İçeriğe geç

11. sınıf · Tarih · 5. hafta (12-16 Ekim 2026)

Pasarofça Antlaşması ve Lale Devri'nin Devlet ve Toplum Hayatına Etkileri (TAR.11.1.2): çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
11. Sınıf · Tarih · 5. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Pasarofça Antlaşması ve Lale Devri'nin Devlet ve Toplum Hayatına Etkileri (TAR.11.1.2)

TAR.11.1.2. Lale Devri'nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme. · Pasarofça Antlaşması'nın (1718) Osmanlı dış politikasında yarattığı değişimi ve geçici elçiliklerin önemini açıklar. · Lale Devri'nde matbaa, kültür, mimari, sağlık ve sanayi alanlarında yapılan yenilikleri ve Patrona Halil İsyanı'nın nedenlerini analiz eder.

HATIRLAYALIM
  • 1718 Pasarofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti Batı'nın askeri ve teknik üstünlüğünü kabul ederek barış siyasetine yönelmiştir.
  • Yirmi Sekiz Çelebi Mehmed Efendi'nin Paris elçiliği ve Sefaretnamesi Batı kurumlarının tanınmasında öncü rol oynamıştır.
  • İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi'nin gayretleriyle ilk sivil Osmanlı matbaası kurularak din dışı eserler basılmıştır.
1Eşleştirme

Lale Devri'nde gerçekleştirilen ilkleri ve yenilikleri alanlarıyla eşleştiriniz.

Matbaa (1727) İ. Müteferrika Din dışı eser Vankulu Lugatı Elçilikler 28 Çelebi Mehmed Paris Sefareti Batı’yı Tanıma İtfaiye Tulumbacılar Yangın timi Yeniçeri erleri Sağlık & Sanayi Çiçek aşısı Yalova kâğıt Tekfur çinisi
b1. İlk Sivil Matbaa
a2. Geçici Elçilikler
c3. Tulumbacılar Ocağı
a)Yirmi Sekiz Çelebi Mehmed Efendi Paris'e gönderilerek Batı kurumları incelenmiştir.
b)İbrahim Müteferrika ve Sait Efendi tarafından kurularak din dışı eserler basılmıştır.
c)Yeniçerilerden seçilen erlerle ilk kez organize bir itfaiye teşkilatı kurulmuştur.
2Çoktan seçmeli

Yirmi Sekiz Çelebi Mehmed Efendi'nin kaleme aldığı 'Paris Sefaretnamesi' Osmanlı ıslahat tarihi açısından neden bir dönüm noktasıdır?

PARİS SEFARET- NAMESİ 1720 - 1721 Raporlanan Alanlar • Barok ve Rokoko mimarisi • Rasathane ve askeri kışlalar • Şehir bahçeleri & matbaalar Yazar: 28 Çelebi Mehmed Efendi
  1. AFransa Krallığı ile Avusturya'ya karşı kalıcı bir askeri ittifak belgesi.
  2. BAvrupa'daki bilimsel icatların Osmanlı medreselerinde okutulmasını kesin.
  3. CBatı'nın teknik, mimari, şehircilik ve eğitim kurumlarını ilk kez somut.
  4. DOsmanlı maliyesinin bütünüyle Fransız tüccarlarının denetimine verilmesini.
3Açık uçlu

Lale Devri'nde açılan geçici elçiliklerin Osmanlı diplomasisine en temel katkısı neydi?

Avrupa'daki siyasi ve teknik gelişmeleri yerinde.
4Çoktan seçmeli

1718 Pasarofça Antlaşması'nın imzalanması Osmanlı Devleti'nin dış politikasında nasıl bir kırılma yaratmıştır?

Önceki Siyaset (1699 Öncesi) • Fetih ve Gaza anlayışı • Batı’yı kendinden aşağı görme • Sürekli sefer politikası Pasarofça Sonrası (1718) • Barışı koruma ve savunma • Batı üstünlüğünü kabul • Diplomatik temsilcilikler
  1. ABatı'nın askeri üstünlüğü kabul edilmiş ve fetih yerine barışı koruma.
  2. BAvrupa devletleriyle tüm diplomatik temaslar kesilerek sınır kapıları.
  3. CKuzey Afrika eyaletleri üzerindeki Osmanlı egemenliğinden tamamen feragat.
  4. DDonanma faaliyetleri sonlandırılarak sadece kara ordusunun tüfek üretimine.
5Boşluk doldurma

Lale Devri ıslahatlarına ait aşağıdaki cümlelerde boşlukları uygun kavramla tamamlayınız.

Kâğıt Baskı İlk Osmanlı Matbaası Yıl: 1727 İstanbul Kurucu: İ. Müteferrika Hattatlar korundu, yalnız bilimsel basıldı.
MatbaaSefaretnamePasarofça
  1. Lale Devri'ni başlatan barış antlaşması 1718 yılında imzalanan Pasarofça_ Antlaşması'dır.
  2. Yurt dışına gönderilen elçilerin gözlemlerini raporladıkları esere Sefaretname_ adı verilir.
  3. Kültür hayatında devrim yaratan ilk Osmanlı sivil Matbaa_ tesisi 1727'de kurulmuştur.
6Çoktan seçmeli

Osmanlı matbaasında dini eserlerin basımının yasaklanarak yalnızca sözlük ve tarih kitaplarının basılması neyi amaçlamıştır?

