İçeriğe geç

12. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 7. hafta (26-30 Ekim 2026)

Müslümanların Bilim Alanında Yaptığı Öncü Çalışmalar ve Fatır Suresi 27-28. Ayetler: çalışma kâğıdı

12 soru. Yazdırmak için PDF'i indirin; cevaplı sürüm öğretmenler için.

PDF indir Cevaplı PDF Konu özeti
DERS KUTUSUDERSKUTUSU.COM
ÇALIŞMA KÂĞIDICEVAPLI
12. Sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 7. Hafta
Ad Soyad:Sınıf / No:Tarih:

Müslümanların Bilim Alanında Yaptığı Öncü Çalışmalar ve Fatır Suresi 27-28. Ayetler

Müslüman âlimlerin İslami ilimler, coğrafya, dil, tarih ve felsefe alanlarında ortaya koyduğu öncü çalışmaları ve eserleri sınıflandırır. · Astronomi, matematik, fizik, kimya, tıp ve havacılık alanlarında Müslüman bilim insanlarının yaptığı özgün keşifleri ve dünya bilim tarihine katkılarını analiz eder. · Fatır suresi 27 ve 28. ayetlerde verilen mesajları tabiat bilimleri, biyolojik çeşitlilik ve 'haşyet' (saygı dolu bilinç) kavramı çerçevesinde yorumlar.

HATIRLAYALIM
  • Harizmi cebirin kurucusudur; Cabir bin Hayyan kimyada imbik ve asitleri keşfetmiş, İbni Sina el-Kânûn fi't-Tıb ile asırlarca kaynak olmuştur.
  • Piri Reis Kitab-ı Bahriye ve dünya haritasıyla, Cezeri sibernetik ve mekanik sistemlerle, İbni Heysem ise optik (Kitabü'l-Menâzır) ile öncüdür.
1Eşleştirme

Müslüman bilim insanlarını öncülük ettikleri bilim dalları ve çalışmalarıyla eşleştiriniz.

HarizmiCebir · Sıfır (0)İbni Sinael-Kânûn fi’t-TıbCezeriSibernetik · RobotikCabir b. HayyanKimya · İmbik · Asit
b1. Harizmi
c2. İbni Sina
a3. Cezeri
a)Sibernetik ve robotik biliminin öncüsü olup otomatik makineler tasarlama
b)Cebir ilmini kurma, sıfır (0) rakamını ve x bilinmeyenini kullanma
c)Tıp alanında asırlarca okutulan el-Kânûn fi't-Tıb adlı eseri yazma
2Doğru mu, yanlış mı?

Müslüman âlimlerin bilimsel çalışmaları ve Fatır suresiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

AkşemseddinMikrop fikri (Tıp)Ebû Bekir RaziÇiçek ve kızamıkFatır 27-28Tefekkür ve bilimPiri ReisKitab-ı Bahriye
DY
Akşemseddin, 'Maddetü'l-Hayat' adlı eserinde hastalıkların gözle görülmeyen mikroplarla bulaştığını açıklamıştır.✓
Ebû Bekir er-Razi çiçek ve kızamık hastalıklarının farkını ortaya koyarak tıbba önemli katkı sağlamıştır.✓
Fatır suresi 27-28. ayetlerde tabiat olaylarını ve canlıları incelemenin gereksiz olduğu savunulur.✓
Piri Reis, 'Kitab-ı Bahriye' adlı eseri ve çizdiği dünya haritasıyla coğrafya ve denizcilikte çığır açmıştır.✓
3Çoktan seçmeli

Görseldeki Müslüman âlimlerden hangisi 'Kitabü'l-Menâzır' adlı eseriyle görme olayını ve ışık kırılmasını açıklayarak

İSLAM MEDENİYETİNDE DENEYSEL BİLİM VE DÜŞÜNCEİbni HeysemKitabü’l-Menâzır (Optik)Farabiİhsâü’l-Ulûm (Mantık)İbni HaldunMukaddime (Sosyoloji)
  1. Aİbni Heysem
  2. BFarabi
  3. Cİbni Haldun
  4. DHalil bin Ahmed
4Kısa cevap

Fatır suresi 28. ayette geçen 'Kulları içinden ancak âlimler, Allah'tan (gereğince) korkar' ifadesindeki 'haşyet' kavramı ne anlama gelir?

KUR’AN’DAN MESAJLAR: FATIR SURESİ 27-28. AYETLERTabiattaki Renk, Meyve, Kayaç ve Canlı Çeşitliliği → Kudret DeliliHaşyet: Allah’ın ilmini ve azametini kavrayan âlimlerin derin saygısı
Sıradan bir ürperti değil; Allah'ın kâinattaki ilmini, kudretini.
5Tabloyu tamamla

İslam medeniyetinde yetişen âlimlerin bilim alanı ve başyapıtları tablosunu tamamlayınız.

