İçeriğe geç

12. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 1. hafta (14-18 Eylül 2026)

Din ve Bilim İlişkisi: Araştırma, Akıl ve Faydalı Bilgi: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
12. Sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 1. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Din ve Bilim İlişkisi: Araştırma, Akıl ve Faydalı Bilgi

Din-bilim ilişkisini tartışır.

HATIRLAYALIM
  • İslam dini aklı kullanmayı, evrendeki ilahi nizamı araştırmayı ve varlıklar arasındaki nedensellik bağlarını kavramayı öğütler.
  • Evrendeki ölçü, denge ve değişmeyen doğa yasaları Kur'an-ı Kerim'de 'âdetullah' ve 'sünnetullah' kavramlarıyla ifade edilir.
  • İslam düşüncesinde bilginin insanlığa fayda sağlaması ve ahlaki sorumlulukla üretilmesi esastır; faydasız bilgiden sakınılır.
1Eşleştirme

Görseldeki din ve bilim kavramlarını sağ sütundaki açıklamalarıyla eşleştiriniz.

1. Sünnetullahİlahi YasalarDoğa Düzeni2. ÂdetullahNedensellikSebepler Zinciri3. Faydalı İlimAhlaki GayretTopluma Hizmet4. Akıl & TefekkürDelil İncelemeSağduyu
c1. Sünnetullah
b2. Âdetullah
d3. Faydalı ilim
a4. Akıl yürütme
a)Vahyin ve evrendeki delillerin derinlemesine tefekkür edilmesi
b)Tabiattaki sebep-sonuç ilişkilerinin süreklilik arz eden düzeni
c)Evrenin işleyişi için Allah'ın koyduğu düzen ve yasalar
d)İnsana ve topluma fayda sağlayan, ahlaki sorumluluk taşıyan bilgi
2Doğru mu, yanlış mı?

Görseldeki din ve bilim ilişkisi ilkelerine göre yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y işaretleyiniz.

DİN VE BİLİMİN BÜTÜNLEŞEN BOYUTLARIBilimin Alanı: Nasıl?Olayların fiziksel mekanizmasıDinin Alanı: Niçin?Yaratılış gayesi & ahlaki değer
DY
Kur'an-ı Kerim insanı göklerin ve yerin yaratılışını incelemeye teşvik eder.✓
İslam inancına göre bilimsel yöntemlerle elde edilen doğru bilgi vahiyle çelişir.✓
Bilimsel açıklamaların yeni kanıtlarla güncellenmesi araştırmanın doğasında vardır.✓
İslam düşüncesinde bilgi üretimi ahlaki ve insani sorumluluktan bağımsız görülmüştür.✓
3Çoktan seçmeli

Görseldeki kavram ağında İslam'ın bilgi anlayışı ve bilimsel araştırma ilkeleri şematize edilmiştir. Bu şemada soru işareti (?) ile gösterilen temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

İSLAM BİLGİ VE ARAŞTIRMA SİSTEMİVarlık & ÂlemGözlem konusuAkıl & Tefekkür [?]Nizamı anlamaHikmet & EylemFaydalı bilgi
  1. Aİnsanın evrendeki nizamı düşünerek tefekkür etmesi
  2. BBilimsel verileri mutlak ve değişmez kabul etme
  3. CYalnızca geçmiş dönemlerin bilgilerini taklit etme
  4. DDoğa yasalarını metafizik güçlerle açıklamaya çalışma
4Kısa cevap

Görseldeki bilgi kartında belirtilen 'faydalı bilgi' kavramının temel ahlaki gayesini yazınız.

Faydalı İlim İlkeleriİnsanlığın huzuruna hizmetDoğayı ve canlıları korumaAhlaki sorumlulukla üretimSakınılan Bilgi (Faydasız)Yıkıma ve savaşa yol açanİnsan fıtratını bozanKibre ve bencilliğe sevk eden
İnsanlığın huzuruna hizmet etmek ve yaratılışa zarar vermekten kaçınmaktır.
5Tabloyu tamamla

İslam düşüncesinde bilgi ve akıl kavramlarını inceleyerek tablodaki boş hücreleri tamamlayınız.

KavramTemel Tanımİlgili Alan
SünnetullahEvrendeki değişmez ilahi kanunlarFiziksel ve biyolojik yasalar
TefekkürEvreni ve varlığı derinlemesine düşünmeZihinsel ve ahlaki çaba
İlimGerçeğe ve delile dayanan sistemli bilgiDin ve doğa araştırmaları
HikmetBilgiyi yerli yerinde doğru kullanmaAhlaki olgunluk ve sağduyu
6Sıralama

Görseldeki bilimsel düşünce ve İslam medeniyetinde ilim basamaklarını başlangıçtan uygulama aşamasına göre sıralayınız.