  1. AHalkın dini kitaplara ulaşmasını zorlaştırarak saray kütüphanelerinin.
  2. BGeçimini el yazması eserlerle sağlayan kalabalık hattat esnafının.
  3. CYabancı dillerde yazılmış felsefi eserlerin tercüme edilmesini tamamen.
  4. DYalova'daki kâğıt fabrikasının yetersiz hammadde kapasitesini yabancı.
7Eşleştirme

Lale Devri'nin önde gelen tarihi şahsiyetlerini üstlendikleri rollerle eşleştiriniz.

III. Ahmed Padişah Kültür ve sanat hamisi Damat İbrahim Sadrazam Barış diplomasisi mimarı Nedim Divan Şairi Lirik şarkılar ve zevk tasviri Levni Minyatür Ustası Surname-i Vehbi tasvirleri
c1. III. Ahmed
a2. Nevşehirli Damat İbrahim
b3. Nedim
a)Barış siyasetini yürüten ve kültür reformlarına öncülük eden sadrazamdır.
b)Dönemin neşeli saray ve köşk hayatını şiirlerinde lirik dille işleyen divan şairidir.
c)Lale Devri boyunca tahtta kalarak yenilikleri destekleyen Osmanlı padişahıdır.
8Çoktan seçmeli

İbrahim Müteferrika Matbaası'nda basılan ilk Türkçe eserin adı ve içeriği nedir?

Matbaada Basılan İlk Kitap (1729) VANKULU LUGATI (2 Cilt) Sıhâh-ı Cevherî Tercümesi - Mehmet Vankulu Efendi
  1. AVankulu Lugatı adıyla bilinen ve iki ciltten oluşan Arapça-Türkçe.
  2. BKatip Çelebi'nin kaleme aldığı ve coğrafi keşifleri tanıtan Cihannüma adlı.
  3. CNaime Tarihi adıyla basılan Osmanlı devletinin resmi vakanüvis kronik.
  4. DTuhfetü'l-Kibar adıyla deniz savaşlarını ve donanma teşkilatını anlatan.
9Çoktan seçmeli

Lale Devri ıslahatlarının genel karakteri incelendiğinde hangi özgün nitelik göze çarpar?

  1. ADevletin idari rejimini mutlakıyetten anayasal monarşiye dönüştürmeyi.
  2. BAvrupa ordularının komutanlarını getirerek tüm birlikleri Fransızca.
  3. CAskeri alandan ziyade sivil yaşam, kültür, sanat ve mimariye ağırlık veren.
  4. DToprak mülkiyetini köylüye devrederek tımar sistemini bütünüyle tasfiye.
10Çoktan seçmeli

1730 yılında patlak veren Patrona Halil İsyanı'nın ortaya çıkışında etkili olan temel toplumsal etken nedir?

1730 Patrona Halil İsyanı ve Dönemin Sonu Saray Zümresi Aşırı lüks, köşkler & israf Halk & Esnaf Ağır vergiler & hayat pahalılığı
  1. AMatbaada basılan tarih kitaplarının medrese öğrencileri arasında boykot.
  2. BAvrupa'dan getirilen çiçek aşısının halk tarafından dinen kabul görmemesi.
  3. CYeniçeri Ocağı'nın tamamen lağvedilerek yerine Nizam-ı Cedit ordusunun.
  4. DSaray ve elitlerin lüks harcamalarına karşın halkın ağır vergiler ve.
11Boşluk doldurma

Lale Devri terimlerine ilişkin aşağıdaki cümlelerde boşlukları kavram bankasından seçiniz.

SadrazamMinyatürHattat
  1. Kitapları el yazısıyla kopyalayarak geçimini sağlayan sanat erbabına Hattat_ denir.
  2. Padişahtan sonra devletin en yetkili yürütme makamında oturan kişiye Sadrazam_ denir.
  3. Perspektifsiz, gölgesiz ve geleneksel Osmanlı kitap resmi sanatına Minyatür_ adı verilir.
12Boşluk doldurma

Lale Devri kültür hayatına ait boşlukları uygun kavramla tamamlayınız.

III. Ahmed Çeşmesi (1728) Türk-İslam motifleriyle harmanlanan Avrupa Barok üslubu
KütüphaneÇiniTercüme
  1. Doğu ve Batı klasiklerinin Türkçeye kazandırılması için kurulan kurula Tercüme_ heyeti denir.
  2. III. Ahmed'in Topkapı Sarayı'nda kurduğu zengin kitaplık Enderun Kütüphane_ binasıdır.
  3. Tekfur Sarayı'nda üretimi canlandırılmaya çalışılan seramik sanatı Çini_ atölyesidir.