Bilim İnsanıBilim AlanıÖncü Çalışması veya Eseri
Elmalılı M. Hamdi YazırTefsirHak Dini Kur'an Dili (Türkçe tefsir)
İbni HaldunTarih ve SosyolojiMukaddime (Tarih felsefesi ve
FarabiFelsefe ve Mantıkİlimlerin Sayımı (İhsâü'l-Ulûm) ve
Uluğ BeyAstronomiSemerkant Rasathanesi ve Zîc-i
6Sıralama

Görseldeki Fatır suresi 27 ve 28. ayetlerde dikkat çekilen varlık ve tefekkür basamaklarını ayetteki akış sırasına göre diziniz.

1. Yağmur-MeyveFarklı renk ve tatlar2. Dağlar-KayaçBeyaz, kızıl, siyah3. CanlılarFarklı renk ve türler4. ÂlimlerDerin saygı (Haşyet)
  1. 3İnsanların, yeryüzündeki canlıların ve evcil hayvanların farklı renk ve özellikte olması
  2. 4Bu eşsiz yaratılışı kavrayan âlimlerin Allah'a derin bir saygı (haşyet) duyması
  3. 2Dağlarda beyaz, kırmızı ve simsiyah renklerde kaya katmanlarının ve yolların bulunması
  4. 1Gökten su (yağmur) indirilmesi ve onunla rengârenk meyveler çıkarılması
7Boşluk doldurma

Cümlelerdeki boşlukları kutudaki kavramlarla tamamlayınız.

KUR’AN DİLİ, ASTRONOMİ VE YARATILIŞ KAVRAMLARIEbü’l-Esved ed-Düelî (Harekeleme) · Fezari (İlk Usturlab) · Fâtır (Yaratan)Müslüman bilginler hem vahyi korumuş hem de evreni rasathanelerde incelemiştir.
FezariEbü'l-Esved ed-DüelîyaratanBeydavi
  1. Kur'an-ı Kerim'in doğru okunması için ilk harekeleme çalışmasını Ebü'l-Esved ed-Düelî yapmıştır.
  2. İslam dünyasında ilk usturlabı yapan astronomi bilgini Fezari olarak bilinir.
  3. Fatır kelimesi sözlükte 'yoktan var eden, ilk kez yaratan' anlamına gelir.
8Doğru mu, yanlış mı?

İslam ve bilim tarihiyle ilgili ifadelerden doğru olanlara D, yanlış olanlara Y yazınız.

DY
Matüridi'nin Kitabü't-Tevhid adlı eseri kelam ilminin en önemli kaynakları arasındadır.✓
Harizmi'nin yazdığı Kitabü'l-Muhtasar fi Hisabi'l-Cebr ve'l-Mukabele cebir dalındaki ilk müstakil eserdir.✓
Fatır suresi 27. ayette doğadaki çeşitliliğin tamamen tesadüfen oluştuğu ifade edilmektedir.✓
Sabit bin Kurre tıp alanında ameliyatlarda anesteziyi kullanan öncü hekimlerdendir.✓
9Çoktan seçmeli

Görseldeki İslam âlimlerinden hangisi 'Kitabü'l-Mesâlik ve'l-Memâlik' adlı eseriyle Batı'da 'İslam Coğrafyasının Babası' olarak tanınmıştır?

COĞRAFYA BİLİMİNDE MÜSLÜMAN ÂLİMLERİN ÖNCÜLÜĞÜİbni Hurdazbih: Kitabü’l-Mesâlik ve’l-Memâlik (İslam Coğrafyasının Babası)Harizmi: Kitabü Sureti’l-Arz · Piri Reis: Dünya Haritası ve Kitab-ı Bahriye
  1. Aİbni Hurdazbih
  2. BSabit bin Kurre
  3. CZemahşeri
  4. DEbü'l-Esved ed-Düelî
10Eşleştirme

İslami ilimler ve doğa bilimlerindeki öncü eserleri müellifleriyle eşleştiriniz.

Buhari - MüslimSahih hadis külliyatıHalil b. AhmedKitabü’l-Ayn sözlüğüBiruniJeodezi · Özgül ağırlıkİbni NefisKüçük kan dolaşımı
c1. Buhari ve Müslim
a2. Halil bin Ahmed
b3. Biruni
a)İlk Arapça sözlük olan Kitabü'l-Ayn'ı kaleme alan dil bilgini
b)Jeodezi bilimini kuran ve maddelerin özgül ağırlıklarını hassas ölçen bilgin
c)Hadis ilminde Kütüb-i Sitte içinde yer alan Sahih adlı eserlerin müellifleri
11Şifreli kelime

İpuçlarına karşılık gelen kavramları yazarak anahtar kelimeyi bulunuz.

Harizmi'nin kurucusu olduğu matematik dalı (5 harf)CEBİR
Gök cisimlerini gözlemlemek için kullanılan astronomi aleti (8 harf)USTURLAB
İbni Sina ve Razi'nin öncülük ettiği, insan sağlığını konu alan bilim (3 harf)TIP

Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: CST

12Açık uçlu

Fatır suresi 27 ve 28. ayetlerde doğadaki yağmur, bitki, kayaç ve canlı çeşitliliğinden hemen sonra 'âlimlerin'

Tabiattaki eşsiz düzeni ve çeşitliliği bilimsel gözlemle.