denklemi hangi katsayıyla çarpılırsa tepkime entalpisi (ΔH°) de aynı sayıyla çarpılır.✓
H+(suda) + OH-(suda) -> H2O(s) tepkimesinin ΔH° değeri suyun molar oluşum entalpisidir.✓
Suyun gaz hâlinin oluşum entalpisi (-242 kJ/mol), sıvı hâlininkinden (-286 kJ/mol) daha büyüktür.✓
9Çoktan seçmeli

Görseldeki koşullara göre aşağıdaki tepkimelerden hangisinin standart entalpi değişimi (ΔH°) doğrudan ürünün standart molar oluşum entalpisine (ΔH°f) eşittir?

STANDART MOLAR OLUŞUM DENKLEMİ SEÇİMİDoğru Örnek: C(grafit, k) + 2H2(g) -> CH4(g) (1 mol ürün, kararlı elementler)Bileşiklerden başlayan veya 1 molden farklı ürün içeren denklemler ΔH°_f vermez.
  1. AC(grafit, k) + 2H2(g) -> CH4(g)
  2. BCO(g) + 12O2(g) -> CO2(g)
  3. C2H2(g) + O2(g) -> 2H2O(s)
  4. DCaO(k) + CO2(g) -> CaCO3(k)
10Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kavramlarla tamamlayınız.

KARARLI ELEMENTLER, ALLOTROPLAR VE İŞARET KURALIBr2(s): Sıfır · O2(g) = 0 iken O3(ozon) != 0 · Açığa çıkan ısı (+)ΔH° = -400 kJ demek '400 kJ ısı açığa çıkar' demektir.
açığaozonelmassıfır
  1. Standart koşullarda bromun en kararlı fiziksel hâli olan Br2(s) sıvısının oluşum entalpisi sıfır kabul edilir.
  2. Oksijenin O2(g) allotropunun oluşum entalpisi sıfır iken ozon (O3) gazının oluşum entalpisi sıfırdan farklıdır.
  3. Bir tepkimede ΔH° = -400 kJ ise tepkime sırasında ortama +400 kJ ısı açığa çıkar.
11Şifreli kelime

İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.

6,02 x 1023 tanecik içeren madde miktarı birimi (3 harf)MOL
Oksijenin oluşum entalpisi sıfırdan farklı olan O3 formundaki allotropu (4 harf)OZON
Sabit basınçta gerçekleşen tepkimedeki ısı değişimi, H (7 harf)ENTALPİ
Karbon elementinin standart oluşum entalpisi sıfır kabul edilen en kararlı allotropu (6 harf)GRAFİT
Tepkime sonunda oluşan yeni maddeler (7 harf)ÜRÜNLER

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: MOLAR

12Açık uçlu

CaCO3(k) -> CaO(k) + CO2(g) tepkimesinde ΔH° = +178 kJ, ΔH°f[CaO] = -635 ve ΔH°f[CO2] = -394 kJ/mol ise ΔH°f[CaCO3] kaç kJ/mol'dür?

ΔH° = [(-635) + (-394)] - ΔH°_f(CaCO3) = +178 => -1029.