Birinci Dünya Savaşı (1914–1918) ve Osmanlı Devleti'nin Savaştığı Cepheler (İTA.12.1.3)
İTA.12.1.3. Birinci Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı Devleti'nin durumunu siyasi, askerî ve sosyal açılardan analiz eder.
- I. Dünya Savaşı'nın genel nedenleri Sanayi İnkılabı kaynaklı hammadde/pazar rekabeti ile Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçiliktir.
- Osmanlı Devleti Goben ve Breslav gemilerinin Yavuz ve Midilli adıyla Rus limanlarını bombalamasıyla Almanya'nın yanında savaşa girmiştir.
- Osmanlı cepheleri: Taarruz (Kafkas, Kanal), Savunma (Çanakkale, Irak, Hicaz-Yemen, Suriye-Filistin) ve Müttefiklere Yardım (Galiçya, Romanya, Makedonya).
Görseldeki Osmanlı I. Dünya Savaşı cephe türlerini savaşılan askerî hatlarla eşleştiriniz.
Görseldeki I. Dünya Savaşı cepheler haritasına göre yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Brest-Litowsk Antlaşması neticesinde Osmanlı sınırlarına yeni vilayetlerin katıldığı saha Kafkas Cephesi'dir. | ✓ | |
| Kanal Cephesi İngilizlerin Osmanlı başkenti İstanbul'u işgal etmek için açtığı bir savunma cephesidir. | ✓ | |
| Brest-Litowsk Antlaşması ile Kars, Ardahan ve Batum (Elviye-i Selâse) Osmanlı'ya geri verilmiştir. | ✓ | |
| Galiçya ve Makedonya cepheleri Osmanlı'nın kendi sınırlarını savunmak amacıyla açılmıştır. | ✓ |
Görseldeki 18 Mart 1915 Çanakkale Zaferi haritası incelendiğinde, bu askerî başarının dünya siyasetine en temel küresel
- AÇarlık Rusyası'na yardım gidememiş ve Bolşevik İhtilali hızlanmıştır.
- Bİngiltere savaştan derhâl çekilerek barış anlaşması imzalamıştır.
- COsmanlı Devleti tüm Arap yarımadasındaki egemenliğini pekiştirmiştir.
- Dİtalya savaştan tamamen çekilip tarafsızlığını korumuştur.
Görseldeki Osmanlı taarruz cephelerinden Mısır ve Süveyş Kanalı'nı İngilizlerden geri almak için açılan cephenin adını yazınız.
Osmanlı cephelerini askerî niteliklerine (Taarruz / Savunma) göre tabloda işaretleyiniz.
| Özellik / Kriter | Taarruz Cephesi | Savunma Cephesi |
|---|---|---|
| Kafkas Cephesi | ✓ | — |
| Çanakkale Cephesi | — | ✓ |
| Kanal Cephesi | ✓ | — |
| Irak (Kutü'l-Amare) Cephesi | — | ✓ |
Görseldeki Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na giriş ve cepheler sürecini kronolojik olarak 1'den 4'e sıralayınız.
- 43 Mart 1918: Brest-Litowsk ile Kafkas'ta Elviye-i Selâse'nin dönüşü
- 229 Ekim 1914: Yavuz ve Midilli'nin Rus limanlarını bombalaması
- 318 Mart 1915: Çanakkale Boğazı'nda İtilaf donanmasına karşı zafer
- 128 Haziran 1914: Saraybosna Suikastı ile savaşın patlak vermesi
Görseldeki Kafkas Cephesi bilgi panosu incelendiğinde, Mustafa Kemal'in 16. Kolordu Komutanı olarak Rus işgalinden kurtardığı iki
- AMuş ve Bitlis
- BKars ve Ardahan
- CErzurum ve Van
- DTrabzon ve Rize
Görseldeki harp ipuçlarından yararlanarak bulmacayı çözünüz. Turuncu anahtar kutulardaki harflerle şifrelenmiş askerî harp hattını bulunuz.
Turuncu kutulardaki harfler yukarıdan aşağıya: CEPHE
Kafkas Cephesi'nde orduyu arkadan vuran ve katliam yapan çetelere karşı 27 Mayıs 1915'te çıkarılan kanunun adını yazınız.
Görseldeki komutanları I. Dünya Savaşı'nda destan yazdıkları cephelerle eşleştiriniz.
Birinci Dünya Savaşı'nın sonuçlarına dair yargılardan doğru olanlara D, yanlış olanlara Y işaretleyiniz.
| D | Y | |
| Çanakkale Savaşları Mustafa Kemal'in Millî Mücadele'nin önderi olarak tanınmasını sağlamıştır. | ✓ | |
| Kanal Cephesi'nde Osmanlı ordusu Süveyş'i aşarak Mısır'ı tamamen geri almıştır. | ✓ | |
| Kutü'l-Amare Zaferi ile General Townshend ve tümeni esir alınmıştır. | ✓ | |
| Savaş sonunda imparatorluklar yıkılmış ve ulus devletler kurulmuştur. | ✓ |
Çanakkale Zaferi'nin Çarlık Rusyası'nın çöküşüne ve savaşın seyrine olan etkisini açıklayınız.