1. GözlemEvrendenizamı görme2. TefekkürNedenselliğiaraştırma3. İlimDelillibilgiye ulaşma4. HizmetToplumunyararına sunma
  1. 3Deney, gözlem ve akıl yürütmeyle doğrulanabilir bilgiye ulaşma
  2. 4Elde edilen bilgiyi ahlaki sorumlulukla insanlığın faydasına sunma
  3. 1Evrendeki mükemmel uyum ve ölçüyü gözlemleyip merak duyma
  4. 2Akıl ve tefekkürle olaylar arasındaki sebep-sonuç bağını araştırma
7Doğru mu, yanlış mı?

İslam'ın bilim ve bilgiye yaklaşımıyla ilgili yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y işaretleyiniz.

DY
İslam dininde ilim tahsil etmek kadın ve erkek her bireye tavsiye edilmiştir.✓
Âdetullah kavramı doğadaki nedensellik zincirinin tesadüflere bağlı olduğunu savunur.✓
Müslüman bilim insanları matematik, tıp ve astronomi alanında özgün eserler vermiştir.✓
Faydasız bilgi, sadece maddi kazanç sağlamayan teorik bilgileri kapsar.✓
8Şifreli kelime

Görseldeki kavram ipuçlarından yararlanarak bulmacayı çözünüz. Turuncu anahtar kutulardaki harfleri birleştirerek hedeflenen kavramı bulunuz.

HİKMET VE AKIL IŞIĞINDA İLİM AĞACIHAKİKAT · BİLİM · AKIL · İSLAM · EVREN · AYETİpuçlarını çözerek gizli kavramı (6 harf) bulunuz.
Gerçeğin ve doğrunun bizzat kendisi; yanılsamadan uzak bilgiHAKİKAT
Evreni sistemli ve deneysel yöntemle araştıran bilgi dalıBİLİM
İnsanın iyi ile kötüyü, doğru ile yanlışı ayırt etme yetisiAKIL
Tevhid inancını ve barışı esas alan son ilahi dinİSLAM
Yaratılmış her şeyi içine alan sonsuz kozmik düzenEVREN
Kur'an-ı Kerim'in her bir cümlesi; ilahi işaret ve delilAYET

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: HİKMET

9Çoktan seçmeli

Görseldeki ayet levhasında yer alan 'De ki: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?' (Zümer suresi, 9) ifadesinin ana vurgusu aşağıdakilerden hangisidir?

AYET TAHLİLİ · ZÜMER SURESİ, 9. AYET“De ki: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?”Ana Fikir: İlmin, araştırmanın ve cehaletten uzaklaşmanın değeri
  1. ADoğru bilgiye sahip olmanın ve ilmin üstün değeri
  2. BMaddi servet sahibi olmanın toplumdaki saygınlığı
  3. CFarklı düşünce ekollerinin tartışmasız kabulü
  4. DDeneysel bilginin teorik bilgiden tamamen üstünlüğü
10Kısa cevap

İslam inancında bilgi edinme sürecinde aklın temel işlevini tek cümleyle açıklayınız.

Akıl, delilleri değerlendirerek hakkı ve hakikati bulma aracıdır.
11Eşleştirme

Görseldeki Kur'ani ilkeleri ilgili ayet veya gelenekle eşleştiriniz.

Alak Suresiİlk vahiy: OkuZümer Suresiİlmin üstün kıymetiHadis-i Şerifİlim peşinde gayretTefekkürEvrenden ibret alma
b1. Alak suresi 1-5
a2. Zümer suresi 9
c3. Hadislerde ilim
d4. Tefekkür geleneği
a)Bilen ile bilmeyenin asla bir olmayacağını bildiren ayet
b)Okumayı ve kalemle öğrenmeyi emreden ilk vahiy
c)Beşikten mezara kadar bilgi peşinde koşmayı öğütleyen ilke
d)Doğadaki olayları inceleyerek Yaratıcı'nın kudretini kavrama
12Açık uçlu

Din ile bilimin insanlığın huzuru ve yeryüzünün imarı konusundaki ortak gayesini açıklayınız.

İnsanı cehaletten kurtarıp hakikate ve huzurlu bir yaşama ulaştırmaktır.